Zoek in de site...

Virtual reality: een verrijking van onze waarneming

Hoe echt is virtual reality?Hoe echt is virtual reality? | Radboud Reflects @ Go Short,  VR-film en lezing met cognitiefilosoof Marc Slors | Donderdag 12 april 2018 | 18.15 - 19.00 uur & 19.15 - 20.00 uur | MIR - VR-Cinema, Go Short

VOX - 'Virtual reality is een nieuwe wereld, naast de echte'

Kunnen we virtual reality straks nog onderscheiden van de echte wereld? Dat was de centrale vraag tijdens het programma van Radboud Reflects tijdens het Go Short filmfestival. Cognitiefilosoof Marc Slors, werkzaam aan de Radboud Universiteit, besprak aan de hand van een korte vr-film hoe wij waarnemen en in hoeverre virtual reality een concurrent kan zijn van de ‘echte’ werkelijkheid. Na het luisteren naar Slors' lezing en het ondergaan van vr-film Alteration deelde het publiek zijn ervaringen. Ondanks dat onze waarneming van virtual reality op een aantal cruciale vlakken niet strookt met de werkelijkheid, zag Slors het vooral als een verrijking van onze waarneming. Maar daarvoor moeten we wel af van een één op één vergelijking met de werkelijkheid.

Jeuk

“Onze waarneming bestaat niet uit een bak aan elementen die op een hoop worden gegooid, maar is een vernuftige samenhang tussen verschillende zintuigen”, vertelt Slors. Achter simpele dingen, zoals jeuk voelen op je arm schuilt een heel mechanisme. “Je voelt dat je jeuk hebt en kunt meteen zien waar dat dit is. Je brein doet dit aan de hand van een zogenaamd lichaamsschema. Je lichaam wordt als het ware in de ruimte geprojecteerd. Het is ontzettend knap wat je brein daarvoor moet kunnen.”

Fysieke wereld

Het herkennen van je lichaamsschema werkt redelijk door in virtual reality, maar heeft ook zijn beperkingen. “Als je een hap spinazie eet in virtual reality, dan proef je niks. Ook zie je je eigen lichaam niet en de wetten van de zwaartekracht werken er niet op door.” De verhouding tot de wetten van de fysieke wereld is echter minder problematisch vertelt Slors. “Als je ergens een telefoon hoort afgaan verwacht je dat het geluid harder wordt als je er naartoe loopt. Met dit soort wetten kan virtual reality spelen. Het kan er zelfs op een leuke manier mee spelen door je opzettelijk op het verkeerde been te zetten.”

Breuken

Er is volgens Slors nog een ander aspect waar virtual reality een rare verhouding mee heeft. Je lichaam is onderdeel van een bepaald tijdspad dat je doorloopt dat je als continuïteit waarneemt. “Waarnemen is gekoppeld aan een constante beweging van het lichaam. Dat is de belichaamde biografie. Wanneer je naar Parijs gaat neem je dit waar als een constante bewustzijnsstroom. Je bent daar niet ineens. Wanneer je gaat slapen onderbreek je weliswaar deze stroom, maar je verwacht wel dat je wakker wordt waar je in slaap bent gevallen. Virtual reality gaat slecht om met dit gegeven. Neem bijvoorbeeld het moment dat je je vr-bril opzet. Op dat moment creëer je een onontkomelijke breuk met de werkelijkheid.”

Verrijking

Na de korte lezing van Slors dompelde het publiek zich onder in vr-film Alteration. Weer teruggekomen in de werkelijkheid ging Slors het gesprek met hen aan over de echtheid van virtual reality. Velen waren onder de indruk van het zien van een vr-film. Sommige ervaringen waren veel indringender in virtual reality dan bij een reguliere film. Maar er waren ook bepaalde dingen, zoals breuken in een en dezelfde scène, die afdeden aan de virtuele ervaring. Geconcludeerd werd of we virtual reality wel moeten vergelijken met de werkelijkheid. Slors was het daarmee eens. “Ik heb uitgelegd wat de grenzen van virtual reality zijn. Maar we kunnen het ook zien als een verrijking van onze waarneming. Dan zien we het ineens als een alternatieve werkelijkheid waarin we veel moois kunnen meemaken.”

Door: Dave Willems

Aankondiging

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.