Zoek in de site...

Doen en denken – vredesactivist Thomas Merton | Lezing door biograaf Jim Forest en religiewetenschapper Thomas Quartier

Doen en denken – vredesactivist Thomas Merton | LezingDoen en denken – vredesactivist Thomas Merton  | Lezing door biograaf Jim Forest en theoloog Thomas Quartier | Maandag 3 december 2018 | 19.30 – 21.00 uur | Collegezalencomplex, Radboud Universiteit

Podcast | Video | English review - Silence as Protest | Lecture by Jim Forest - A Sermon About Prophets

"Interessant onderwerp! Jim Forest gaf een boeiende lezing en er werden goede vragen gesteld." (uit een deelnemersevaluatie)

Aankondiging - Wie was de ongekend populaire Amerikaanse vredesactivist en trappistenmonnik Thomas Merton (1915 -1968)? Met zijn geëngageerde pleidooi voor geweldloosheid bereikte Merton in de jaren ’60 een miljoenenpubliek. Zijn kritiek op de consumptiemaatschappij, zijn steun aan de vredesbeweging en zijn verzet tegen de oorlog in Vietnam, werden hem niet door iedereen in dank afgenomen. Dat belette hem niet om door te gaan, want hij kon het voor zijn geweten niet verantwoorden om alleen over meditatie te schrijven. Paus Franciscus noemde hem in 2015  één van de vier Amerikanen die een voorbeeld voor hem zijn. Leer hoe Thomas Merton ons ook nu nog kan inspireren. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Thomas Merton; het leven van een activistische monnik

In de jaren ’60, in tijden van de Vietnamoorlog en atoombommen in Hiroshima, hield Thomas Merton een vurig pleidooi voor radicale geweldloosheid. Het leverde hem vele voor- en tegenstanders op en het maakte hem één van de meest gelezen en bekendste christelijke monniken van de 20e eeuw. Zijn streven naar radicale geweldloosheid en persoonlijke zoektocht naar een authentieke manier van vorm geven aan geloven, maakten Thomas Merton tot een fascinerende en nog steeds relevante auteur. “Angst is de bron van oorlog” was een van zijn bekende uitspraken. Biograaf Jim Forest theoloog en monnik Thomas Quartier gaven elk een lezing en gingen met elkaar in gesprek onder leiding van Liesbeth Jansen.

Biograaf Jim Forest. Foto: Ted van Aanholt

Biografie

Jim Forest gaf met zijn lezing inzicht in het bewogen leven van Merton, dat getekend werd door verhuizingen, het verlies van zijn ouders op jonge leeftijd en zijn worstelingen met geloof.  Na een leven van feesten en onmatigheid, zette hij zich als monnik onvermoeibaar in voor geweldloosheid en dialoog. Op 10 december 1968 overleed Merton in Azië door een kapotte omgevallen ventilator.

Theoloog Thomas Quartier. Foto: Ted van Aanholt

Twee ogenschijnlijke tegenpolen

Thomas Quartier opende zijn lezing met een quote van de Amerikaanse zangeres en activiste Joan Baez, aansluitend op de boodschap van Merton: “People today don’t dare to take risks anymore”.. Baez en Merton kenden en respecteerden elkaar, hoewel zij ogenschijnlijk twee ogenschijnlijk volstrekt tegenovergestelde karakters waren; Merton de contemplatieve monnik achter de kloostermuren en Baez de activiste. Volgens Quartier is deze weergave echter te simpel, en was Baez óók contemplatief, terwijl Merton door zijn schrijven ook activistisch was.Uit deze twee uiterste posities ontstond de vraag; wat is een juiste authentieke, spirituele houding?

Activisme en contemplatie

Voor Merton, stelde Quartier, bestond een authentieke spiritualiteit uit het met elkaar verenigen van activisme en contemplatie. Quartier maakte aan de hand van een citaat uit Merton’s boek No man is an island uit 1957 duidelijk dat deze twee concepten elkaar nodig hebben: “Actie is de stroom. Maar zonder de bron van contemplatie, droogt de stroom op. Als er echter geen actie is, verstopt de bron.”

