Zoek in de site...

19|09|09 Het Dilemma – Moet ik vaccineren? | Onderzoekend gesprek met infectiearts Helma Ruijs

Het Dilemma – Moet ik vaccineren? | Onderzoekend gesprek met rechtsfilosoof Roland Pierik en infectiearts Helma RuijsHet Dilemma – Moet ik vaccineren? | Onderzoekend gesprek met infectiearts Helma Ruijs | Maandag 9 september 2019 | 20.00 - 22.00 uur | LUX, Nijmegen

"Goede manier om een dilemma te bespreken. Goede gespreksleiders!" (Uit een deelnemersevaluatie.)

Aankondiging - Moet je je kinderen laten vaccineren? Steeds meer mensen kiezen ervoor om dit niet te doen. Maar niet-vaccineren brengt grote risico’s met zich mee: voor je eigen kind én voor die van anderen. Weegt de volksgezondheid zwaarder dan onze keuzevrijheid? Moet de overheid vaccineren verplichten? En is er zoiets als een morele plicht tot vaccineren? Samen met infectiearts Helma Ruijs en rechtsfilosoof Roland Pierik gaan we in gesprek en onderzoeken we of je moet vaccineren.  Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Het Dilemma. Moet ik vaccineren?

Moet je je kind vaccineren? In Nederland kun je je kind tegen twaalf ernstige infectieziekten laten vaccineren. De laatste tijd zien we dat minder ouders hiervoor kiezen. Tijdens dit onderzoekend gesprek gingen we samen met het publiek op zoek naar de normen en waarden die voor hen een rol spelen bij dit dilemma; laat ik mijn kind vaccineren of vaccineer ik hem niet? Marianne Snel vertelde over haar twijfels over of ze haar dochter wel of niet moest laten vaccineren. Helma Ruijs, arts infectieziekten bij het RIVM en de GGD en onderzoeker bij het Radboudumc, en ethicus en politicoloog Tjidde Tempels van de Radboud Universiteit brachten vanuit hun wetenschappelijke expertise extra informatie in om het gesprek op weg te helpen. Programmamakers Anouta de Groot en Dave Willems leidden het gesprek.

Gespreksleiders Dave Willems en Anouta de Groot foto door Ted van Aanholt

Twijfel

Marianne Snel vertelde over haar twijfels over het wel of niet vaccineren van haar kind. Zij voelt als ouder een grote verantwoordelijkheid om de juiste beslissing voor haar kind te nemen. Zij heeft het gevoel dat de informatieverstrekking over vaccinaties tekortschiet en daardoor ruimte laat om te twijfelen. Toen zij op het consultatiebureau vroeg of ze haar kind moest laten vaccineren was het antwoord dat dat werd aangeraden, maar dat ze zelf moest beslissen. Haar vriend had grote twijfels over vaccinatie. Uiteindelijk heeft ze met vriendinnen gesproken, waaronder ook een arts was. Zij raadden haar aan toch te vaccineren. Dit heeft ze gedaan, maar ook enkele jaren later blijft de twijfel bestaan of dit een goede keuze is geweest.

Vaccinatiebeleid

Arts infectieziekten Helma Ruijs vertelde over het vaccinatiebeleid in Nederland en de ontwikkeling hiervan. Ze schetste een beeld van de overwegingen van met name christelijke ouders om wel of niet te vaccineren. Ze liet daarbij zien dat vanuit eenzelfde idee (geloof in God) andere keuzes gemaakt kunnen worden (ziekte is door God gegeven, vaccinaties zijn door God gegeven). Daarnaast vertelde ze dat het bij vaccinaties niet alleen gaat niet om de gezondheid van het individu, maar ook om de volksgezondheid. Je beschermt je kind, maar als de vaccinatiegraad een bepaalde hoogte heeft dan bescherm je ook kinderen die nog te jong zijn om ingeënt te worden of die om andere redenen niet ingeënt kunnen worden.

Helma Ruijs foto door Ted van Aanholt

Vrijheid

Ethicus en politicoloog Tjidde Tempels bracht middels het denken van de liberale filosoof John Stuart Mill morele thema’s in de discussie. Mill pleitte voor vrijheid en zelfbeschikking. Om autonoom te zijn moet je in staat zijn een goede afweging te maken in wat goed is voor jou en je naasten. Hiervoor heb je wel de juiste informatie nodig. Je vrijheid wordt echter beperkt door het principe dat je anderen niet mag schaden. Als we dit toepassen op vaccinaties dan kun je je afvragen of het wel solidair is om je kind niet te vaccineren? En wat is het rechtvaardige om te doen? Tot slot wordt vaak de vraag gesteld wie er verantwoordelijk is voor de gezondheid van de burgers. Ben jij dat zelf, zijn dat je buren, of heeft het kinderdagverblijf of zelfs de overheid hier ook een verantwoordelijkheid?

Consequenties

Om het dilemma scherp te stellen formuleerden deelnemers negatieve consequenties voor beide kanten van het dilemma ‘Laat ik mijn kind vaccineren of vaccineer ik hem niet’. Als negatieve consequentie van het laten vaccineren van je kind werden bijwerkingen genoemd; het ontnemen van de mogelijkheid om een ziekte door te maken; het ontnemen van eigen beslissingsrecht van het kind en dat je je kind pijn doet. Als negatieve consequenties van het niet laten vaccineren van je kind werden maatschappelijke uitsluiting, het falen van groepsbescherming, een groter risico op bepaalde ziektes, een groter risico op overlijden en dat je beslist voor je kind genoemd.

