Search

Nederlands Gespreks Centrum

Researcher

Wim de Jong

Project description

In de Tweede Wereldoorlog voerden de Duitsers ongewild een bijzonder bestuurlijk experiment uit, met grote gevolgen voor Nederland. Zo'n vierhonderd ministers, burgemeesters, intellectuelen en kunstenaars werden jarenlang samen vastgehouden in het gijzelaarskamp in St. Michielgestel. Een unieke situatie in het verzuilde Nederland, waar katholieken, protestanten en socialisten het onderling contact het liefst tot een minimum beperkten. Uit de vele intensieve gesprekken die in dit kamp gevoerd werden ontstond de doorbraakgedachte: een protestant kan ook op een socialistische partij stemmen. Vanuit dit idee werd na de oorlog de PvdA opgericht, van waaruit later een aantal mensen zich afsplitsten tot de VVD.

De gesprekken over de zuilen heen waren zo bevredigend dat na de oorlog een aantal intellectuelen en bestuurders het Nederlands Gesprekcentrum (NGC) oprichtten. De oprichters wilden dat protestantse, katholieke en socialistische elites ook ná de Tweede Wereldoorlog met elkaar in gesprek zouden blijven. Vele thema's werden in de decennia daarna door het NGC op de agenda gezet: de verzorgingsstaat, euthanasie, de ondernemende universiteit. Dat was steeds het werk van commissies waarin mensen zaten die afkomstig waren uit verschillende ‘bubbels’, van sociaaldemocraten, christendemocraten tot vrijzinnige liberalen. Tegenwoordig is er veel kritiek op 'de elite'. Zij zou losgezongen zijn van de realiteit, die zij alleen vanuit beleidsdocumenten kent. In dit licht is de geschiedenis van het Nederlands Gesprek Centrum een uniek experiment: waren de onderwerpen die de mensen in die commissies bespraken ook echt belangrijk? Dit project maakt een analyse van dit unieke experiment.

Financiers

Nederlands Gesprek Centrum