Zoek in de site...

30|06|20 Livestream: Vitale beroepen - applaus of euro's? | Interview met socioloog Agnes Akkerman en politiek filosoof Mathijs van de Sande

Terugblik Livestream: Vitale beroepen - applaus of euro's? | Interview met socioloog Agnes Akkerman en politiek filosoof Mathijs van de SandeLivestream: Vitale beroepen - applaus of euro's? | Interview met socioloog Agnes Akkerman en politiek filosoof Mathijs van de Sande | Dinsdag 30 juni 2020 | 20.00 – 21.15 uur | Online bij Radboud Reflects

Vitale beroepen - column door Peter van der Heiden | Video | Podcast

Aankondiging - Verzorgers, artsen, schoonmakers en transportmedewerkers. De coronacrisis benadrukt dat onze samenleving afhankelijk is van mensen met vitale beroepen. Aan waardering daarvoor ontbreekt het niet: door heel Nederland was de laatste tijd applaus te horen.

Ondanks het belang van deze beroepen zijn de arbeidsomstandigheden onzeker en de vergoeding laag. Hoe kan dat? Sluit aan bij de livestream van het gesprek tussen socioloog Agnes Akkerman en filosoof Mathijs van de Sande en leer of we anders kunnen nadenken over het waarderen van werk dat voor de samenleving belangrijk is. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - De waardering van werk

Het werk van verplegers, vakkenvullers en onderwijzers is in de coronacrisis allemaal bestempeld als ‘vitaal’. Aan waardering lijkt geen gebrek te zijn: zo wordt er luid geapplaudisseerd voor de zorg. De vraag is of dit applaus genoeg is. Er is duidelijk een groot belang bij vitaal werk, maar de arbeidsomstandigheden zijn soms onzeker. Wat voor waardering, erkenning en beloning hangt samen met vitale beroepen? Moeten we de waardering van werk anders vorm geven in de maatschappij? Met Agnes Akkerman, arbeidssocioloog en hoogleraar Arbeidsverhoudingen en Mathijs van de Sande, politiek filosoof, sprak programmamaker Tjidde Tempels over deze vragen.

Spreker: Agnes Akkerman | Foto Ted van Aanholt

Duizend euro

De recent bepaalde bonus van duizend euro lijkt een mooi gebaar voor zorgmedewerkers. Tegelijkertijd roept deze bonus de vraag op of er geen discrepantie bestaat tussen de waardering van het zorgberoep en de beloning. Klopt dit beeld? Is het zo dat zorgpersoneel  wel gewaardeerd wordt, maar te weinig wordt beloond in de financiële zin? Volgens Agnes Akkerman schetsen de cijfers een ander beeld. Puur kijkend naar de lonen lijkt het niet alsof zorgmedewerkers te weinig verdienen. De vraag die eerder gesteld zou moeten worden, is: waar komt dit geluid, dat stelt dat er een discrepantie zou zijn tussen de waardering en de financiële beloning van zorg, vandaan? Mathijs van de Sande stelde dat de huidige discussie over de waardering in de zorg symbool staat voor een breed scala aan problemen in de waardering en beloning van werk in de samenleving. Deze problemen strekken zich uit over meerdere sectoren.

Met de vuist op tafel

Hoe zou de roep voor meer waardering van de zorg en van andere sectoren zich dan moeten uiten? Een arbeidsstaking zou volgens Akkerman een sterk middel kunnen zijn. Op dit moment is dat lastig, omdat de publieke steun weg zou kunnen vallen. Het is niet waarschijnlijk dat Nederland nog zou applaudisseren voor de zorg wanneer zorgmedewerkers midden in een gezondheidscrisis het werk neerleggen. Het leek Akkerman daarom handiger om verandering te zoeken via de politieke weg in plaats van in onderhandelingen. De keuzes over het geld en waar dit vandaan komt, zijn politiek.

Spreker: Mathijs van de Sande | Foto: Ted van Aanholt

Van de Sande merkte op dat de laatste jaren in de zorg actief gestaakt is, maar dat dit redelijk onopgemerkt is gebleven. Ook hij zag het politieke belang in. Hij stelde dat er meer te winnen valt, wanneer er sector overstijgend een vuist gemaakt zou worden voor betere waardering. Het is voor de samenleving van belang dat de zorg goed betaald en bemenst is. Maar ook andere werknemers in de publieke sector hebben er belang bij dat er anders wordt gekeken naar publieke beroepen. Deze solidariteit tussen verschillende beroepen, niet alleen vitale beroepen, zag Van de Sande als cruciaal. Een breder initiatief van de publieke sector zou misschien meer verbetering kunnen bieden.

