Onderzoeker Lieke van Lieshout
Onderzoeker Lieke van Lieshout

Deze nieuwsgierige onderzoeker onderzoekt álles over nieuwsgierigheid: ‘Iedereen kan nieuwsgierig zijn’

Lieke van Lieshout is al haar hele leven nieuwsgierig en wil daarom alles te weten komen over ... nieuwsgierigheid. Nu de onderzoeker dat onderwerp redelijk uitgeplozen heeft, is ze toe aan de vervolgstap: hoe kunnen we nieuwsgierig blijven? ‘Als jouw nieuwsgierigheid over iets leidt tot positief nieuws word je nóg nieuwsgieriger.’

Nieuwsgierigheid zat er al van jongs af aan in bij Lieke van Lieshout. ‘Mijn ouders hoorden van leraren altijd terug dat ik nieuwsgierig was. Té nieuwsgierig soms. Ik ben een keer op mijn vingers getikt toen ik vooraan in de klas stiekem meekeek toen mijn docent alle toetsen aan het nakijken was. Ik wilde zó graag weten welk cijfer ik had gehaald.’

Onderzoeker Lieke van Lieshout

Later bleef Van Lieshout voor de goede cijfers gaan op school. ‘Al kom ik er nu achter dat daar waar ik zo hard op heb gestampt niet per se heb onthouden. Wat ik nog wel onthoud, zijn de dingen waar ik zélf nieuwsgierig naar was.’

Brein

Ze studeerde Psychologie aan de Radboud Universiteit met een duidelijk doel: écht mensen helpen door therapeut te worden. ‘Maar tijdens mijn eerste jaar werd ik direct nieuwsgierig naar het brein. We hebben maar één brein en er komt zo veel voort uit dat ene brein. Hoe werkt dat? Wat zit er precies achter? Mijn nieuwsgierigheid ernaar is zo groot dat ik geen therapeut ben geworden, maar breinonderzoek ging doen.’

Nieuwsgierigheid ziet Van Lieshout niet als een karaktereigenschap, maar als een staat waarin mensen zich kunnen bevinden. ‘Iedereen kan nieuwsgierig zijn’, stelt ze. ‘Belangrijk hierbij is: wat zijn de elementen die iemand nieuwsgierig maken?’

Als eerste in Nederland liet Van Lieshout als promovendus en inmiddels als Assistant Professor al haar nieuwsgierigheid los op nieuwsgierigheid. ‘Hoe meer er onzeker is over wat er gaat gebeuren, in de wereld om je heen bijvoorbeeld, hoe nieuwsgieriger mensen zijn. Dus hoe meer informatie je kunt krijgen, hoe nieuwsgieriger je wordt. Als die nieuwsgierigheid leidt tot positief nieuws worden we nóg nieuwsgieriger. Als je bijvoorbeeld een tentamen gemaakt hebt en een goed cijfer verwacht, dan refresh je waarschijnlijk elke vijf minuten om te zien of je cijfer al online staat. Als je echter vermoedt dat je het niet hebt gehaald, dan wakkert dat je nieuwsgierigheid doorgaans niet aan en wil je er liever niet teveel mee bezig zijn.’

Juice

Ook in haar privéleven is Van Lieshout erg nieuwsgierig. Ze moet er hardop om lachen: ‘Ik ben wel iemand die de juicekanalen volgt, ja. Ik heb het zo druk op werk dat ik er – om mezelf te beschermen - voor heb gekozen dit seizoen van B&B Vol Liefde bewust niét te gaan kijken. Al krijg ik wel het gevoel dat ik iets mis als ik anderen erover hoor praten. Mijn guilty pleasure zijn True Crime podcasts. Ik ben zo nieuwsgierig waar het (soms bizarre) gedrag van mensen vandaan komt. Ik heb vorig jaar zelfs een paar vakken bij de Faculteit der Rechten gevolgd. Om zo erachter te komen wat de motivatie van anderen is, zodat ik daar zelf ook weer van kan leren.’

Veni-beurs

Hoe kunnen we nieuwsgierig blijven? Dat vindt Van Lieshout een interessante vraag om verder te onderzoeken. Dankzij de Veni-beurs, een bedrag van maximaal 320.000 euro, kan ze de komende drie jaar daar haar nieuwsgierigheid verder op loslaten.

Toen Van Lieshout haar voorstel voor de Veni-beurs mocht verdedigen, wist ze de aandacht te trekken van het 15 koppig comité. Door een vraag te stellen die hun nieuwsgierigheid zou aanwakkeren. ‘Ik vroeg ze: welk boek wordt het vaakst gestolen in boekenwinkels? Het antwoord? De Bijbel. Toen ze dit antwoord hoorden, werden ze er nieuwsgierig naar. Ze wilden er meer informatie over krijgen. En dat is precies de insteek die ik wil onderzoeken: hoe zorgen we ervoor dat als we eenmaal nieuwsgierig zijn naar iets we ook nieuwsgierig blijven.’

Ze kwam op dit voorstel door kritisch te kijken naar haar eigen studenten. ‘Aan eerstejaars studenten Psychologie geef ik een vak over hoe je onderzoek moet doen. Ze zijn nieuwsgierig naar iets en schrijven daar hun onderzoeksvoorstel over. Maar toch neemt stress het dan vaak over van die nieuwsgierigheid omdat ze tegelijkertijd een goed cijfer willen halen. Met mijn Veni-beurs wil ik een brug slaan naar de onderwijspraktijk: hoe leerlingen en studenten de ruimte kunnen krijgen om nieuwsgierig te blijven.'

Benieuwd naar de plannen van andere onderzoekers van de Radboud Universiteit met een Veni-beurs?

Lees het hier

Contactinformatie

Thema
Gedrag, Hersenen, Onderwijs