Zoek in de site...

22|09|22 Orde in de Tweede Kamer| Actualiteitencollege met politicoloog Kristof Jacobs en politiek filosoof Mathijs van de Sande

Terugblik en index plaatje Orde in de Tweede Kamer Orde in de Tweede Kamer| Actualiteitencollege met politicoloog Kristof Jacobs en politiek filosoof Mathijs van de Sande | 22 september 2022| Collegezalencomplex Radboud Universiteit| Radboud Reflects en VOX

Aankondiging - De grenzen zijn bereikt. Gisteren liep het voltallige kabinet weg tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen na verdachtmakingen aan het adres van minister Kaag. Dit is nog nooit eerder gebeurd in de geschiedenis van ons land. Wat is er precies aan de hand? Waarom voelen politici zich tot deze actie gedwongen? Hoe kan voorzitter Bergkamp de orde in de kamer weer herstellen? Kom luisteren naar politicoloog Kristof Jacobs en politiek filosoof Mathijs van de Sande over deze bijzondere ontwikkelingen in de Tweede Kamer. Zie de volledige aankondigingstekst onderin.

Verslag - Orde in de Tweede Kamer, tijd voor verandering?

Op woensdag 21 september liep het voltallige kabinet weg uit de Tweede Kamer tijdens de Algemene Politieke Nabeschouwingen na insinuaties aan het adres van minister Kaag. De Kamervoorzitter greep in, maar toen was al gebeurd wat nog nooit eerder gebeurde in de geschiedenis van ons land. In dit Actualiteitencollege, een samenwerking tussen Radboud Reflects en Vox, spraken politicoloog Kristof Jacobs en politiek filosoof Mathijs van de Sande over deze bijzondere ontwikkelingen in de Tweede Kamer.

De aantijgingen kwamen ditmaal vanuit de partijleider van Forum voor Democratie, Thierry Baudet. Hij insinueerde onder andere dat minister Kaag haar opleiding had afgerond aan een ‘marxistische universiteit die spionnen opleidt’. Of het een bewuste actie is om ophef te veroorzaken, kan je niet met zekerheid zeggen, ‘omdat je niet in het hoofd van iemand kan kijken ‘, stelde politicoloog Jacobs. Van de Sande merkte op dat het mogelijk is dat men heeft ingezet op het creëren van controverse. Volgens Jacobs zoeken politici steeds vaker de grenzen van het politieke debat op met als doel ze op te rekken.

Kristof Jacobs, Mathijs van de Sande en Liesbeth Jansen

Waar komt deze verandering in de debatcultuur vandaan?

Volgens Kristof Jacobs zien we in recent onderzoek dat er sinds de coronacrisis een grotere voedingsbodem is ontstaan voor complottheorieën.  Tegelijk is er een verminderd vertrouwen in de politiek. Van beide feiten maken de anti establishment partijen handig gebruik. Deze kleine partijen vechten voor schaarse aandacht. Zo knippen ze bijvoorbeeld dubbelzinnige momenten uit het debat en plaatsen ze op hun sociale media kanalen om aandacht te winnen. Het probleem hier is echter dat deze kunnen leiden tot online en fysieke intimidatie ten aanzien van geviseerde bewindspersonen.

Valt het kabinet uit elkaar?

Mathijs van de Sande beweerde het tegenovergestelde. Het feit dat het kabinet tegelijkertijd en unaniem wegloopt, lijkt er juist op te wijzen dat er eensgezindheid heerst binnen het kabinet. Kaag wordt niet under the bus gegooid, wat erop lijkt dat er zeker wel cohesie heerst binnen het kabinet. Volgens Van de Sande was het wellicht niet het best gekozen moment om weg te lopen. Ze hadden het eerder kunnen doen, toen die grens al vaker werd overschreden jegens bevolkingsgroepen die niet voor zichzelf kunnen opkomen in de Tweede Kamer. Het weigeren van de legitimiteit van iemands argument is in principe een democratische actie. Dit werd vroeger bij politici als Kees Janmaat ook al gebruikt, waar politici weigerden naar hem te luisteren. De timing was nu alleen misschien niet ideaal.

AC Orde in de Tweede Kamer_3

Provocatie: reageren of negeren?

Hoe we met dit soort provocaties moeten omgaan, is altijd lastig. Soms is zowel het negeren als erop ingaan een problematische strategie. Hetzelfde geldt dus voor Kaag en het kabinet. Het kan daardoor lastig zijn om een juiste keuze te maken omdat je zoals Jacobs omschreef, vervalt in een ‘damned if you do, damned if you don’t’ situatie. Ook door wel of geen aandacht aan een soortgelijke situatie te geven, kunnen de media in deze positie belanden. Of we hier überhaupt aandacht aan moeten besteden, is volgens beide wetenschappers dus ook een legitieme vraag. Het is in ieder geval belangrijk om ook dat gesprek aan te gaan zodat we beter leren te reageren op dit soort provocaties.

Door Camiel Hendriks

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Aankondiging

Banner Orde in de Tweede Kamer

De grenzen zijn bereikt. Gisteren liep het voltallige kabinet weg tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen na verdachtmakingen aan het adres van minister Kaag. Dit is nog nooit eerder gebeurd in de geschiedenis van ons land. Wat is er precies aan de hand? Waarom voelen politici zich tot deze actie gedwongen? Hoe kan voorzitter Bergkamp de orde in de kamer weer herstellen? Kom luisteren naar politicoloog Kristof Jacobs en politiek filosoof Mathijs van de Sande over deze bijzondere ontwikkelingen in de Tweede Kamer.

Wat gebeurde er?

De aantijgingen kwamen ditmaal vanuit de partijleider van Forum voor Democratie, Thierry Baudet. Hij insinueerde onder andere dat minister Kaag haar opleiding had afgerond aan een ‘marxistische universiteit die spionnen opleidt’. Kaag en de rest van het kabinet stonden op en verlieten de zaal. Nadat Kamervoorzitter Bergkamp Baudet had verzocht zijn woorden terug te nemen, werd hem uiteindelijk het woord ontnomen. Nog nooit in de geschiedenis is het kabinet opgestaan en weggelopen: moet er iets veranderen?

Onvrede over de debatcultuur

Er speelt al langere tijd onvrede over wat er wel en niet gezegd mag worden in de Tweede Kamer. Zo zijn woorden als ‘idioot’ en ‘knettergek’ onlangs bestempeld als onacceptabel. Ook verzocht de Kamer begin dit jaar Kamervoorzitter Vera Bergkamp om harder op te treden tegen persoonlijke aantijgingen. Had ze hier toch harder moeten ingrijpen om dit te voorkomen? Wat betekent de huidige debatcultuur voor de politiek? Moeten er strengere regels komen?

Over de spreker(s)

Kristof JacobsKristof Jacobs is politicoloog aan de Radboud Universiteit. Hij kijkt in zijn onderzoek naar uitdagingen voor de democratie, zoals de opkomst van populistische partijen en kiezers. Ook onderzoekt hij wat voor rol sociale media heeft in opkomst bij verkiezingen en enthousiasme over specifieke politieke partijen.


Mathijs van de Sande is docent Praktische filosofie aan de Radboud Universiteit. In 2017 promoveerde hij op het Hoger Instituut voor de Wijsbegeerte (Leuven) met een proefschrift over de politiek van hedendaagse protestbewegingen, zoals Occupy en de Indignados

Draag je Radboud Reflects een warm hart toe? Doneer dan via iDeal.

Kom je vaker naar de lezingen van Radboud Reflects? Dan is een Radboud Reflects-abonnement misschien interessant.

Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten? Schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.