Niels Spierings portretfoto
Niels Spierings portretfoto

‘Ik kan gewoon mijn mond niet houden’

Socioloog Niels Spierings ligt regelmatig onder vuur vanwege zijn onderzoek naar thema's zoals populisme en islam, of het onderzoek waar hij op dit moment mee bezig is: een welzijnsmonitor onder LHBTIQ+-ers. Al die weerstand weerhoudt hem er niet van om zich uit te blijven spreken. ‘Ik kan gewoon mijn mond niet houden.’

Op X zit hij inmiddels niet meer. Nog los van de drek die hij daar regelmatig over zich heen kreeg, werd de rol van Musk in de wereld hem te gortig. ‘Het is kwalijk dat bepaalde waarheden niet meer gehoord worden en dat desinformatie juist ruimte krijgt.’ En dat terwijl het volgens Spierings zo belangrijk is om precies te weten over wat minderheden bijvoorbeeld meemaken. ‘Mijn interesse ligt met name bij inclusie- en exclusievraagstukken. Ik begon ooit met onderzoek naar genderongelijkheid en later is daar ook de islam bij gekomen. Ik kijk bijvoorbeeld naar de positie van moslimvrouwen. Ik kijk naar gemarginaliseerde groepen, want hoe we daarmee omgaan is de beste graadmeter om te zien hoe inclusief een samenleving is. Is een samenleving als geheel bereid om zich aan te passen aan mensen die afwijken van de norm?’ 

Transmensen en non-binaire mensen 

Een onderdeel van dat onderzoek gaat over het welzijn van LHBTIQ+-ers. In 2021 en 2023 verspreidde de socioloog samen met discriminatie.nl in opdracht van de provincies Overijssel en Gelderland een monitor onder deze groep met vragen over onder andere acceptatie en ervaren geweld. ‘We wilden in kaart brengen wat het welzijn van LHBTIQ+-ers in die provincies was en wat voor ongewenst gedrag ze meemaakten en of ze daar dan bijvoorbeeld aangifte van deden.’  

Uit de resultaten blijkt dat het er qua acceptatie niet beter op wordt. Met name transmensen ervaren steeds minder acceptatie tussen 2021 en 2023 (van 43% naar 50%). Er zijn daarbij ook verschillen tussen regio’s in Gelderland en Overijssel, waarbij sommige regio’s meer acceptatie en veiligheid bieden dan andere. Met name in West-Twente en Noordwest-Overijssel wordt de acceptatie door LHBTIQA+-personen als relatief laag ervaren. ‘Verder zagen we dat het aantal mensen dat zich als non-binair identificeert toeneemt.’ 

Voor de monitor van dit jaar werd er een panel opgericht. Dat betekent dat honderden mensen die in 2023 meededen met de monitor, dit in 2025 ook gaan doen. ‘Dan kun je dus echt zien hoe de situatie in Gelderland en Overijssel verandert. En we hopen dit jaar ook meer te duiken in de combinatie LHBTIQ+ met andere identiteiten. In deze provincies zijn best wel veel mensen christelijk en queer, dat brachten we al in kaart. Maar ook zijn er mensen moslim en queer. Ik zou graag meer inzicht krijgen in hoe ze dat verenigen.’ 

Niels Spierings ontvangt de Hermesdorfprijs 2025
Niels Spierings ontving in januari 2025 de Hermesdorfprijs voor zijn moed om zich uit te blijven spreken.

Moslimvrouwen 

Deze thema’s gaan Spierings aan het hart. Niet alleen omdat hij zelf tot de LHBTIQ+-groep behoort: ‘Ik doe ook onderzoek naar moslimvrouwen en je kunt veel van me maken, maar dat ben ik niet. Dat beperkt me niet. Dat jij een witte vrouw van 30 met krullen bent, wil niet zeggen dat je alles van jouw groep weet. Ik probeer altijd kennis te vergaren, systematisch en methodisch te werken, of ik nu al veel van een groep weet of niet. Juist die houding levert gedegen onderzoek op.’  

Hij wil met zijn onderzoek bijdragen aan de feiten en aan discussies die nu soms ontsporen. ‘De uitkomsten die er zijn, heb ik niet uit mijn dikke duim gezogen. Ik wil feitelijke informatie hebben om een discussie aan te kunnen gaan en te laten zien dat iets is zoals het is.’ Alle negatieve reacties neemt hij op de koop toe. ‘Het positieve eraan is dat het onderwerp leeft en dat mensen je verhaal lezen als je er iets over zegt. Maar als mijn kundigheid als wetenschapper in twijfel wordt getrokken, als ik persoonlijk word aangevallen, of als ik in een trollenleger terecht kom, dan is dat echt niet leuk. Maar ik kan het gewoon niet laten om van me te laten horen, ik kan mijn mond niet houden. En ik krijg ook veel positieve reacties, dat moet je niet vergeten. Mensen die het wél waarderen, maar dat zie je minder, want die zitten niet met hun CAPS LOCK aan op X.’  

Identificeer jij jezelf als LHBTIQ+-er en woon je in de provincie Gelderland of Overijssel? Vul dan de welzijnsmonitor in! Of ken je mensen die bij de doelgroep passen, wijs ze op het onderzoek. 

Contactinformatie

Meer weten? Neem contact op met de onderzoeker zelf of met Persvoorlichting & Wetenschapscommunicatie via 024 361 6000 of media [at] ru.nl (media[at]ru[dot]nl).

Thema
Diversiteit, Samenleving