Open Access publiceren komt steeds meer voor, maar heeft ook een keerzijde. Dit zijn de zogenoemde Predatory publishers, oftewel malafide uitgevers. Zij maken misbruik van de Article Processing Charges (APCs) die komen kijken bij het Open Access publiceren. De onderzoekers moeten deze kosten betalen, maar krijgen bij Predatory publishers niet de juiste redactionele en peer review-diensten. Vaak krijg je veel opdringerige mailtjes van predatory publishers, of je in hun tijdschrift wilt publiceren of als editor wilt fungeren. Andere kenmerken van predatory journals en publishers zijn onduidelijke of afwezige peer review; gebrek aan transparantie; misleidende indexering en statistieken.
Om te kunnen beoordelen of een OA tijdschrift betrouwbaar is, dan kan deze checklist je op weg helpen.
- Staat het tijdschrift in de Directory of Open Access Journals (DOAJ)?
- Staat het boek in de Directory of Open Access Books (DOAB)?
- Gebruik de checklist Think, Check, Submit.
- Staat de uitgever ingeschreven bij het Committee on Publication Ethics (COPE)?
- LET OP: Als de uitgever er niet bij staat, betekent dit niet direct dat het om een predatory publisher gaat. Niet ieder kwaliteitstijdschrift is lid van COPE.
- Check of de uitgever realistische informatie geeft over duur van peer-review.
- Heeft het journal een recent Journal Impact Factor bij Journal Citations Reports (JCR)?
- Staan er meerdere berichten over het tijdschrift of uitgever op Retraction Watch?
Houd er rekening mee dat het niet eenvoudig is om dubieuze tijdschriften te vermijden. Ook bij ‘geaccepteerde’ tijdschriften kan de kwaliteit ondermaats zijn. Het kan soms lijken of een tijdschrift of uitgever betrouwbaar is, maar als je verder kijkt, kun je toch dingen vinden die niet helemaal in de haak zijn. Zorg dat je in ieder geval meerdere dingen checkt van bovenstaand lijstje, en gebruik voor meer zekerheid de informatie en richtlijnen uit de ‘Guide on predatory and questionable publishing’. Contacteer bij twijfel openaccess [at] ubn.ru.nl (openaccess[at]ubn[dot]ru[dot]nl).