Zoek in de site...

22|07|17 Radboud Reflects, Radboud Universiteit en Radboudumc @Festival Op 't Eiland

Terugblik en index plaatje FOHERadboud Reflects, Radboud Universiteit en Radboudumc @Festival Op 't Eiland| Zondag 17 juli 2022 t/m donderdag 21 juli 2022 | 19:00 tot 19:30 uur| Festival op 't Eiland, Vierdaagsefeesten, Eiland Veur Lent| Radboud Reflects, Radboud Universiteit en Radboudumc en Festival op 't Eiland

Aankondiging - Wil je heel even verder denken over de grote vragen van deze tijd? Laat je dan in een half uur inspireren door filosofen en andere wetenschappers van de Radboud Universiteit. En stort je daarna met nieuwe ideeën of met nóg meer vragen in het feestgedruis van de Vierdaagsefeesten. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Kan een goed klimaatverhaal ons redden? | Lezing en gesprek met filosoof Boris van Meurs [Radboud Reflects]

Zondag 17 juli 2022|19.00 - 19.30 uur
Aan de vooravond van een fikse hittegolf, vertelde filosoof Boris van Meurs van de Radboud Universiteit bij Festival op ’t Eiland tijdens de Vierdaagsefeesten over een zeer toepasselijk thema: wat als we klimaatverandering konden benaderen als een verhaal, en niet alleen maar als een complex probleem? Een volle, hete tent hing aan zijn lippen, en kon na afloop vragen stellen.

Boris van Meurs - Foto Sophie Gersjes

Als je iets politiek voor elkaar wilt krijgen, is het raadzaam om mensen mee te krijgen. Dat is lastig als je mensen alleen de naakte feiten geeft, zonder verdere context. Als je de feiten in een verhaal giet, geef je mensen iets om zich aan vast te houden en zich mee te identificeren.

Bijna alle politieke verhalen in de geschiedenis hebben een bepaalde structuur: ‘Ooit was er chaos, die werd veroorzaakt door schurk x. Vervolgens kwam held y met oplossing z, en nu leven we in een wereld die in evenwicht is.’

Met de kwestie van klimaatverandering kunnen we dit ook doen. Door helden en schurken in het klimaatverhaal te identificeren, geef je mensen een beeld van waartegen we vechten, en betrek je ze bij de goede zaak. Maar er zijn zeker ook grote nadelen: als je een schurk aanwijst, betekent dit niet dat iedereen het hierover eens is. Stel, de schurk is de energieconsumptie van grote bedrijven. Klinkt aannemelijk, maar niet-Westerse landen zullen er terecht op wijzen dat deze consumptie nogal ongelijk verdeeld is geweest, en zullen deze rolverdeling niet zomaar erkennen. Daarnaast is een verhaal altijd een versimpeling van de werkelijkheid. En zeker bij een probleem dat zo complex is als klimaatverandering, is het de vraag of we door een versimpeld verhaal wel verder komen.

Pam Tönissen en Boris van Meurs-Foto Sophie Gersjes

Kortom, we kunnen verhalen in de context van klimaatverandering het beste zien als zinvolle onzin: zinvol, want het zet mensen wel aan tot actie en geeft hen houvast. Onzin, want een helden- en schurkenverhaal zal de weerbarstige werkelijkheid nooit kunnen evenaren.

Door Pam Tönissen

GEANNULEERD VANWEGE DE HITTE - Dieren denken – maar niet zoals je denkt| Lezing en gesprek met filosoof Bas van Woerkum [Radboud Reflects]
Dinsdag 19 juli 2022 |19.00 - 19.30 uur

Verslag – De vele gezichten van waanzin | Lezing en gesprek met filosoof Linde van Schuppen [Radboud Reflects]

Donderdag 21 juli 2022|19.00 - 19.30 uur
Tijdens de Vierdaagsefeesten, beschut tegen de regen in een volle tent op Festival op ’t Eiland, hield filosoof Linde van Schuppen van de Radboud Universiteit een foto van een vrouw omhoog. Vervolgens noemde ze de namen van alle persoonlijkheden van deze vrouw, die de diagnose schizofrenie heeft gekregen. Maar wat betekent zo’n label nu precies? Veel mensen lopen rond met labels als schizofreen, of bipolair, maar zo’n label betekent voor niemand precies hetzelfde. Waarom hebben we labels in de psychiatrie, wat is hun effect en waar verwijzen ze precies naar?

Pam Tönissen en Linde van Schuppen foto Ted van Aanholt

Linde van Schuppen hield een betoog voor een pragmatische kijk op het gebruik van labels in de psychiatrie. In plaats van te vragen naar welk ‘ding’ of welke structuur in iemands hersenen een bepaalde diagnose verwijst, kunnen we volgens haar beter vragen wat een bepaald label voor iemand kan doen. Een diagnose, al blijft het een generalisatie van symptomen die voor iedereen uniek zijn, kan mensen houvast bieden. Bovendien kun je met een diagnose gemakkelijker in contact komen met mensen die gelijksoortige ervaringen hebben en kun je elkaar steun bieden. En verzekeringstechnisch is een diagnose vaak noodzakelijk.

Linde van Schuppen - foto Ted van Aanholt

Tegelijkertijd moeten we oppassen met labels plakken, zeker als we zo’n label vervolgens gaan zien als de oorzaak van bepaald gedrag. Dit kan namelijk ook andersom werken: een label veroorzaakt soms ook gedrag, of kan het een bepaalde richting in duwen. Maar zo lang we niet de fout maken labels te ‘ver-dingen’, maar er met een pragmatische blik naar blijven kijken, kunnen we dit soort valkuilen omzeilen en labels in iemands voordeel laten werken.

