Zoek in de site...

22|05|11 The Power of Privilege | Conversation with anthropologist and journalist Joris Luyendijk

The Power of Privilege | Conversation with anthropologist and journalist Joris Luyendijk

The Power of Privilege | Conversation with anthropologist and journalist Joris Luyendijk | Wednesday 11 May 2022 | 20.00 - 21.30 hrs | Collegezalencomplex, Radboud University Radboud Reflects and Radboud Diversity, Equity and Inclusion Office

Video | Podcast

Announcement - Straight, white, male, wealthy, highly educated parent(s), a university degree, and of Dutch descent. If you check all these boxes you are likely to be far better off in The Netherlands. How do these advantages come about? And to what extent are opportunities and power that flow from these privileges problematic? Come and learn from  anthropologist and journalist Joris Luyendijk about privilege, power and justice.. See full annnouncemtn below.

Verslag - De macht van privilege

In februari publiceerde antropoloog en journalist Joris Luyendijk zijn nieuwste boek, De zeven vinkjes. Wie hetero, wit, man, rijk, van Nederlandse afkomst is, hoogopgeleide ouders en een universitaire opleiding heeft, kan in Nederland rekenen op een grote voorsprong. Luyendijk kan bij zichzelf deze zeven eigenschappen afvinken. Hij legt bovendien bloot dat de machtsposities in onze samenleving vaak worden bekleed door mensen zoals hij. Is het wel wenselijk dat mensen met zeven vinkjes het voor het zeggen hebben? In het programma van Radboud Reflects en het Radboud Diversity, Equity and Inclusion Office gaf Luyendijk een korte lezing over zijn boek. Daarna ging hij in gesprek met historicus en gender- en diversiteitsexpert Lema Salah. Vervolgens werden de deelnemers in de zaal uitgenodigd een bijdrage te leveren aan het gesprek.

Lema Salah - TedVA

Leven aan de makkelijke zijde

“Mijn boek gaat niet over gelijke kansen,” ving Joris Luyendijk aan. “In plaats daarvan is het een antwoord aan het beroep op witte mannen om aan zelfreflectie te doen.” Toen het boek werd uitgebracht, kon Luyendijk op flinke kritiek rekenen: “Ik voelde me als Sywert van Lienden: ik kreeg commentaar van extreemlinks tot extreemrechts en alles daartussenin.”

Luyendijks onderzoek centreert zich op de vraag wat er met je gebeurt als je je voor de zeven onderscheidende kenmerken altijd aan de makkelijke zijde bevindt. Luyendijk: “Mijn persoonlijkheid is gevormd en vervormd door het feit dat ik geen kwetsbaarheid kan voelen met betrekking tot klasse, gender en afkomst.” Waarom is het zo belangrijk om over deze groep te praten? “Slechts drie procent van de Nederlanders bevindt zich in dezelfde groep als ik,” stelde Luyendijk, “maar in het openbaar bestuur en het bedrijfsleven zijn de meeste leiders van deze groep. Zo hebben vijf van de zes laatste minister-presidenten alle zeven vinkjes.”

Volgens Joris Luyendijk is er voor mannen zoals hij niets om boos over te zijn. “Wij zijn de enige groep voor wie sociale rechtvaardigheid slechts een onderwerp van gesprek is. Ik zou me kunnen afwenden van het onderwerp als ik dat wilde.” Luyendijk meende dat veelgenoemde de categorie van “witte man”  nog te breed is, want die omvat ook mensen die wel degelijk ervaring hebben met discriminatie, bijvoorbeeld op basis van klasse of vanwege een migratieachtergrond. “Witte heteromannen die minder dan zeven vinkjes hebben, zullen eerder hun privileges erkennen dan mensen met alle zeven vinkjes. We begrijpen het probleem oprecht niet.”

Joris Luyendijk - TedVA

Geprivilegieerde leiders

Het is verwonderlijk machtige posities in de samenleving zo vaak worden vervuld door mensen met zeven vinkjes, terwijl zij zo’n kleine groep van de bevolking uitmaken. “Mark Rutte haalde bij het samenstellen van het kabinet het kwaliteitsargument aan,” stelde Joris Luyendijk. “Maar wat zijn die criteria dan? Was er van de 700 duizend hoogopgeleide vrouwen in Nederland geen enkele beter dan Hugo de Jonge?”

