Zoek in de site...

Nederland - Rusland - column door Peter van der Heiden

Het leek wel een spannende, maar ietwat onnozele spionageroman een paar weken terug. Een overgelopen Russische spion, die bijna dood wordt gevonden. Vergiftigd, was al snel het vermoeden – en is nu wel bewezen. Hoewel de ‘smoking gun’ nog lijkt te ontbreken, wijst alles op Russische betrokkenheid. Sterker nog, Vladimir Putin zou er zelf toestemming voor hebben gegeven. Waarom is volstrekt duister, maar dat lijkt er weinig toe te doen. Alle aanwijzingen schreeuwen FSO, al zou ik dan eerder nog aan Smersh denken, u weet wel, de geheime dienst die spionnen vermoordde in de Bondfilm The Living Daylights, verder vooral bekend omdat de hoofdrolspeler in die film een klassiek acteur was en dus weleens in een maillot optrad en dus te weinig mannelijk was om James Bond te spelen, maar dat terzijde. De Russen hebben het gedaan, want het was een Russische dubbelspion en het gif was in Rusland ontwikkeld en alleen in Rusland verkrijgbaar.

Appeltje eitje, dus. Of toch niet? Hoe geniaal zou het zijn om als Britse driedubbelspion een Rus aan te vallen met een in Rusland ontwikkeld en enkel in Rusland verkrijgbaar zenuwgas en daarmee de aandacht te verleggen van de moeizaam verlopende Brexit naar die vermaledijde Putin? Ik geloof best dat er een Boris achter zit, maar dat zou dus net zo goed Boris Johnson kunnen zijn – en nu ik dat opschrijf bedenk ik me net dat die man misschien óók wel een Russische dubbelspion is, met zo’n naam, en wordt het me nu een beetje te ingewikkeld.

Maar goed, we zijn hier vandaag om te spreken over de reactie van de Westerse wereld op deze vermeende Russische agressie. Er wordt een diplomaatje of wat uitgezet. Als reactie doet Rusland zo meteen hetzelfde, en dat is het dan weer. Dat zet natuurlijk geen zoden aan de dijk. Wat overduidelijk aan het worden is, is dat de westerse wereld absoluut niet in staat is om te anticiperen op Rusland. Niet altijd weer achter de feiten aanlopen, maar gewoon eens simpel een actie vooraf plannen. En ik zei wel dat de westerse wereld daartoe niet in staat is, maar één land biedt daar dapper weerstand tegen, en dat is…

nou ja, dat zijn wij natuurlijk. Ik denk dat we toch gewoon gepast trots mogen zijn op de stappen die wij al ruim voor dit idiote incident hebben genomen om een passend weerwoord op de agressie van de Russische beer te geven. Ik heb gisteren contact gehad met de verantwoordelijken voor deze reactie, en zij hebben mij toestemming gegeven om – let op beste mensen, dit is een primeur – u te vertellen hoe de Nederlandse pre-emptive strike tot stand is gekomen. Dat gebeurde al vorige zomer, maanden voor het incident, toen in de bossen in Zeist werd besloten om niet deel te nemen aan de WK in Rusland en bewust te verliezen van Frankrijk en Bulgarije. Dat leek misschien gewoon onkunde, maar de voetbalwedstrijd van maandagavond (3-0 winst tegen Europees kampioen Portugal) maakte toch wel duidelijk dat hier de hand van de meesterspionnen achter heeft gezeten. Waar de Engelsen (die wij uit piëteit vrijdag nog met 1-0 lieten winnen, zij zijn per slot van rekening het slachtoffer hier) geen hoogwaardigheidsbekleders naar de WK sturen, blijven wij gewoon helemaal thuis. Rusland – Nederland, 0-1! Dat zal Putin leren!

Peter van der Heiden is parlementair historicus en werkt aan de Radboud Universiteit. Hij sprak deze column uit bij Een diplomatieke oorlog met Rusland? | Actualiteitencollege met historicus Wim van Meurs en politicoloog Anna van der Vleuten.