Door Pam Tönissen

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Aankondiging

Radboud Reflects, Radboud Universiteit en Radboudumc @Festival op 't Eiland

Wil je heel even verder denken over de grote vragen van deze tijd? Laat je dan in een half uur inspireren door filosofen en andere wetenschappers van de Radboud Universiteit. En stort je daarna met nieuwe ideeën of met nóg meer vragen in het feestgedruis van de Vierdaagsefeesten.

Deelname is gratis. Inschrijven is niet nodig.

Boris-van-MeursKan een goed klimaatverhaal ons redden?| Lezing en gesprek met filosoof Boris van Meurs

Zondag 17 juli 2022|19.00 - 19.30 uur

Een klimaatverhaal, met echte schurken en helden en een rode lijn. Zou dat onze redding kunnen zijn? Als er één probleem ingewikkeld is, dan is het wel klimaatverandering: hoe los je een probleem op dat zó groot is en waar zo ongeveer alles en iedereen wel een rol in speelt? Wie moet welke stappen precies zetten en waartegen vechten we eigenlijk? Zouden we beter in staat zijn te doen wat nodig is als we een duidelijk klimaatverhaal hadden?

Filosoof Boris van Meurs stelt precies deze vraag: kan een beter klimaatverhaal onze redding zijn? Aan de ene kant maakt zo’n duidelijk verhaal het gemakkelijker om ons tegenover het klimaatprobleem te kunnen verhouden. Maar aan de andere kant versimpelt zo’n verhaal de werkelijkheid. Moet je een probleem rondom planetaire processen en grote tijdschalen wel willen vertalen naar een voor mensen begrijpelijke fictie? Wat winnen we door het klimaat 'verhalend' te benaderen en wat dreigen we te verliezen?


Kom en denk mee met filosoof Boris van Meurs over de zin en onzin van een goed klimaatverhaal.

Boris van Meurs is promovendus filosofische antropologie en metafysica aan de Radboud Universiteit. In zijn onderzoek houdt hij zich bezig met de betekenis van het Antropoceen (het tijdperk van de mens) voor ons denken over de mens, de tijd en de toekomst.


Bas-van-Woerkum[Geannuleerd vanwege de hitte] Dieren denken; maar niet zoals je denkt| Lezing en gesprek met filosoof Bas van Woerkum

Dinsdag 19 juli 2022 |19.00 - 19.30 uur

Kunnen wij wel bedenken wat dieren denken? Hebben dieren wel gedachten?

Als je kijkt naar een eekhoorn die een nootje verstopt, kun je je gemakkelijk een hele gedachtestroom voorstellen. “Hier ga ik mijn nootje verstoppen, zodat ik later geen honger heb. Of wacht, er kijkt een kraai! Dan toch maar ergens anders opnieuw verstoppen, anders ben ik mijn nootje kwijt.” Is dit ongeveer wat een eekhoorn denkt, of projecteren wij ons eigen gedachtenproces op het gedrag dat we zien? Kunnen wij ons, met onze mensen-hersenen, wel een voorstelling maken van wat er in de hoofden van onze niet-menselijke mededieren omgaat?

Filosoof Bas van Woerkum neemt je mee in de gedachtewereld van dieren, waar ideeën over intelligentie en cognitieve vermogens een andere betekenis krijgen.  Hebben we er iets aan om het denken van dieren te vergelijken met dat van mensen? Of moeten we om te begrijpen hoe dieren denken juist ons hele idee van wat denken is aanpassen?

Kom en ga de grenzen van het menselijke denken voorbij.

Bas van Woerkum is promovendus cognitiefilosofie aan de Radboud Universiteit. In zijn onderzoek probeert hij beter te begrijpen hoe de specifieke zintuigen, lichamen en omgevingen van dieren hun cognitieve vermogens vorm geven. Op die manier bestrijdt hij een antropocentrische blik op cognitie bij dieren, en op cognitie in het algemeen.


Linde-van-SchuppenDe vele gezichten van waanzin | Lezing en gesprek met filosoof Linde van Schuppen

Donderdag 21 juli 2022 |19.00 - 19.30 uur

Wat betekent het om ‘gek’ te zijn?  Mensen die met een psychose of schizofrenie te maken krijgen, lijken soms gevangen in een wereld waar andere mensen niet bij kunnen. Maar betekent dit ook dat anderen die wereld niet kunnen begrijpen? En kunnen we al deze verschillende verhalen onderbrengen onder een algemeen en verouderd label als ‘schizofrenie’

In de psychiatrie is niets eenvoudig. Waar de één plotseling stemmen uit het niets hoort, is de  ander ervan overtuigd achtervolgd te worden door de CIA. Toch wordt er in beide gevallen vaak gesproken van een psychose. Dat klinkt als een heldere diagnose, maar het betekent voor geen twee mensen precies hetzelfde. Wat betekent dit voor de manier waarop we naar mensen kijken die te maken krijgen met psychische problemen?

Kom en ontdek de vele gezichten van waanzin met filosoof Linde van Schuppen.

Linde van Schuppen is promovendus aan de Radboud Universiteit. Ze doet onderzoek naar het taalgebruik in de verhalen van mensen met een schizofrenie diagnose.

Kom je vaker naar de lezingen van Radboud Reflects? Dan is een Radboud Reflects-abonnement misschien interessant.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.