Zoek in de site...

20|02|11 Imagining the Apocalypse | Lecture by scholar of religion Seth Bledsoe

Imagining the Apocalypse | Lecture by scholar of religion Seth BledsoeImagining the Apocalypse | Lecture by scholar of religion Seth Bledsoe | Tuesday 11 February 2020 | 20.00 - 21.30 hrs | LUX, Mariënburg 38-39, Nijmegen

Video | Podcast

"Ik vond de spreker fantastisch en het onderwerp erg boeiend. Had voor mij net zo goed een uur langer mogen duren." (Uit een deelnemersevaluatie.)

Announcement - The apocalypse, doomsday or Armageddon: the end of times has many names and faces. Whether it are world-ending natural disasters or earth-scattering wars between the forces of good and evil, the apocalypse is a recurring theme in various religions, and prominently features in many books, films and video games. Why is the idea of the end of times so engrained in human societies? Come and listen to scholar of religion Seth Bledsoe who offers an overview of our understanding of the apocalypse from past to present. See full announcement text below.

Aankondiging - De apocalyps, de dag des oordeels of Armageddon: het einde der tijden heeft veel namen en gezichten. Of het nu natuurrampen zijn of oorlogen tussen goed en kwaad, de apocalyps is een terugkerend thema in bijna alle religies en heeft een prominente plek in boeken, films en videogames. Waarom is het idee van het einde der tijden zo geworteld in de samenleving? Kom luisteren naar religiewetenschapper Seth Bledsoe die een overzicht geeft van hoe de apocalyps door de eeuwen heen geïnterpreteerd en verbeeld is. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Imagining the Apocalypse

Wie regelmatig het nieuws kijkt, is bekend met beelden van ziekte in China, bosbranden en overstromingen in Australië, en algehele zorgen omtrent klimaatverandering. Het eeuwenoude idee van een apocalyps, het einde van de wereld, lijkt misschien dan ook niet zo vreemd en misschien niet eens zo ver weg. Religiewetenschapper Seth Bledsoe gaf een lezing over de historische betekenis van de apocalyps. Na zijn lezing ging Bledsoe in gesprek met programmamakers Liesbeth Jansen en Tjidde Tempels en met het publiek over de invloed van deze apocalyptische mythen op onze huidige ideeën over een einde van de wereld en de rol van deze mythen in moderne films en videogames.

De apocalyps en kennis

Als we aan ‘de apocalyps’ denken, denken we al snel aan een mogelijk einde van de wereld door natuurrampen, een nucleaire oorlog of door technologie die zich tegen ons keert. Maar hoewel het idee van een apocalyps altijd verbonden is geweest met verhalen over het einde van de wereld, is dat niet waar de notie oorspronkelijk vandaan komt. “Het gaat eerder om het begin van de wereld,” aldus Bledsoe. “We zien in Genesis dat de wereld volgens een bepaald, goddelijk patroon is geschapen. Apocalyps betekent letterlijk ‘onthulling’, een onthullen van dit goddelijke patroon.” Er is een sterke relatie tussen apocalyps en kennis; een kennis van het goddelijke, van goed en kwaad. Het is dan ook niet voor niets dat Adam en Eva het paradijs wordt ontzegd, omdat ze van de Boom van Kennis hebben gegeten. “Het gaat erom wat het betekent om mens te zijn en om God te zijn. De mens is een wezen met gelimiteerde kennis. Wij horen deze goddelijke kennis van goed en kwaad dan ook niet te hebben.”

Spreker: Seth Bledsoe | Foto door Ted van Aanholt

Een goddelijk plan

De apocalyps is dus een onthullen van een goddelijk patroon in de wereld, een goddelijk plan, dat van doen heeft met goed en kwaad. De wereld is echter een chaotische, rommelige plek. Eén van de historische functies van apocalyptische mythen – zoals bijvoorbeeld de openbaring van Johannes – is dan ook om te laten zien dat er een goddelijk plan zit achter deze chaos en achter dit kwaad. De apocalyps legt uit hoe kwaad kan bestaan in de wereld, als God toch almachtig en goed is: het is onderdeel van een groter plan. “Als we kijken naar een aantal thema’s dat in de meeste apocalyptische mythen terugkomt, zien we onder andere een strijd tussen goed en kwaad van kosmische proporties, een historisch verval van deze wereld, maar ook dat God uiteindelijk op een grootse manier zal ingrijpen, vaak in een soort ‘eindstrijd’ tussen de goede en kwade krachten. Overigens is dat einde vaak niet het einde van de geschiedenis, maar juist een begin; een begin van een wereld waarin het kwaad definitief is overwonnen, en het goede definitief heerst.”

