Zoek in de site...

19|02|05 Een allerlaatste kinderpardon? | Actualiteitencollege met jurist Carolus Grütters en psycholoog Elisa van Ee

Terugblik-en-index-plaatje-kinderpardon

Een allerlaatste kinderpardon? | Actualiteitencollege met jurist Carolus Grütters en psycholoog Elisa van Ee | Dinsdag 5 februari 2019 | 12.30 – 13.15 uur | Theaterzaal C, Radboud Universiteit | Radboud Reflects i.s.m. VOX

Podcast

Aankondiging - Het kabinet leek bijna te struikelen over wat het aller-aller-allerlaatste kinderpardon moet worden, maar nu ligt er dan toch een akkoord. Een groep van 700 kinderen wordt opnieuw beoordeeld. De bevoegdheid om te pardonneren verschuift van de staatssecretaris naar het hoofd van de Immigratie en Naturalisatiedienst. Is het probleem daarmee opgelost? Kom luisteren naar de tekst en uitleg van jurist Carolus GrüttersZie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Het kinderpardon als allerlaatste lapmiddel

Het kabinet leek bijna te struikelen over wat het aller-aller-allerlaatste kinderpardon moet worden, maar nu ligt er dan toch een akkoord. Een groep van 700 kinderen wordt opnieuw beoordeeld. De bevoegdheid om te pardonneren verschuift van de staatssecretaris naar het hoofd van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Is het probleem daarmee opgelost? Of is er onder de radar veel meer niet pluis aan ons migratiebeleid? Carolus Grütters, onderzoeker aan het Centrum voor Migratierecht van de Radboud Universiteit, en Elisa van Ee, psycholoog aan het Psychotraumacentrum Zuid Nederland, grepen het afschaffen van het Kinderpardon aan om onze omgang met vluchtelingen ter discussie te stellen. Vooral vanwege politieke agenda’s bleek er een grote discrepantie te zijn tussen regels en uitvoering.

Column door Peter van der Heiden (Foto: Ted van Aanholt)

Driejarenbeleid

In de uitvoering van het vluchtelingenbeleid gaat er volgens Grütters veel mis. “De wachttijd voor een eerste gesprek is veel te lang, soms wel anderhalf jaar, binnen de asielprocedure wordt veel vertraging opgelopen en als een vluchteling niet mag blijven, is hij zelf verantwoordelijk voor zijn vertrek.” Als hoofdoorzaak noemde Grütters het gebrek aan personeel bij de IND en jarenlange bezuinigingen. “Al sinds de jaren tachtig is de capaciteit bij de IND niet toegenomen. Wel zijn er nieuwe regels ingevoerd, zoals het driejarenbeleid, de regel dat automatisch een verblijfsvergunning volgt als een procedure na drie jaar niet is afgehandeld. Dat had een stok achter de deur kunnen zijn. Balkenende schafte de regel echter weer af, wat leidde tot nog meer achterstand in het verwerken van asielaanvragen.”

Politiek spel

Grütters vertelde dat het kinderpardon, dat stamt uit 2006, van origine al een beperkte beleidsregel was aangezien deze voortkwam uit een politiek compromis. “Wat je kreeg is dat politici die niet achter het overeengekomen beleid stonden het moesten gaan uitvoeren. Dat leidt natuurlijk niet tot de gewenste uitkomst.” Dat de politiek een grote rol speelt in de beeldvorming rondom migratie bleek volgens Grutters ook maar weer eens uit het daadwerkelijke aantal asielaanvragen. Dat is historisch laag, terwijl het beeld geschetst wordt dat nog steeds massa’s vluchtelingen onze kant op komen.

Actualiteitencollege met jurist Carolus Grütters (foto: Ted van Aanholt)

Langs de zijlijn

Dat de regering nu de discretionaire bevoegdheid bij de staatssecretaris wil weghalen en naar de directeur van de IND wilt overhevelen mag volgens Grütters staatsrechtelijk helemaal niet. Los daarvan zou deze bevoegdheid overbodig zijn als de IND geen ellenlange wachtlijsten zou hebben. En daar wringt nou juist de schoen: “Ondanks dat de intentie van een kinderpardon goed is, is het bedacht omdat het een en ander schort aan ons migratiebeleid. Het afschaffen van het huidige kinderpardon leidt waarschijnlijk tot een roep om een nieuw kinderpardon in 2020, want tegen die tijd staan weer heel veel mensen langs de zijlijn.”

