Zoek in de site...

20|02|05 Zelf bepalen wie je bent. Hoe doe je dat? | Radboud Reflects @Free Future College

Terugblik Zelf bepalen wie je bent. Hoe doe je dat? | Onderzoekend gesprek met filosoof Anouta de Groot Radboud Reflects @Free Future CollegeZelf bepalen wie je bent. Hoe doe je dat? | Onderzoekend gesprek met filosoof Anouta de Groot en ethicus Tjidde Tempels | Radboud Reflects @Free Future College | Woensdag 5 februari 2020 | 12.30 – 13.45 uur | Theaterzaal C, Radboud Universiteit | Radboud Reflects i.s.m. Vfonds, Gemeente Nijmegen en Gelderland Herdenkt.

Instagramfilmpje - Emma Wortelboer bij Radboud Reflects @Free future college

Aankondiging - Mag je zelf bepalen wie je bent? We leven in een vrij land. Maar we worden constant in hokjes geduwd. Man/vrouw, zwart/wit, hetero/homo, hoog-/laagopgeleid enzovoort. Ben je anno 2020 nog vrij om te zijn wie je bent? Leggen we niet teveel nadruk op onze identiteit? Onderzoek samen met medestudenten in een kleine setting de vraag hoe vrijheid zich verhoudt tot onze identiteit. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Zelf bepalen wie je bent. Hoe doe je dat?

Ben je vrij om zelf te bepalen wie je bent? En als je die vrijheid hebt, hoe doe je dat dan? Daarover ging het in het onderzoekend gesprek dat Radboud Reflects voor de Free Future week organiseerde. Emma Wortelboer, presentatrice bij BNN en ambassadrice van Free Future trapte de bijeenkomst af waarna een groep van 22 studenten met elkaar het gesprek aanging over vrijheid, erkenning en identiteit. Het gesprek werd geleid door filosoof Anouta de Groot en ethicus Tjidde Tempels.

Identiteit

Presentatrice Emma Wortelboer gaf het startschot voor de discussie door antwoord te geven op de vraag of zij vrij is om haar eigen identiteit te vormen. Emma antwoordde met een volmondig ja, maar voegde daar aan toe dat identiteit ook wordt gevormd door het stempel dat anderen op je drukken. Zelf had ze daar weinig moeite mee: de vooroordelen waar zij als publiek figuur mee te maken krijgt zijn voor haar juist een goede evaluatie van hoe ze haar werk doet, stelde ze. Vervolgens werd de rest van groep gevraagd wat identiteit voor hen betekende. Dit gebeurde aan de hand van het programma ‘Mentimeter’: alle aanwezigen logden met hun telefoon in op de site en konden anoniem woorden opgeven die deze vraag bij hen opriep. Die woorden werden vervolgens groot op de muur geprojecteerd. Woorden die genoemd werden waren ‘vrijheid’, ‘DNA’ en ‘gelijkheid’, maar ook ‘reflectie’, ‘hokjes’, ‘sociale media’ en ‘oordelen’ kwamen voorbij.

Authenticiteit

Een van de meest gekozen woorden was authenticiteit. Identiteit was voor een aantal aanwezigen zo authentiek mogelijk willen zijn in iedere rol die je hebt, bijvoorbeeld werknemer, vriend, kind, teamgenoot.. Daaruit vloeide direct een discussie voort. Is je identiteit één ding en speel je in de rollen die je aanneemt iets wat geen onderdeel van je identiteit is? Of zijn al die rollen deel van je identiteit? Een van de deelnemers verteldejuist altijd maar één en dezelfde rol te hebben. Deze persoon ervaarde dit als fijn, maar het zorgde soms ook voor botsingen of onbegrip bij andere mensen. Ook werd opgemerkt dat andere mensen nodig zijn om onze identiteit vorm te geven. Als mens in een lege ruimte kun je geen identiteit aannemen. Je identiteit ontstaat pas in relatie tot andere mensen, dingen en groepen.

Gespreksleiders Tjidde Tempels en Anouta de Groot | Foto door Bas de Hoop

Ongrijpbaar

Vervolgens werd de vraag gesteld: Wie weet wat zijn identiteit is? Van de ongeveer 22 aanwezigen staken slechts drie hun hand ter bevestiging op. Hoe kan het dat zo veel mensen niet precies weten wat hun identiteit is? Komt het, omdat die fluïde is? Iemand antwoordde: “Ik weet nu wat mijn identiteit is, maar misschien is die morgen weer anders.” Ook werd gesuggereerd dat sommigen misschien wel bang zijn voor hun identiteit en zich er daarom juist tegen afzetten. Bijvoorbeeld omdat ze niet willen worden als hun ouders of niet een bepaald beeld willen bevestigen dat anderen van ze hebben.