Een politiek tegengeluid

Daarnaast hadden deze apocalyptische mythen vaak ook nog een andere functie, die duidelijk wordt als we naar een bekende mythe kijken als de Openbaring van Johannes. De beeldspraak die hierin wordt gebruikt heeft vaak een belangrijke symbolische, maar vooral ook politieke, lading. “Zo zien we het getal 666 terugkomen als een symbool van de duivel,” legde Bledsoe uit. “Maar wat mensen heden ten dage niet weten, is dat dit een code was die verwijst naar de Hebreeuwse naam van de Romeinse keizer Nero, de keizer die begonnen is met het vervolgen van christenen.” De apocalyps biedt hiermee ruimte voor een politiek kritiek; een politiek tegengeluid. “Wat op aarde gebeurt, is niet the real thing, het is slechts een echo van wat er zich in de Hemel afspeelt. De dramatische symboliek van de apocalyptische mythe is daarmee een kritiek van de huidige situatie in de wereld.”

Tjidde Tempels; Liesbeth Jansen; Seth Bledsoe | Foto door Ted van Aanholt

Een seculiere apocalyps

Verschillende geluiden en stromingen in de afgelopen eeuw zijn duidelijk geïnspireerd door deze historische mythen. Zo zien we in de Verenigde Staten dat veel evangelische christenen van mening zijn, dat de huidige wereld gekenmerkt wordt door moreel verval en dat dit het einde van de mensheid zal inluiden. Maar onze seculiere maatschappij biedt ook een nieuw type apocalyptische verhalen met zich mee. Bijzonder in deze verhalen – bijvoorbeeld dat de wereld zal vergaan door klimaatverandering of door ontsporende technologie – is dat de apocalyps niet langer kan worden begrepen als een onderdeel van een goddelijk plan. “We krijgen voor het eerst te maken met een ‘betekenisloze apocalyps’. Vroeger kon men de apocalyps nog begrijpen als een onderdeel van een goddelijk plan. In onze seculiere maatschappij zijn we echter volledig op onszelf aangewezen. De huidige verhalen over een mogelijk einde van de wereld veronderstellen geen goddelijke interventie. Het zou kunnen dat we het redden, maar we zullen het zelf moeten doen.”

De apocalyps in films en videospellen

De historische, mythische verhalen over een mogelijk einde van de wereld zijn een geweldige bron van inspiratie voor moderne films en videospellen. Films als The Day After Tomorrow, 2012, en Book of Eli combineren de historische symboliek met een kritiek op de wereld waarin we leven. Deze politieke functie van de apocalyptische verhalen blijft daarmee behouden, al is het tegenwoordig vaak een kritiek op een klassensysteem of op het kapitalisme. Ook moderne videogames nemen ons vaak mee naar een apocalyptische of post-apocalyptische wereld. Deze videogames zijn wellicht nog sterker in staat om ons aan het denken te zetten over mogelijke toekomsten. “Door een videogame word je de wereld letterlijk ingezogen. Vaak kom je er bijvoorbeeld pas langzaam achter wat de apocalyps heeft veroorzaakt. Maar wat bijzonder is aan videogames is dat je zelf een rol speelt in de narratief. De speler wordt gevraagd zelf keuzes te maken en wordt daardoor gedwongen te reflecteren op de manier waarop we omgaan met elkaar, de maatschappij, technologie of kapitalisme. We hebben zelf invloed op de apocalyps, of op zijn minst over de manier waarop we daarmee omgaan.”

Door: Simon Jacobs

Subscribe to the English e-mail newsletter and be the first to know about new programming, video's and podcasts.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Podcast:

Video:

Aankondiging / Announcement

Imagining the Apocalypse | Lecture by scholar of religion Seth Bledsoe

Nederlands volgt Engels

The apocalypse, doomsday or Armageddon: the end of times has many names and faces. Whether it are world-ending natural disasters or earth-scattering wars between the forces of good and evil, the apocalypse is a recurring theme in nearly all religions, and prominently features in many books, films and video games. Why is the idea of the end of times so engrained in human societies? Come and listen to scholar of religion Seth Bledsoe who offers an overview of our understanding of the apocalypse from past to present.

