Zoek in de site...

19|11|04 The Rise of Jordan Peterson | Film & discussion with psychologist Jan Derksen and philosopher Katrine Smiet

Terugblik - The Rise of Jordan PetersonThe Rise of Jordan Peterson | Film & Discussion with psychologist Jan Derksen and philosopher Katrine Smiet | Monday 4 November | 20.00 – 22.15 hrs | LUX Nijmegen

English review | Podcast | Video

"Goed georganiseerd en super relevant. Goed genuanceerd in de discussie." (Uit een deelnemersevaluatie.)

Announcement - The Canadian psychologist Jordan Peterson is as popular as he is controversial. Some embrace his life lessons and his ideas about feminism and identity politics, yet others are infuriated. How can we explain the rise of Jordan Peterson? Why are his ideas so controversial? Come watch the documentary Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson and listen to clinical psychologist Jan Derksen and philosopher Katrine Smiet, who will discuss why Peterson sparks such strong reactions on both sides of the spectrum. See full announcement text below.

Aankondiging - De Canadese psycholoog Jordan Peterson is even populair als omstreden. Zijn levenslessen en ideeën over feminisme en identiteitspolitiek worden omarmd door de één en verguisd door de ander. Wat verklaart zijn opmars? Waarom zijn Peterson’s ideeën zo (im)populair? Bekijk de documentaire Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson en denk verder met klinisch psycholoog Jan Derksen en filosoof Katrine Smiet over hoe het kan dat Peterson’s ideeën zulke heftige reacties oproepen aan beide kanten van het spectrum. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Jordan Peterson: een man met twee gezichten?

Wat verklaart het succes van de Canadese psycholoog Jordan B. Peterson? En waarom zijn Peterson’s ideeën zo (im)populair? Om een antwoord op deze vragen te krijgen werd in een uitverkochte filmzaal in LUX gekeken naar de documentaire Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson. Na afloop van de film gingen klinisch psycholoog Jan Derksen en filosoof Katrine Smiet onder leiding van filosoof Maïté Tjon A Hie in gesprek over Jordan Peterson en zijn ideeën. Ze spraken over identiteit, vrijheid van meningsuiting en gender. Samen reflecteerden ze op Peterson’s toenemende populariteit onder grote groepen jonge mensen en de weerstand tegen zijn ideeën binnen de gender- en LGBTQ+-bewegingen.

Tjidde Tempels. Foto: Ted van Aanholt

Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson

In de documentaire volgt filmmaker Patricia Marcoccia Jordan Peterson in de tijd dat in Canada het debat werd gevoerd over Bill C-16; een wet die bescherming van genderidentiteit en genderexpressie mogelijk zou moeten maken. Peterson verzet zich tegen deze wet, omdat deze nieuwe regelgeving volgens hem tot een beperking van vrijheid van meningsuiting zou kunnen leiden. De film biedt vervolgens een inkijk in Peterson’s opkomst - van de eerste YouTube-video waarin hij zich verzet tegen de wet, tot zijn uiteindelijke ‘rise to fame’ en zijn boektour waarin hij zijn boek Twelve Rules for Life promoot. Marcoccia interviewt tijdens de film zowel Peterson en zijn familie, maar ook voor- en tegenstanders van zijn werk en ideeën. Uiteindelijk liet de film de zaal achter met twee vragen: is Peterson een dappere cultuurcriticus die het beste met mensen voor heeft? Of is hij een conservatieve pseudowetenschapper die de klok voor de genderbeweging wil terugdraaien?

Weerklank in de samenleving

Gespreksleider Maïté Tjon A Hie trapte het nagesprek af met de vraag wie er allemaal fan waren van Jordan Peterson. Een ruime meerderheid in de zaal stak zijn hand op, hetgeen meteen aangaf dat ook in Nijmegen de ideeën van Peterson weerklank hebben gevonden. Maar wat betekent dat? En wat zegt dat over de verhoudingen in de samenleving? Om hier grip op te krijgen vroeg Tjon A Hie de sprekers om een eerste reactie op de documentaire. Volgens Jan Derksen staat Peterson’s recente boek ver af van zijn psychologisch werk. Zijn ‘Twelve Rules for Life’ is primair een politiek en ideologisch boek. Wat hem vooral opviel was dat Peterson niet een heel eenduidige these neerzet. Hij lijkt voor de bühne een helder verhaal over identiteit te hebben, maar eigenlijk twijfelt hij wel degelijk. Volgens Derksen is Peterson een blanco vel waarop mensen vervolgens hun eigen worstelingen met identiteit projecteren. Katrine Smiet stelde dat de documentaire in de eerste plaats laat zien wat voor cultstatus Peterson heeft verworven. Beide sprekers gaven aan dat de documentaire eigenlijk onvoldoende liet zien waar het inhoudelijk debat waarin Peterson zich mengt over gaat én waarom hij zo’n polariserende effect heeft.