Normen en waarden

Vervolgens gingen de gespreksleiders op zoek naar normen en waarden die een rol speelden voor de deelnemers bij vaccinatie. Heel verschillende thema’s werden genoemd. Verantwoordelijkheid nemen voor je kind, maar ook voor andere kinderen kwam vaak terug. Evenals zelfbeschikkingsrecht, zowel voor het kind als voor de ouders. Verder werden vertrouwen, bescherming, gezondheid, onzelfzuchtigheid en vrijheid genoemd. Als overwegingen voor wel of niet vaccineren werden genoemd: je wilt dat je kind niet ziek wordt; je wilt een gezonde samenleving; je volgt het algemene advies op; je wilt je keuzes kunnen verantwoorden; je wilt het beste voor je kind; je respecteert de mening van je partner; je wilt het kind zelf laten meebeslissen; je wilt je kind beschermen tegen pijn; je wilt maatschappelijke ontwrichting voorkomen en ziektekosten beheersen. Het is moeilijk deze beslissing te overzien. Je vertrouwt erop dat je ouders het beste met je voor hebben.

De casusinbrengster Marianne Snel rondde de avond af door te concluderen dat haar twijfel grotendeels voortkwam uit een gebrek aan informatie. Helma Ruijs stelde dat er voldoende informatie beschikbaar is, maar dat in de communicatie van deze informatie altijd nog verbetering mogelijk is.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Aankondiging

Het Dilemma – Moet ik vaccineren? | Onderzoekend gesprek met rechtsfilosoof Roland Pierik en infectiearts Helma Ruijs

Moet je je kinderen laten vaccineren? Steeds meer mensen kiezen ervoor om dit niet te doen. Maar niet-vaccineren brengt grote risico’s met zich mee: voor je eigen kind én voor die van anderen. Weegt de volksgezondheid zwaarder dan onze keuzevrijheid? Moet de overheid vaccineren verplichten? En is er zoiets als een morele plicht tot vaccineren? Samen met infectiearts Helma Ruijs en rechtsfilosoof Roland Pierik gaan we in gesprek en onderzoeken we of je moet vaccineren.

Infectiegevaar

Er gaan verhalen rond over allerlei ziektes en aandoeningen die kinderen krijgen door vaccinaties. Vaccinatie zou bijvoorbeeld leiden tot autisme. Een wetenschappelijke onderbouwing hiervoor ontbreekt, maar toch kiezen anti-vaxxers ervoor om hun kinderen niet te vaccineren. Die keuze blijft niet zonder gevolgen. Nu nog maar 95% van de Nederlandse bevolking is ingeënt groeit het risico op grotere epidemieën. Dit heeft grote gevolgen voor bijvoorbeeld zwangere vrouwen en jonge kinderen.

Algemeen belang

Als gevolg van de opleving van kinderziektes als de mazelen komt de volksgezondheid onder druk te staan. Onlangs kondigden verschillende kinderdagverblijven aan geen kinderen meer toe te laten die niet ingeënt zijn. Op deze manier willen ze kinderen onder de 14 maanden, die nog niet gevaccineerd zijn, beschermen. Weegt hier het algemeen belang zwaarder dan de individuele keuze? Is het een morele plicht om je kind in te enten om zo ook andere kinderen te beschermen? Mag een kinderdagverblijf of overheid van je eisen dat je meedoet aan een vaccinatieprogramma?

Kortom: Moet je vaccineren? Over die vraag gaan we met alle deelnemers in gesprek. Helma Ruijs biedt inzicht in de overwegingen die mensen hebben om al dan niet te vaccineren en Roland Pierik schijnt zijn licht op de mogelijkheid van een wettelijke vaccinatieplicht.

Dilemma

Het Dilemma is een programmareeks van Radboud Reflects en LUX. Deze avonden draaien om een persoonlijk moreel dilemma. In een intieme setting verkennen we samen de vraag of je moet vaccineren. Niet de sprekers staan centraal, maar de deelnemers. Door onszelf en elkaar te bevragen, zoeken we samen naar afwegingen en antwoorden. Rechtsfilosoof Roland Pierik en infectiearts Helma Ruijs geven het gesprek inhoudelijk focus en houden ons scherp. Gespreksleiders Dave Willems en Anouta de Groot zorgen voor structuur en verdieping.

Over de sprekers

Pierik, RolandRoland Pierik is helaas verhinderd.




Ruijs,-HelmaHelma Ruijs is infectiearts en werkzaam bij de GGD Gelderland-Zuid en bij het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). In 2012 promoveerde ze op een onderzoek bij het Radboudumc naar de overwegingen van orthodox christelijke ouders om hun kinderen al dan niet te laten vaccineren.

Tjidde TempelsTjidde Tempels is ethicus en politicoloog aan de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar de verantwoordelijkheid van bedrijven, overheden en burgers voor de publieke gezondheid.



Willems, DaveDave Willems is filosoof en programmamaker bij Radboud Reflects. Hij leidt regelmatig morele beraden binnen organisaties.



Groot, Anouta deAnouta de Groot is filosoof. Ze werkt als programmamaker bij Radboud Reflects. Zij is regelmatig gespreksleider bij moreel beraden, Radboudumc en LUX



Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.