The end time

The end of the world is a topic in many world religions, but the story we are most familiar with is that from the Bible book of Revelation. The famous images of the four horsemen, the seven plagues and the seven bowls of wrath have been a source of fear and fascination for people ever since. What is an apocalypse? How has it been understood in various ages? And why does it continue to fascinate us?

Different doomsdays

The conception of the apocalypse has changed over time. In early texts, doom was brought about by earthquakes and tsunamis, while in more contemporary interpretations the world is destroyed through a zombie invasion or by artificial intelligence gone rogue. Does apocalyptic imagination reflect societal fears and anxieties? Discussing rebellious angels, mythological monsters, Promethean Giants and, of course, general chaos, war and destruction, scholar of religion Seth Bledsoe shows how our understanding and perception of the apocalypse has changed over time.

Apocalyptic imagination

After the lecture, Seth Bledsoe will make a contemporary turn. In the interview he will draw on apocalyptic imagination in video games like Horizon: Zero Dawn and Bioshock. Together we discuss how and why apocalyptic imagination still features prominently in our increasingly secular age.

This lecture is in English.

About the speaker

Bledsoe,-SethSeth Bledsoe is scholar of religion at Radboud University. His research examines the literary and socio-historical character of ancient Jewish and Christian literature, with particular attention to wisdom and narrative traditions. He also is interested in topics  as the apocalyps, religion and violence, and the Dead Sea Scrolls.

Subscribe to the English e-mail newsletter and be the first to know about new programming, video's and podcasts.

Nederlands

De apocalyps, de dag des oordeels of Armageddon: het einde der tijden heeft veel namen en gezichten. Of het nu natuurrampen zijn of oorlogen tussen goed en kwaad, de apocalyps is een terugkerend thema in bijna alle religies en heeft een prominente plek in boeken, films en videogames. Waarom is het idee van het einde der tijden zo geworteld in de samenleving? Kom luisteren naar religiewetenschapper Seth Bledsoe die een overzicht geeft van hoe de apocalyps door de eeuwen heen geïnterpreteerd en verbeeld is.

Het einde der tijden

Het einde van de wereld wordt in verschillende religies gethematiseerd, maar het verhaal dat de meesten van ons het beste kennen is dat uit het Bijbelboek Openbaringen. De beroemde beelden van de vier ruiters, de zeven plagen en het beest en zijn profeet zijn altijd een bron van angst en fascinatie geweest. Wat is een apocalyps? Hoe is die door de eeuwen heen geduid? En waarom blijft het idee van het einde der tijden ons zo fascineren?

Verschillende scenario’s

Hoe we ons de apocalyps voorstelden is mettertijd veranderd. In vroege teksten werd de ondergang veroorzaakt door aardbevingen en tsunami’s, terwijl in hedendaagse varianten de wereld vernietigd word door een invasie van zombies of door op hol geslagen robots. Is de apocalyps een verbeelding van onze sociale angsten en zorgen? Aan de hand van opstandige engelen, mythologische monsters, gigantische reuzen en natuurlijk chaos, oorlog en verwoesting, laat Seth Bledsoe zien hoe ons begrip van de apocalyps door de eeuwen heen veranderd is.

Apocalyptische fantasie

Na zijn lezing zoomt Seth Bledsoe in op hedendaagse interpretaties van het einde der tijden. In een interview vertelt hij over apocalyptische verbeelding in videogames zoals Horizon: Zero Dawn en Bioshock. Discussieer mee over hoe en waarom apocalyptische verbeelding nog steeds een prominente rol heeft in onze seculiere maatschappij.

Over de spreker

Bledsoe,-SethSeth Bledsoe is religiewetenschapper aan de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar het literaire en sociaal-historische karakter van eeuwenoude joodse en christelijke teksten. Daarnaast is hij geïnteresseerd in onderwerpen als de apocalypse, religie en geweld, en de Dode Zee-rollen.



Dit is een programma van Radboud Reflects en Gender and Diversity Studies van de Radboud Universiteit.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.