Luyendijk zag het probleem al ontstaan tijdens het onderwijs. “Ouders uit de gegoede middenstand zeggen tegen hun kind: ‘Je zult vast veel interessante dingen leren op de universiteit, maar waar het écht om gaat is wie je leert kennen’. We geven bovendien prioriteit aan levenservaringen die we zelf hebben gehad en presenteren die als belangrijk, zoals buitenlandervaring.” Hij vervolgde: “We negeren daarbij de kwaliteiten die mensen met zeven vinkjes niet nodig hebben, zoals incasseringsvermogen, inlevingsvermogen en veerkracht.”

Zeven vinkjes als handicap

Toen Joris Luyendijk in Londen werkte voor The Guardian, merkte hij voor het eerst dat de zeven vinkjes een belemmering vormden op zijn functioneren. “Ik had er mijn droombaan, maar ik miste de vaardigheden om me aan te passen aan de cultuur. Mijn hele leven hadden de zeven vinkjes alle duren voor mij geopend, maar daardoor had ik totaal geen incasseringsvermogen opgebouwd.” Volgens Luyendijk zijn privileges een handicap, omdat ze je uitsluiten van gedeelde ervaringen met medeburgers.

Zullen mensen met zeven vinkjes overtuigd raken wanneer ze Luyendijks boek te lezen? “Veel mensen krijgen het boek van hun partner of dochter,” stelde Luyendijk. “Hun eerste reactie is vaak afwijzend, omdat ze de noodzaak van het boek niet zien. Maar iemand vertelde dat hij na het lezen uren wakker lag met de vraag welke deuren er steeds voor hem zijn geopend.”

Joris Luyendijk en Lema Salah - foto-Ted van Aanholt

Barrières voor zelfreflectie

Het proces van zelfreflectie is niet eenvoudig. Joris Luyendijk: “De barrières voor zelfreflectie zijn gigantisch. Mensen hebben de grootste moeite hun eigen privilege in te zien, omdat ze enkel omhoogkijken. Zolang ze ook maar één persoon kennen met meer privileges, denken ze dat ze zelf geen privileges hebben.” In Nederland is het probleem volgens Luyendijk extra groot, omdat we het moeilijk vinden ons beeld van een open en tolerant land op te geven.

Nu Luyendijk de problemen met privileges heeft blootgelegd, is een logische vervolgvraag wat er moet gebeuren om de problemen op te lossen. “Dat ligt buiten mijn expertise,” stelde de journalist. “Ik zit natuurlijk in een lastige positie. Als ik geen oplossing bied, kom ik er te gemakkelijk vanaf. Maar als ik wel een oplossing bied dan ben ik weer de witte man die komt vertellen wat we moeten doen.”

Door: Thijs Meeuwisse

Video

Podcast

Announcement

The Power of Privilege | Conversation with anthropologist and journalist Joris Luyendijk

Straight, white, male, wealthy, highly educated parent(s), a university degree, and of Dutch descent. If you check all these boxes you are likely to be far better off in The Netherlands. How do these advantages come about? And to what extent are opportunities and power that flow from these privileges problematic? Come and learn from  anthropologist and journalist Joris Luyendijk about privilege, power and justice.

Invulnerability

As wealthy white cisgender Dutch male Joris Luyendijk belongs to a small group of people that face little discrimination and whose social economic odds are strongly stacked in their favour. As a result these near invulnerable men frequently end up in positions of political and economic power. In his latest book Luyendijk investigates how his own strong socio-economic and cultural position has given him a head start. He reflects upon how his privileges have shaped his self-perception as well as his views of society, and calls into question the desirability of ‘men-like-him’ running society.

Power and prejudice

The fact that a small group of men has a tremendous impact on our  society is not unproblematic, according to Luyendijk. They heavily influence our public policies regarding discrimination, social welfare and social justice, while they have never experienced such hurdles and vulnerabilities themselves. This creates a blind spot for structural problems such as racism, sexism and ablism. How can we address this? Do we need more diverse policy makers? And is awareness of these problems among the ‘men-that-check-all-the-boxes’ not crucial working towards a more just society?