Trauma

In haar psychologische praktijk ziet Van Ee regelmatig vluchtelingengezinnen met trauma’s. “Deze gezinnen hebben van alles meegemaakt en hebben grote angst om terug te keren naar het land van herkomst. Met trauma wordt nu geen rekening gehouden bij een asielaanvraag. De vraag of iemand zelf weer een leven kan opbouwen in het land van herkomst zou veel meer een criterium moeten zijn.” De continue onzekerheid van een slepende asielprocedure draagt niet positief bij aan het verwerken van een trauma. Een kortere procedure zou een stap in de goede richting kunnen zijn volgens Van Ee, maar het feit blijft dat regels geïnterpreteerd worden wat onzekerheid niet wegneemt. Grutters erkent dat: “Het vluchtelingenverdrag stelt dat het niet humaan is om vluchtelingen na een te lange tijd alsnog terug te sturen naar het land van herkomst. Maar welke regels je ook afspreekt, politieke agenda’s en interpretatie maken het effect van regels steeds weer anders.”
Actualiteitencollege met jurist Carolus Grütters en psycholoog Elisa van Ee (foto: Ted van Aanholt)

Morele plicht

Ondanks dat migratiebeleid altijd aanmodderen blijft, zouden we meer vanuit barmhartigheid mogen handelen. Van Ee: “Veel regels die we hanteren rondom migratie, zoals het Verdrag van Genève, zijn opgesteld vanuit een gevoel van barmhartigheid en morele plicht. Dat we nu een limiet leggen aan het aantal vluchtelingen dat we opnemen is in strijd met dit uitgangsprincipe.” Grütters vind het daarom opmerkelijk dat van de huidige 28.000 aanvragen nog niet eens de helft in behandeling is genomen. “Het is een rare insteek om barmhartige regels aan te nemen en die vervolgens niet ter harte te nemen.”

Toetsbaar

Hoe nu verder? Beide sprekers vonden dat er meer duidelijkheid moet komen voor asielaanvragers en meer capaciteit bij de IND en de rechterlijke macht. De IND-ers zelf valt volgens Grütters overigens niet zoveel te verwijten. “Die voeren slechts een restrictief beleid uit dat erop gericht is om honderd keer ‘nee’ te verkondigen en één keer ‘ja’. Wie wel iets te verwijten valt, nog veel meer dan de ouder, is de overheid, die vluchtelingen maar laat aanmodderen en doorprocederen. Er zouden meer wettelijke bepalingen moeten komen die ook echt getoetst kunnen worden. Dan ondervangen we meteen dat de regels zo open liggen voor interpretatie.”

Door: Dave Willems

Podcast:

Aankondiging

Banner-kinderpardon

Het kabinet leek bijna te struikelen over wat het aller-aller-allerlaatste kinderpardon moet worden, maar nu ligt er dan toch een akkoord. Een groep van 700 kinderen wordt opnieuw beoordeeld. De bevoegdheid om te pardonneren verschuift van de staatssecretaris naar het hoofd van de Immigratie en Naturalisatiedienst. Is het probleem daarmee opgelost? Kom luisteren naar de tekst en uitleg van jurist Carolus Grütters.

Oplossing

De opluchting onder de betrokken kinderen en hun familie was groot. Het is de verwachting dat 90% van de kinderen zullen mogen blijven. Is het probleem van de schrijnende gevallen en de slopende onzekerheid hiermee opgelost? Wordt zo voorkomen dat dergelijke situaties in de toekomst opnieuw ontstaan?

Realistisch

Ook na het generale pardon in 2007 en het eerdere kinderpardon in 2013 werd beloofd dat de procedure versneld zou worden om zodoende schrijnende gevallen te voorkomen. Maar hoe realistisch is dat? Zullen er niet altijd mensen tussen wal en schip vallen en is een pardonregeling zodoende niet onvermijdelijk? En is het verstandig dat de bevoegdheid om te pardonneren verschuift van de staatssecretaris naar het hoofd van de IND? Hoe zit dat staatsrechtelijk eigenlijk?

Jurist Carolus Grütters geeft een korte toelichting en gaat daarna in gesprek met psycholoog Elisa van Ee. Filosoof Lisa Doeland is gespreksleider.

Parlementair historicus Peter van der Heiden trapt af met een column.

Over de sprekers

Grutters, CarolusCarolus Grütters is onderzoeker aan het Centrum voor Migratierecht van de Radboud Universiteit.
    
  

Ee, Elise vanElisa van Ee is psycholoog aan het Psychotraumacentrum Zuid Nederland en doet onderzoek naar de invloed van trauma van gevluchte ouders op hun kinderen.



Peter van HeidenPeter van der Heiden is politicoloog en parlementair historicus. Hij geeft als freelance journalist politieke analyses bij het nieuws.


 

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.