Zoek in de site...

De moeilijkheid van het maken van duurzame keuzes

Making the Green ChoiceMaking the Green Choice | Lecture by brain researcher Alan Sanfey and communication expert Noelle Aarts | Wed 7 February 2018 | Radboud Reflects, Donders Institute and Sustainability Programme Board RU

Podcast | Video

Wie is er niet vóór duurzaamheid. Toch blijkt het niet makkelijk om duurzame keuzes te maken. Ondanks dat we weten dat het onze collectieve toekomst in gevaar brengt, kopen we kiloknallers in de supermarkt, nemen we liever de auto dan de trein en gaan graag met het vliegtuig op vakantie. Waarom is het zo moeilijk om voor duurzaamheid te kiezen, terwijl we weten dat dit goed is om te doen? Wat zijn de onderliggende motivaties die hier op de achtergrond spelen? En hoe kunnen we deze gebruiken om verandering teweeg te brengen? Hersenwetenschapper Alan Sanfey en communicatie-expert Noelle Aarts kwamen samen om de verschillende factoren die het maken van duurzame beslissingen belemmeren te bespreken. Onder leiding van filosofe en programmamaker Lisa Doeland werd onderzocht hoe we onze keuzes groener en duurzamer kunnen maken.

Menselijke voorkeuren

Bij het maken van keuzes hebben mensen bepaalde voorkeuren. Wanneer aan proefpersonen wordt gevraagd te kiezen om ofwel meteen vijfhonderd euro te krijgen, of een muntje te gooien met de kans op verdubbeling en het risico met lege handen naar huis te gaan, kiest bijna iedereen voor zekerheid. We houden niet van risico en onzekerheid, en dat is terug te zien in de keuzes die we maken. Volgens Alan Sanfey zijn er nog meer patronen die we terugvinden in het proces van het kiezen: “Mensen vertonen een sterke voorkeur voor zekerheid, maar bijvoorbeeld ook voor keuzes met een onmiddellijk resultaat en keuzes die op henzelf betrekking hebben. Deze neigingen hebben een grote invloed op het keuzeproces en kunnen ons helpen om beter te begrijpen waarom duurzame keuzes zo moeilijk te maken zijn.”

Simpel en effectief

Een manier om mensen aan te zetten tot gedragsverbetering is nudging. Middels kleine aansturingen wordt een duwtje in de goede richting gegeven. Zo worden er bijvoorbeeld groene voetstappen gezet in de buurt van prullenbakken om mensen op het idee te brengen afval weg te gooien. “Met nudging wordt een keuzearchitectuur gecreëerd die het aanzetten van keuzes veranderd”, legt Sanfey uit. “Dit is iets wat we bijvoorbeeld ook in reclames zien. Door mensen geen verplichtingen op te leggen, kan het erg effectief zijn. Wel gaat het soms mis en heeft het een tegenovergesteld effect. Wanneer mensen zich teveel aangestuurd voelen worden, zullen ze juist hier tegenin gaan handelen!”

Foto: Max te Dorsthorst

Sociale factoren

Niet alleen het individuele keuzeproces is van belang. Het sociale component speelt ook een grote rol: “We geven veel om wat andere mensen denken en dat zien we sterk terug in de besluiten die we nemen. Sociale beloningen zijn dan ook ontzettend effectief en werken vaak zelfs beter dan financiële beloningen.” Door mensen die duurzame beslissingen nemen sociaal te belonen, kunnen we een positieve ontwikkeling in gedrag veroorzaken. Sociale media zouden hierbij een grote rol kunnen spelen. Ook de sociale norm is van belang: zodra mensen weten dat ze meer energie verbruiken dan hun buurtgenoten, zijn ze eerder geneigd om minder energie te verbruiken. Mensen voldoen namelijk graag aan normen.

Interactie tussen mensen

Ook Noelle Aarts meent dat sociale factoren bepalend zijn voor de beslissingen die mensen nemen. Hoewel het beslissingsproces op individueel niveau van belang is, moeten we ook kijken naar de sociale interactie die plaatsvindt tussen mensen. “We beïnvloeden elkaar continue. In de sociale interactie zijn we sterk geneigd om met mensen contact te hebben die het met ons eens zijn, ‘ons soort mensen’. Dit zorgt ervoor dat we hetzelfde gedrag steeds meer gaan vertonen, omdat mensen die hetzelfde denken elkaars meningen continue bevestigen”, stelt Aarts. Dit kan een negatief effect hebben op duurzame keuzes, omdat we de keuzes die niet duurzaam zijn goed praten binnen onze sociale kringen. Een oplossing hiervoor is om in gesprek te gaan met mensen die er een andere mening op na houden. Aarts: “In een dialoog gaat het niet om de ander te overtuigen of het debat te winnen. In plaats daarvan zouden we ons moeten richten op het begrijpen van elkaar en de onderliggende assumpties naar boven halen. Dit is niet altijd even makkelijk, maar pas door onszelf open te stellen voor de meningen van anderen kunnen we echte veranderingen in onze gedrag teweegbrengen.”

Door: David Leeftink

Podcast:

Aankondiging | Anouncement

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Do you want to stay up to date about our activities? Please sign in for the English newsletter.