Structural injustice

During the evening anthropologist and journalist Joris Luyendijk will provide a brief introduction to his book on power and privilege. After his lecture he engages in a conversation with gender and diversity expert Lema Salah. Together they will talk about discrimination, intersectionality and equality. How does he view his own position after the (critical) reception of his book? And what groups should take lead in the struggle to address structural injustices?

About the speakers

Luyendijk,-Joris---Merlijn-DoomernikJoris Luyendijk is an anthropologist and journalist. He worked as correspondent in the Middle East for NRC and investigated the inner workings of financial world in The City in London. In February 2022 his latest book, De zeven vinkjes, has been published, in which he explores his own privileges.


lema-slalahLema Salah
 is historian and gender and diversity expert. She works as PhD candidate at the Political Science Department of Radboud University and the Netherlands Defense Academy. In her research she focuses on inclusive leadership in organisational cultures.

Subscribe to the English e-mail newsletter and be the first to know about new programming, the latest reviews, video's and more.

This is a program of  Radboud Reflects and Radboud Diversity, Equity and Inclusion Office.

NEDERLANDS

Hetero, wit, man, rijk, hoog opgeleide ouders, een universitaire opleiding en van Nederlandse afkomst. Als je dit alles af kan vinken, heb je in Nederland al een grote voorsprong. Waar komt dat grote voordeel vandaan? En in hoeverre zijn macht en mogelijkheden die uit deze privileges voortvloeien een probleem? Kom luisteren naar antropoloog en journalist Joris Luyendijk over privileges, macht en rechtvaardigheid.

Onkwetsbaar

Als rijke, witte, cisgender, Nederlandse man, hoort Joris Luyendijk tot een select gezelschap dat maar weinig discriminatie ervaart en van wiens sociaal-economische positie erg in hun voordeel werkt. Het gevolg is dat deze ogenschijnlijk onkwetsbare mannen vaak in machtige politieke of economische posities terecht komen. In zijn nieuwst boek onderzoekt Luyendijk hoe zijn eigen bevoordeelde socio-economische en culturele positie hem een voorsprong heeft gegeven. Hij reflecteert op hoe zijn privileges zijn zelfperceptie en de manier waarop hij naar de maatschappij kijkt hebben gevormd, en hij vraagt zich af of het wenselijk is dat ‘mannen zoals hij’ het voor het zeggen hebben in de maatschappij.

Macht en vooroordelen

Het feit dat een kleine groep mannen een enorme impact op onze maatschappij heeft is niet onproblematisch volgens Joris Luyendijk. Zij hebben bijvoorbeeld een grote invloed op overheidsbeleid als het gaat om discriminatie, de inrichting van de verzorgingsstaat en sociale rechtvaardigheid, terwijl ze zelf nooit tegenslag of kwetsbaarheid ervaren hebben. Dit zorgt voor een blinde vlek voor structurele problemen als racisme en seksisme. Hoe kunnen we dit tij keren? Hebben we meer diverse politici en beleidsmakers nodig? En is bewustwording van deze problemen onder de ‘mannen die alle 7 vinkjes hebben’ niet cruciaal bij het werken aan een meer rechtvaardige samenleving?

Structurele onrechtvaardigheid

Na een korte introductie op zijn boek De 7 Vinkjes, gaat Joris Luyendijk in gesprek met gender- en diversiteitsexpert Lema Salah. Samen spreken ze over discriminatie, intersectionaliteit, en gelijkheid. Hoe beschouwt Luyendijk zijn eigen positie na de kritische ontvangst van zijn boek? En wie of welke groepen zouden de kar moeten trekken in de strijd tegen structurele onrechtvaardigheden?


Over de sprekers

Luyendijk,-Joris---Merlijn-DoomernikJoris Luyendijk is antropoloog en journalist. Hij werkt o.a. als Midden-Oosten correspondent voor NRC en onderzocht de bancaire wereld in ‘The City’ in Londen. In februari 2022 verscheen zijn nieuwste boek, De zeven vinkjes, waarin hij zijn eigen privileges verkent.


lema-slalahLema Salah is historicus en gender- en diversiteitsexpert. Ze doet promotieonderzoek bij de vakgroep Politicologie van de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensie Academie. In haar onderzoek richt te zich op inclusief leiderschap in organisatieculturen.

Kom je vaker naar de lezingen van Radboud Reflects? Dan is een Radboud Reflects-abonnement misschien interessant.