Zoek in de site...

2017: een terugblik op de belangrijkste politieke thema’s

Dit was 2017Dit was 2017 | Actualiteitencollege met socioloog Marieke van den Brink en filosofen Evert van der Zweerde en Frank van Caspel



 Podcast

2017 was een bewogen jaar. Het was het jaar waarin Donald Trump tot president van de Verenigde Staten werd verkozen, dat genderneutraliteit een groot onderwerp van discussie werd en dat van nepnieuws en de bitcoin. Socioloog Marieke van den Brink en filosofen Evert van der Zweerde en Frank van Caspel spraken over de impact van de belangrijkste actualiteiten uit 2017. In hoeverre waren ze beeldbepalend voor 2017? En gaan ze hun doorwerking hebben in 2018? Onder leiding van filosoof Cees Leijenhorst werden geopolitiek, internetvrijheid en genderneutraliteit geëvalueerd. Het programma werd geopend en afgesloten met een column van parlementair historicus Peter van der Heiden.

Foto: Ted van Aanholt

Amerikaanse macht

De verkiezing tot president van de VS van Donald Trump was voor velen een grote schok. Het betekende de terugkeer van het Amerikaans protectionisme, wat voor veel ophef zorgde. Volgens van de Zweerde kwam dit echter niet zomaar uit de lucht vallen: “Het protectionisme van de Verenigde Staten kan gezien worden als een reactie op de veranderende geopolitiek. Na de val van de Berlijnse muur leek de Verenigde Staten lange tijd de enige grote politieke macht in de wereld te zijn. Dit is veranderd in de laatste jaren: de machtsbalans begon langzaam te verschuiven”. Met de opkomende macht van China en tot op zekere hoogte Rusland, is de Amerikaanse machtspositie niet meer vanzelfsprekend. Alhoewel het nog steeds een grote speler is, moet zij haar positie delen en dat is nieuw voor de Amerikanen. Of deze verandering een bedreiging zal zijn voor de wereldvrede, daar valt nog over te twisten: “De macht van de president van de Verenigde Staten is niet zo groot als men vaak denkt. Als Trump bijvoorbeeld een bevel zou geven om Noord-Korea te bombarderen, is het waarschijnlijk dat het leger hiertussen zal komen. De macht van Trump moet dus niet overschat worden, ook omdat er weinig lange termijnstrategie achter zijn handelen zit. In tegenstelling tot zijn voorgangers werkt er bij Trump geen verborgen democratische agenda door in zijn besluiten en dat kan een positieve invloed op de wereldvrede hebben”.

Internetvrijheid

Internet was in 2017 vooral een actualiteit als het ging om nepnieuws. Toch is dit niet de grootste bedreiging voor de internetvrijheid, als het aan Van Caspel ligt: “De kans dat nepnieuws een langdurige bedreiging zal blijven is klein. Mensen worden steeds bewuster van de effecten hiervan en zullen zelf een gevoel ontwikkelen voor welke bronnen wel en niet betrouwbaar zijn. Dit is slechts een kwestie van tijd”. De factoren die de internetvrijheid echter wel in gevaar brengen, zijn het afgelopen jaar minder in het nieuws geweest. In Amerika is de beperking van internetvrijheid het sterkst naar voren gekomen in net neutrality, het gelijk behandelen van alle data door internet servicediensten. Middels nieuwe wetgevingen kunnen bedrijven nu meer geld vragen om bepaalde data sneller te verwerken en hiermee komt de neutraliteit en dus de  vrijheid van het internet in gevaar. In Nederland werd vrijheid online vooral bedreigd door de nieuwe sleepnetwet, de Nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdienstendie die de overheid de mogelijkheid geeft om data van burgers te onderscheppen en af te tappen in het belang van veiligheid.  “Alhoewel nepnieuws snel zal overwaaien, is het echte gevaar voor de vrijheid van het internet te vinden in net neutrality en de sleepnetwet. Door overheden en bedrijven toegang te geven tot ons internetgebruik brengen we de vrijheid online in gevaar”.

Foto: Ted van Aanholt

Genderneutraliteit

#MeToo heeft in 2017 de seksuele misdragingen van vele beroemdheden aan het licht gebracht. Het bereikte wereldwijd het nieuws en liet zien dat grensoverschrijdend gedrag veroordeeld wordt ongeacht sociale status. Of dit thema zal aanhouden in 2018 is echter nog maar de vraag volgens Van den Brink: “In de media werd vooral het perspectief van de man die veroordeeld wordt zonder enig bewijs naar voren gebracht in plaats van de werkelijke discussie te bespreken: namelijk dat seksuele misdragingen een structureel probleem zijn van onze cultuur. Tachtig procent van alle vrouwen heeft namelijk wel eens te maken gehad met grensoverschrijdend gedrag”. Daarnaast zie je dat mensen ook moe beginnen te worden van steeds maar dezelfde discussie, waardoor deze niet meer gevoerd zal worden. Een andere discussie is genderneutraliteit, die we het beste los kunnen zien van het #MeToo debat. De labels die we als maatschappij op genders plakken roepen veel vragen op. Aan de ene kant zien we dat bedrijven als Hema hiermee stoppen door alleen nog maar genderneutrale kinderkleding te verkopen, maar aan de andere kant bevestigt SIRE juist stereotypes doordat het in hun reclame om kinderen weer buiten te laten spelen bepaald gedrag als specifiek voor jongens labelt. “Genderneutraliteit is niet een discussie die nieuw is in 2017, maar het is wel een thema dat sterk naar voren is gekomen. Het is dan ook te verwachten dat dit zich voort zal zetten in 2018, omdat veel onderdelen van het aspect nog niet zijn besproken”.

Door: David Leeftink

Podcast:

Aankondiging

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.