Zoek in de site...

Radboud Universiteit, Universiteit Utrecht en Universiteit Leiden slaan de handen ineen tijdens workshop over de legitimiteit van de rechter

Datum bericht: 22 april 2021

Op 16 april vond de workshop De legitimiteit van de rechter en de rechterlijke macht plaats. Deze workshop werd georganiseerd door hoogleraar Rechtsfilosofie Ronald Tinnevelt, universitair hoofddocent Staats- en bestuursrecht Joost Sillen en promovenda Rechtsfilosofie Laura van den Berg in het kader van het Sectorplan Conflictoplossende instituties. De workshop kwam voort uit een samenwerking tussen de Radboud Universiteit, de Universiteit Utrecht en de Universiteit Leiden.

De afgelopen jaren is de rechter en diens functioneren op nationaal, Europees en internationaal niveau onderwerp geworden van kritiek en fel debat. Illustratief hiervoor is de kritiek op recente, spraakmakende rechtszaken zoals de Urgendazaak en de stikstofuitspraak en de wankele positie van onafhankelijke rechtspraak in Polen en Hongarije. Dit alles stelt de legitimiteit van de rechter ter discussie en roept de vraag op hoe deze kan worden vergroot en daarmee de democratische rechtsstaat versterkt.

Tijdens de workshop presenteerden vijf promovendi en één UD hun kijk op rechterlijke legitimiteit, de daarbij behorende problemen en mogelijke oplossingen. Wat betreft de Nederlandse rechter, stelde Sophie Koning (Universiteit Leiden) de positie van de rechter in politiek gevoelige strafzaken aan de kaak, besprak Ella Lerk (Radboud Universiteit) een wettelijke basis voor het reguleren van de integriteit van rechters en poogt Laura van den Berg (Radboud Universiteit) in haar onderzoek het ongrijpbare begrip ‘rechterlijke legitimiteit’ vanuit cultuurhistorisch perspectief te duiden.

Ook was er aandacht voor de legitimiteit van Europese rechters. Zo wil Thomas Riesthuis (Universiteit Utrecht) in zijn onderzoek op empirische wijze het gat dichten tussen abstractere rechtstheorieën en de daadwerkelijke beleving van Europese rechters, besprak Elif Erken (Universiteit Utrecht) de rol van NGO’s en ‘civil society’-actoren in het EHRM en presenteerde Eva Grosfeld (Universiteit Leiden) resultaten uit haar onderzoek naar de ervaren legitimiteit van rechters bij het HvJEU.

Door de verschillende invalshoeken van de sprekers werd het begrip ‘rechterlijke legitimiteit’ verkend vanuit empirisch, strafrechtelijk, Europeesrechtelijk, rechtsfilosofisch en sociologisch perspectief. Ondanks de informatieve discussies tijdens deze workshop bestaat er nog geen breed gedeelde definitie van dit begrip rechterlijke legitimiteit, of een handvat voor hoe we huidige legitimiteitsproblemen kunnen duiden en oplossen. Omdat deze vragen uitnodigen tot verdere discussie krijgt de workshop in het najaar een vervolg.