Factoren in financiële waardering

Volgens Akkerman wordt financiële waardering voor werk op dit moment bepaald door een aantal factoren. Ten eerste speelt het marktmechanisme een rol. Hoewel er op dit moment op zijn minst een vertraging in dit mechanisme zit. Zo zijn er wel tekorten in de zorg en is er dus sprake van schaarste, maar stijgt het loon nog niet. De markt kan dus niet de enige verklaring zijn voor de mate van financiële waardering.

Een andere factor, en een die ook specifiek speelt in de zorg, is dat de onaangenaamheid van werk de waardering zou moeten laten toenemen, aldus Akkerman. Het werken met een gevaarlijk virus zou aangeven dat er een hogere financiële waardering nodig is, om bijvoorbeeld ook nieuwe mensen aan te kunnen trekken. Tot slot speelt productiviteit een rol. De mate waarin een werknemer zijn of haar werkgever iets oplevert is belangrijk voor de financiële waardering. Maar, zei Akkerman, hier zit een belangrijk verschil in. In de publieke sector, in de zorg en in het onderwijs, is de productiviteit misschien niet zo hoog voor de werkgever, maar wel voor de samenleving. Het zou er hier misschien meer om moeten gaan wat je waard bent voor de samenleving, in plaats van voor je werkgever.

Tjidde Tempels, Agnes Akkerman, Mathijs van de Sande | Foto: Ted van Aanholt

Waardering buiten financiën

Hoe kan er meer waardering komen voor vitale arbeid, buiten bonussen van duizend euro of een hoger salaris? Van de Sande dacht dat het dan vooral om bestaanszekerheid draait. Hij stelde dat onzekerheid een aspect is van het dagelijks leven, maar dat bepaald werk op dit moment een grotere mate van onzekerheid kent dan ander werk. Bepaalde beroepen hebben weinig perspectief op baanzekerheid en het verkleinen van deze onzekerheid zou volgens Van de Sande een belangrijke manier kunnen zijn om dat werk beter te waarderen.

Akkerman stelde dat het naast baanzekerheid ook belangrijk is dat mensen het werk kunnen doen waarvoor zij gekozen hebben. De werkdruk speelt bijvoorbeeld een grote rol in het onderwijs en de zorg. Controles of het werk wel goed gedaan wordt, zijn belangrijk. Maar als je daardoor juist niet in staat bent je werk goed te doen, is dat een ontkenning van het belang van je werk. Wanneer deze druk verminderd zou worden, zou dat volgens Akkerman een waardering zijn dat het werk zelf belangrijk is en niet de bureaucratie of het management van het werk. “Simpelweg het werk kunnen doen wat je moet doen is een vorm van erkenning dat jouw werk belangrijk is,” aldus Akkerman.

Volgens Van de Sande en Akkerman gaat het ook om zeggenschap en democratie in de werkomgeving. Wanneer mensen autonomie hebben over hun werk en een bepaalde controle hebben over het bedrijf en hun werk, is dat ook waardering: dit geeft het vertrouwen waar werknemers naar verlangen. Zo zijn er genoeg manieren te bedenken om ook buiten de financiën om, waardering voor werk te vergroten.

Door: Inge de Vries

Video:

Podcast:

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.

Aankondiging

Livestream: Vitale beroepen - applaus of euro's? | Interview met socioloog Agnes Akkerman en politiek filosoof Mathijs van de Sande

Verzorgers, artsen, schoonmakers en transportmedewerkers. De coronacrisis benadrukt dat onze samenleving afhankelijk is van mensen met vitale beroepen. Aan waardering daarvoor ontbreekt het niet: door heel Nederland was de laatste tijd applaus te horen. Ondanks het belang van deze beroepen zijn de arbeidsomstandigheden onzeker en de vergoeding laag. Hoe kan dat? Sluit aan bij de livestream van het gesprek tussen socioloog Agnes Akkerman en filosoof Mathijs van de Sande en leer of we anders kunnen nadenken over het waarderen van werk dat voor de samenleving belangrijk is.

Anders denken over werk

Op welke manier kan waardering voor bepaalde beroepen überhaupt tot uiting komen? Kan dat behalve met meer salaris ook op andere manieren? En zijn het alleen bepaalde beroepen die anders gewaardeerd moeten worden, of moeten we onze blik ook verruimen naar onbetaald werk waar onze samenleving net zo van afhankelijk is?

Kijk mee en stel je vragen via de chat of www.menti.com. Filosoof en programmamaker Frank van Caspel is de gespreksleider.

Over de sprekers

Akkerman, AgnesAgnes Akkerman is hoogleraar Arbeidsverhoudingen aan de Radboud Universiteit. Ze is internationaal erkend expert op het gebied van arbeidsverhoudingen en arbeidsconflicten.



Sande, Mathijs van deMathijs van de Sande is politiek filosoof aan de Radboud Universiteit. Hij promoveerde op de politiek van hedendaagse protestbewegingen, zoals Occupy en de Indignados. Zijn onderzoek richt zich met name op radicale democratie, anarchisme en politiek activisme.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.