Katrine Smiet, Jan Derksen en Maïté Tjon A Hie. Foto: Ted van Aanholt

Taal en vrijheid van meningsuiting

In de documentaire stelt Peterson dat zijn weerstand tegen Bill C-16 niets met gender te maken heeft en dat het gaat om vrijheid van meningsuiting. Volgens Katrine Smiet framed Peterson zijn verzet als een vrijheidskwestie, maar doen zijn ideeën over gender er wel degelijk toe. “Gender is een fundamenteel onderdeel van Peterson’s visie op de wereld. Hij kijkt met een biologische bril naar gender en het binaire onderscheid tussen mannen en vrouwen is voor hem een fundamenteel ordeningsprincipe in onze samenleving.” Bill C-16 gaat ook niet over het verplichten van mensen om specifieke aanspreekvormen te gebruiken, aldus Smiet. De wet probeert enkel discriminatie op basis van genderidentiteit tegen te gaan. Er is geen frictie met het recht op vrijheid van meningsuiting. Derksen stelde dat hij Peterson’s angst voor regulering van taal door de overheid begreep, maar dat daarvan inderdaad geen sprake was in het geval van de Canadese wet. Daarnaast gaf hij aan dat Peterson primair een cultuurpsycholoog is. Hij is geen genderexpert en zijn visie op gender is ook niet wetenschappelijk onderbouwd.

Jan Derksen. Foto: Ted van Aanholt

Identiteit

Volgens Jan Derksen heeft er op het vlak van (seksuele) identiteit een graduele verschuiving plaatsgevonden. “Vroeger hield je je seksuele identiteit in de kast. Het bleef verborgen en je onderdrukte dit. In de huidige lentecultuur komen deze voorkeuren naar buiten.” Derksen noemde dit een “verschuiving van de backoffice naar de front office.” Deze verschuiving verstoort en verandert basale uitgangspunten in de (Westerse) samenleving. De assumptie dat er bijvoorbeeld maar twee genders zijn komt onder druk te staan en dat zorgt voor sociale spanning en angst. Het is volgens Derksen de vraag hoe we als samenleving om kunnen gaan met de nieuwe kwetsbaarheden die deze verschuiving met zich meebrengt én hoe we de angst mediëren die ontstaat, wanneer traditionele culturele principes en concepten afgebroken en vervangen worden.

Katrine Smiet. Foto: Ted van Aanholt

Angst

Katrine Smiet vroeg zich af wie zich angstig en bedreigd voelen door de erkenning van bepaalde groepen in de samenleving. Ze stelde dat dit primair witte jonge mannen zijn wiens dominante positie in de samenleving ter discussie komt te staan. Peterson biedt deze mannen een nieuw narratief waarin ze helden kunnen zijn die orde terug brengen in deze chaotische wereld. “Hij laat ze zien dat ze de protagonist van hun eigen levensverhaal kunnen zijn.” Derksen sloot zich hierbij aan. Jonge mannen zijn op zoek naar hun eigen identiteit en Jordan Peterson reikt ze dit aan. Hij wordt een vaderfiguur dat sturing biedt en dat kan mede zijn populariteit verklaren.

Door: Tjidde Tempels

Podcast

Video

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Aankondiging / Announcement

The Rise of Jordan Peterson

Nederlands volgt Engels

The Canadian psychologist Jordan Peterson is as popular as he is controversial. Some embrace his life lessons and his ideas about feminism and identity politics, yet others are infuriated. How can we explain the rise of Jordan Peterson? Why are his ideas so controversial? Come watch the documentary Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson and listen to clinical psychologist Jan Derksen and philosopher Katrine Smiet, who will discuss why Peterson sparks such strong reactions on both sides of the spectrum.

Paradox

Jordan Peterson seems to be a polarizing paradox. On the one hand he is a pragmatic father figure. In his self-help book 12 Rules for Life he encourages people to take responsibility for their own lives. Practical life lessons such as ‘Stand up straight with your shoulders back’ and ‘Make friends with people who want the best for you’ aim to provide structure and guidance in a changing, chaotic world. On the other hand, Peterson is a self-proclaimed culture warrior fighting against political correctness, postmodern feminism and identity politics. He rejects the idea of white privilege and disapproves of positive discrimination. This is part of the reason why various conservative movements, such as the alt-right, herald him as a hero.

Shut Him Down

In the documentary Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson film maker Patricia Marcoccia follows Jordan Peterson during the debate in Canada on Bill C-16. This bill proposed to add "gender identity or expression" as a prohibited ground of discrimination under the Canadian Human Rights Act. Peterson objected to the bill as a potential limit to freedom of speech. Shut Him Down offers an intimate look into the controversy that started over alternative gender pronouns and left us with two stories about Peterson: Is he a heroic cultural warrior who pushes boundaries and transforms people's lives for the better? Or is he a conservative peddler of regressive ideas that cause harm?

