Persoon met Palestinavlag
Persoon met Palestinavlag

‘Polarisatie en Islamofobie schaduwzijdes van de acties’

In golfbewegingen vestigt de wereld extra aandacht op het leed van de Palestijnen, ook nu weer. Maar die aandacht is geen recept voor een evenwichtig beeld van de situatie, zegt antropoloog Martijn de Koning, die onder meer onderzoek doet naar Islamfobie in de westerse wereld. ‘Islam en antisemitisch worden steeds vaker in één adem genoemd.’

De aandacht voor de Palestijnse gebieden hangt samen met het geweld dat de bevolking moet ondergaan, signaleert Martijn de Koning. Ook nu weer, gezien de overweldigende militaire reactie op de inval van Hamas op 7 oktober. Het beeld gaat dan twee kanten op, zegt De Koning: aan de ene kant zijn er mensen die zich gaan verdiepen in de materie en begrip krijgen voor de pro-Palestijnse demonstraties. ‘Maar aan de andere kant zie je dan ook een toename van anti-Palestijns-racisme. De polarisatie neemt toe.’

De Koning wijst op een gangbare reactie op de demonstraties, als zou hier een islamitische alliantie aan de gang zijn, gevoed door hardcore antisemitisme. ‘Kijk naar het label dat de demonstratie kreeg opgeplakt, Hamas aan de Radboud. Zoiets werkt als het gif voor anderen, die zich uitlaten in polariserende statements. Er wordt een onterecht beeld geschapen van de islam alsof die van nature antisemitisch zou zijn. En dit wordt op racistische wijze doorgetrokken naar moslims, neergezet als een groep die alleen nog de taal spreekt van geweld. Het is in feite een dehumanisering van moslims en van Palestijnen.’, 

De andere 7 oktober

Voor het gemak wordt vergeten dat in de Palestijnse gebieden heel lang moslims, christenen en joden vreedzaam naast elkaar hebben geleefd, zegt de Koning. ‘Nu is het beeld eendimensionaal: je bent óf Palestijn, óf jood, terwijl er ook Joodse Palestijnen zijn.’ De inval op 7 oktober van Hamas helpt de nuance niet vooruit, beseft ook De Koning. ‘Het heeft een iconische status gekregen, net als 9/11. Ik wijs toch graag op een andere 7 oktober, die veel vernietigender was: de dag van de Amerikaanse inval in Afghanistan, gesteund door westerse troepen in 2001, maar zo wordt die dag door bijna niemand herinnerd.’

De reactie van de autoriteiten op de demonstraties is volgens De Koning extra olie op het vuur. ‘Er wordt dan gezegd: hoe denken jullie dat Joodse medestudenten zich hieronder voelen? Terwijl er natuurlijk ook Joden onder de demonstranten zijn. De vraag hoe de Palestijnse studenten zich voelen bij het neerslaan van een demonstratie wordt nooit gesteld.’

Vorming tot academicus

Dat de campussen wereldwijd steeds minder worden opgefleurd door een tentenkamp van demonstranten, is volgens De Koning ook iets om te betreuren. ‘Zij brengen in praktijk wat wij in de collegezalen doceren. Wat zij laten zien is minstens zo belangrijk als de abstracties van de colleges. Zo’n demonstratie is ook een uiting van je vorming als academicus. Het laat je nadenken over hoe je in de wereld wilt staan, welke invloed je kunt uitoefenen om een wereld te scheppen naar jouw idealen.’

Het nadenken over je (toekomstige) rol als academicus in een polariserende wereld wordt almaar relevanter, zo wijst De Koning op het onlangs geïnstalleerde kabinet-Schoof. ‘Het baart me ernstige zorgen dat er ministers zijn met extreemrechtse idealen, voor wie de grondwet onderhandelbaar is.’ De Koning is lid van de curriculumcommissie van het ‘Rijksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering’, onderdeel van het Ministerie van Justitie. ‘Ik geef in die rol dus indirect advies aan de minister en vraag me nu ernstig af of ik deze taak nog wil blijven vervullen. Je werkt immers in een context waarin de islam steeds gemakkelijker in verband wordt gebracht met radicalisering.’ 

Inmiddels heeft De Koning de knoop hierover doorgehakt: hij legt zijn taak voor deze opleiding per direct neer. ‘De stigmatiserende effecten van het antiradicaliseringsbeleid zijn al problematisch genoeg,  en onder een regering met een extreemrechtse partij die het vooral op moslims en migranten heeft gemunt, is het ethisch en professioneel niet te verantwoorden om dat met raad en daad te ondersteunen.’

Foto: Manny Becerra via Unsplash

Contactinformatie

Thema
Demonstraties, Internationaal, Religie