Vrijheid en stress

Vervolgens werd er met de groep gereflecteerd op de vraag: Wat betekent vrijheid voor jou? Hier kwamen, via Mentimeter, termen naar boven als ‘zelf bepalen’, ‘zorgeloosheid’, ‘dankbaarheid’ en ‘grondrechten’, maar ook ‘keuzes’ en ‘stress’. Vooral die laatste term werd niet direct door iedereen met vrijheid geassocieerd, maar tijdens het gesprek wisten meerdere aanwezigen die associatie toe te lichten. Een van de deelnemers gaf een ervaring met YouTube als voorbeeld: het aanbod aan beeldmateriaal is ongelimiteerd veel en gevarieerd. Dat kan stress geven en afschrikken. Je weet niet meer wat je wilt kijken, wat je in de zoekbalk moet intikken. Iemand anders sprak over werk en je loopbaan. Waar je vroeger bakker of timmerman was en dat de rest van je leven bleef, zijn vaste contracten tegenwoordig een soort mythe en is jobhopping juist aan de orde van de dag. Met veel opleidingen zijn ook allerlei verschillende loopbanen mogelijk. Deze vrijheid geeft stress: wat wil ik zijn? Wil ik dat mijn hele leven? Wat zegt dat beroep over mij, als ik dat 40 uur in de week ben? Er werd opgemerkt, dat het iedere drie jaar switchen van baan op het eerste gezicht heel vrij kan zijn, maar ergens ook weer niet. Ben je immers vrij als je niet de rust voelt om langer dan een paar jaar op een plek te kunnen zitten? Misschien ben je juist minder vrij wanneer je na moet denken over alle verschillende carrièremogelijkheden die er zijn

Respect en begrip

Als laatste werd het onderwerp ‘vrijheid en gevoel’ aangesneden. Vrij zijn om te zijn wie je bent betekende voor veel aanwezigen ook vrij zijn om persoonlijke dingen te delen. Maar nog belangrijker: om daarbij respect en begrip te ontvangen. Misschien is dat wel echte vrijheid. Zijn respect en begrip daar allebei voor nodig? Nee, zo stelden sommige aanwezigen. Begrip niet per se: je hoeft mij en wie ik wil zijn niet te begrijpen, als ik maar ruimte krijg om te zijn wie ik wil zijn. Respect leek dus wel een vereiste. Maar: pak je iemands vrijheid af wanneer je hem dwingt altijd respectvol en/of begripvol te zijn? Is het mogelijk geforceerd te respecteren? Of kan respect alleen verdiend worden?

Uiteindelijk concludeerde de groep dat vrij zijn om te zijn wie je bent gaat over het respecteren van grenzen en dat respect wederzijds moet zijn. Zo eindigde de discussie samenvattend in drie woorden: respect, begrip en grenzen. Deze drie begrippen geven wellicht richting in het antwoord op de vraag: Zelf bepalen wie je bent – Hoe doe je dat?

Door : Maud Ramakers

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Aankondiging

Zelf bepalen wie je bent. Hoe doe je dat? | Onderzoekend gesprek

Mag je zelf bepalen wie je bent? We leven in een vrij land. Maar we worden constant in hokjes geduwd. Man/vrouw, zwart/wit, hetero/homo, hoog-/laagopgeleid enzovoort. Ben je anno 2020 nog vrij om te zijn wie je bent? Leggen we niet teveel nadruk op onze identiteit? Onderzoek samen met medestudenten in een kleine setting de vraag hoe vrijheid zich verhoudt tot onze identiteit.

Identiteit

Identiteit lijkt steeds belangrijker te worden. Je huidskleur, culturele achtergrond, gender en politieke ideeën stoppen je in een hokje. Je mag dan wel zelf kiezen of je als man of vrouw door het leven wilt gaan, maar een beetje duidelijkheid hierin wordt wel verlangd. Dit bepaalt voor de buitenwereld wie je bent. Is er nog wel echte ruimte voor individualiteit als we consequent in hokjes worden geplaatst?

Onderzoekend gesprek

Tijdens dit onderzoekend gesprek gaan we in een kleine groep (maximaal 25 deelnemers) samen op zoek naar hoe vrijheid en identiteit zich anno nu verhouden. Hoe vrij ben je eigenlijk om zelf je identiteit vorm te geven? En wat betekent deze vrijheid? Gaat het alleen om jezelf of ook om de vrijheid van de ander en het erkennen van haar of zijn identiteit? Filosoof en programmamaker Anouta de Groot leidt het gesprek. Free Future ambassadeur Emma Wortelboer geeft een korte inleiding op basis van haar eigen ervaringen, waarna we onder leiding van filosoof Anouta de Groot en ethicus Tjidde Tempels met elkaar in gesprek gaan.

Over de sprekers

Anouta de GrootAnouta de Groot is programmaker bij Radboud Reflects. Zij is  filosoof en opgeleid als gespreksleider van moreel beraden en filosofische gesprekken.



Wortelboer,-EmmaEmma Wortelboer is presentatrice en werkzaam bij BNNVARA. Ze is ambassadeur van het Free Future programma en het Into the Future festival.



Tempels, TjiddeTjidde Tempels is programmamaker bij Radboud Reflects. Hij is ethicus en politicoloog en treedt met regelmaat op als gesprekleider.



Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Dit is een programma van Radboud Reflects. Het is onderdeel van Free Future een jongerenprogramma in het kader van 75 jaar vrijheid. Met Free Future laten jongeren aan de wereld zien wat zij nodig hebben om een vrije toekomst te hebben.

Dat doen ze door samen te ontdekken, onderzoeken, uit te wisselen en ervaren wat vrijheid betekent.

Dit gebeurt tijdens het Free Future College voor middelbare scholen, MBO, HBO en WO en een Into the Future festival van 3-9 februari 2020 in Nijmegen.

Free Future wordt in opdracht van de gemeente Nijmegen georganiseerd met ondersteuning van Gelderland Herdenkt 75 jaar vrijheid en het Vfonds.