Popularity

After the documentary philosopher Katrine Smiet and clinical psychologist Jan Derksen will discuss the rise of Jordan Peterson. Can we explain Peterson’s increasing popularity among large groups of people, and young men in particular? Is he their paternal guide in uncertain times? Does he offer a foothold and contribute to their identity formation? At the same time Peterson’s ideas infuriate many people within the feminist movement and the LGBTQ+ community. They view him as a right-wing pseudo-scientist and custodian of the patriarchy. Is Peterson misunderstood? Is he taken ‘out of context’ as many of his fans claim? Or do the criticisms and worries of his opponents hold true? And what does the success of a person like Peterson say about the underlying relations between different groups in society?

The documentary is in English. The program is in English.

About the speakers

Derksen, JanJan Derksen is a clinical psychologist. He is affiliated with Radboud University and the Free University of Brussels. Among other things, he has written Free Psychology: Out of the Grasp of the Brain myth (Bevrijd de psychologie. Uit de greep van de hersenmythe, 2012) and A Mental Illness for Everyone? (Iedereen een psychische aandoening?, 2015). 

Smiet, KatrienKatrine Smiet is a philosopher and works as assistant professor in Gender and Diversity at Radboud University. In 2017 she completed her dissertation in which she examined academic reception histories of the story of Sojourner Truth, the 19th century abolitionist and feminist activist known for the speech ‘Ain’t I Woman’. Her current research focuses on intersectional feminist theory, the history of feminist ideas, and feminist philosophy.

Subscribe to the English e-mail newsletter and be the first to know about new programming, video's and podcasts.

Nederlands

De Canadese psycholoog Jordan Peterson is even populair als omstreden. Zijn levenslessen en ideeën over feminisme en identiteitspolitiek worden omarmd door de één en verguisd door de ander. Wat verklaart zijn opmars? Waarom zijn Peterson’s ideeën zo (im)populair? Bekijk de documentaire Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson en denk verder met klinisch psycholoog Jan Derksen en filosoof Katrine Smiet over hoe het kan dat Peterson’s ideeën zulke heftige reacties oproepen aan beide kanten van het spectrum.

Twee gezichten

Jordan Peterson lijkt een man met twee gezichten. Aan de ene kant is hij een pragmatisch vaderfiguur. In zijn zelfhulpboek 12 Rules for Life moedigt hij mensen aan om verantwoordelijkheid te nemen voor de invulling van hun leven. Praktische levenslessen als ’Sta rechtop, met je schouders naar achteren’ en ’Sluit vriendschap met mensen die het beste met je voor hebben' moeten structuur en houvast bieden in een veranderende chaotische wereld. Aan de andere kant is Peterson zelfbenoemd cultuurstrijder die zich verzet tegen politieke correctheid, feminisme en identiteitspolitiek. Hij hekelt het idee van white privilege en verzet zich tegen positieve discriminatie. Mede hierdoor wordt hij omarmd door conservatieve bewegingen.

Shut Him Down

In de documentaire Shut Him Down: The Rise of Jordan Peterson volgt filmmaker Patricia Marcoccia Jordan Peterson in de tijd dat in Canada het debat gevoerd werd over wet C-16. Een wet die bescherming van genderidentiteit en genderexpressie mogelijk zou moeten maken. Peterson verzette zich tegen deze wet en we volgen hem tijdens zijn discussies met voor- en tegenstanders. Shut Him Down biedt een inkijkje in twee verhalen die er rondom Peterson zijn ontstaan: is hij een dappere cultuurcriticus die het beste met mensen voor heeft? Of is hij een conservatieve pseudowetenschapper die de alt-right beweging in de kaart speelt?

Populariteit

Na de documentaire gaan klinisch psycholoog Jan Derksen en filosoof Katrine Smiet in gesprek over de opkomst van Jordan Peterson. Wat verklaart Peterson’s toenemende populariteit onder grote groepen jonge mensen en mannen in het bijzonder? Draagt hij bij aan hun identiteitsvorming? Is hij de vaderlijke gids in tijden van onzekerheid? Tegelijkertijd roepen de dingen die hij zegt veel weerstand op binnen de feministische beweging en de LGBTQ+ gemeenschap. Begrijpen zij Peterson verkeerd? Worden zijn ideeën uit hun verband gerukt zoals zijn fans steeds benadrukken? Of zijn de zorgen van zijn tegenstanders terecht? En wat zegt succes van een persoon als Peterson over de verhoudingen tussen verschillende groepen in de samenleving?

De film is Engelstalig en heeft Engelse ondertiteling. De voertaal van het programma is Engels.

Over de sprekers

Derksen, JanJan Derksen is klinisch psycholoog. Hij is verbonden aan de Radboud Universiteit en de Vrije Universiteit Brussel en schreef onder meer Bevrijd de psychologie. Uit de greep van de hersenmythe (2012) en Iedereen een psychische aandoening? (2015).


Smiet, KatrienKatrine Smiet
is filosoof en werkt als universitair docent gender en diversiteit aan de Radboud Universiteit. In 2017 promoveerde ze op een onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van intersectioneel feministisch denken aan de hand van de iconische figuur van Sojourner Truth. Op dit moment doet ze onderzoek naar intersectionele feministische theorievorming. 

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.