Foto: Ted van Aanholt

Bron van inspiratie

In het gesprek vertelde Quartier dat hij geïnspireerd werd door de manier van schrijven van Merton: ook voor hem zelf is schrijven een vorm van contemplatie en wil hij via zijn teksten mensen bereiken en bewegen tot actie. Forest, die Merton persoonlijk kende, vertelde dat deze  hem richting en begeleiding gaf toen hij zelf actief was in de vredesbeweging. Hij zou hierdoor zelfs meer dan een jaar in gevangenschap komen te zitten.

Advies aan activisten vandaag de dag

Op de vraag wat Mertons advies zou zijn aan activisten vandaag de dag, stelde Quartier dat veel activisten vaak burn-out raken door een gebrek aan contemplatie. Quartier: “Iedere activist moet iets hebben dat hem voedt. Contemplatie is hierbij belangrijk, maar pas op dat je niet té ver van de wereld verwijderd raakt.”

Door: Tieu van Gulick

Podcast:

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Aankondiging

Doen en denken - vredesactivitst Thomas Merton

Wie was de ongekend populaire Amerikaanse vredesactivist en trappistenmonnik Thomas Merton (1915 -1968)? Met zijn geëngageerde pleidooi voor geweldloosheid bereikte Merton in de jaren ’60 een miljoenenpubliek. Zijn kritiek op de consumptiemaatschappij, zijn steun aan de vredesbeweging en zijn verzet tegen de oorlog in Vietnam, werden hem niet door iedereen in dank afgenomen. Dat belette hem niet om door te gaan, want hij kon het voor zijn geweten niet verantwoorden om alleen over meditatie te schrijven. Paus Franciscus noemde hem in 2015  één van de vier Amerikanen die een voorbeeld voor hem zijn. Leer hoe Thomas Merton ons ook nu nog kan inspireren.

Stilte en conflict

“Er is geen stilte meer om na te denken. Er is alleen maar een reusachtige leegte vol slogans, verklaringen en ideologieën.” Thomas Merton zag een relatie tussen het ontbreken van stilte en de talloze politieke conflicten van zijn tijd: “Door het gebrek aan stilte raken we overgeleverd aan krachten die willekeurig, destructief en fataal zijn – voor onszelf en de wereld.” Vanuit deze overtuiging ontwikkelde hij een persoonlijke spiritualiteit die gericht was tegen alle vormen van oorlog en geweld. Daarbij zag hij angst als de belangrijkste bron van conflict, en liefde als de enige manier om oorlog uit te bannen. “Veel vredestichters hebben de neiging om hun tegenstander te verketteren, waardoor het conflict alleen maar erger wordt.”

Oorlog en vrede

De Amerikaanse schrijver en vredesactivist Jim Forest, die Thomas Merton persoonlijk goed kende, schreef zijn biografie. “We hebben het druk en verlangen naar rust, maar willen tegelijk iets betekenen voor de wereld. Hoe kun je je blijven inzetten voor anderen zonder jezelf te overvragen? En hoe kun je mindful leven zonder te vluchten uit de realiteit?”

Merton daagt ons uit om het allebei te doen: kiezen voor stilte en contemplatie, en tegelijk de strijd aangaan met alles wat mensen uit elkaar drijft. Volgens hem moet die strijd vooral in onszelf gevoerd worden: door het met vallen en opstaan leren uithouden met jezelf.

Actualiteit

Jim Forest houdt een korte lezing over het bijzondere leven van Thomas Merton. Theoloog Thomas Quartier vertelt over de rol van persoonlijke spiritualiteit in het werk van Merton. In gesprek gaan we in op de actualiteit: hoe kan Thomas Merton ons vandaag de dag inspireren? Hoe verhouden zich actie en reflectie, en hoe vinden we hierin een goede balans?

De lezing van Jim Forest, die vijftien minuten duurt, is in het Engels. Tijdens de rest van de avond is Nederlands de voertaal.

Over de sprekers

Jim ForestJim Forest is schrijver van onder meer biografieën en kinderboeken. Hij heeft Thomas Merton persoonlijk goed gekend en schreef recent de bij uitgeverij Damon verschenen biografie Leven met wijsheid, een biografie van Thomas Merton (2017).



Thomas QuartierThomas Quartier OSB is theoloog aan de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar liturgie en rituelen in de huidige cultuur. In zijn werk maakt hij vaak gebruik van het werk van Thomas Merton. Bovendien is hij net als Merton monnik binnen de Benedictijnse traditie. Van zijn hand verschenen o.a. Anders leven (2017) en Kiemcellen, Van klooster naar wereld (2016).

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.