Beatrice van der Heijden: ‘Vooral zinvol voor anticipatie en optimalisatie’
Volgens Beatrice van der Heijden, hoogleraar Strategisch Human Resource Management, is vakantie meer dan rust nemen. ‘Reflectietijd is ontzettend belangrijk voor je loopbaan. Je moet ook kunnen anticiperen op toekomstige arbeidsmarkteisen om expert te blijven in je werk.’ In haar onderzoek kijkt Van der Heijden onder andere naar employability, de inzetbaarheid van werknemers. Die inzetbaarheid onderzoekt ze niet alleen in het hier en nu, maar ook op de langere termijn. Van der Heijden onderscheidt daarbij vijf dimensies: beroepsexpertise, anticipatie en optimalisatie, persoonlijke flexibiliteit, organisatiesensitiviteit en balans. Als een werknemer zich op deze competenties voldoende kan versterken en ze adequaat in kan zetten, heeft dat positieve effecten op de loopbaan, legt ze uit. ‘Vooral voor je anticipatie en optimalisatie is vakantie heel zinvol. Het geeft je de kans om even stil te staan bij je loopbaan tot nu toe en je wensen voor de toekomst, na te denken over wat je wil en kan ontwikkelen, en wat je moet doen om inzetbaar te blijven.’
Volgens Van der Heijden is het belangrijk dat je een vakantie invult op de wijze die goed voelt. ‘Het allerbelangrijkste van vakantie is dat je niet geprogrammeerd bent, maar dat je zelf heel bewust keuzes maakt. Wil je twee weken helemaal niets doen, uitslapen en lummelen? Plan het voor jezelf, doe het bewust, en laat je niet van de wijs brengen door wat anderen graag in hun vakantie doen. Als je juist oplaadt van meer intensieve reisprogramma's en work-outs, ook helemaal prima. Het gaat erom dat je doet waar jij op dat moment blij van wordt.’
Esther Kluwer: ‘Kies een vakantie die bij je past’
Ook Esther Kluwer, bijzonder hoogleraar duurzame relaties en welzijn, benadrukt het belang van vakantie. ‘De wetenschappelijke literatuur geeft aan dat vakanties een positief effect hebben op ons welzijn’, legt ze uit. ‘Het is de tijd om bij te komen, te ontspannen en te reflecteren. Bekend is dat het stressniveau omlaag gaat, wat goed is voor relaties, ook binnen gezinnen. Samen nieuwe dingen doen heeft bovendien een positief effect op de relatiekwaliteit.’ Wel benadrukt Kluwer dat de vakantie kwalitatief goed moet zijn. ‘Dat je echt uitrust, je in een prettige omgeving bevindt en ontspant. Kies de vakantie die bij je past. De een heeft baat bij routine: dat is ook de reden waarom veel mensen elk jaar naar dezelfde bestemming gaan, zo vinden zij rust. Anderen vinden het juist leuk om het avontuur op te zoeken.’ Kluwer adviseert om in aanloop naar de vakantie op tijd terug te schakelen. ‘Prop de laatste werkweek niet vol. En ga niet meteen de dag na je laatste werkdag op reis. Rust eerst uit, zodat je straks fit door de drukte in bijvoorbeeld Parijs kunt rijden. Want als je vervolgens totaal gestrest de vakantie ingaat, kun je niet verwachten dat het meteen leuk is.’
Sabine Geurts: ‘Even weg zijn van de plek waar je studeert’
Hoogleraar Arbeids- en Organisatiepsychologie Sabine Geurts wijst op het belang van goed opladen, vooral voor studenten. ‘Het is belangrijk om echt te ontspannen en los te komen van studiestress.’ Ze roept studenten op om een deel van de zomer elders door te brengen. ‘Mensen herstellen beter als ze op vakantie gaan. Maar dat is natuurlijk niet voor iedere student financieel haalbaar. Een weekje naar je ouders of naar Lowlands kan ook helpen. Om beter los te komen van de studiestress, is het goed om even weg te zijn van de plek waar je studeert. Daarnaast is de vakantie dé tijd om dingen te doen waar je normaal niet aan toekomt. Zoals je nieuwe camera testen of vrijwilligerswerk doen. Dat mag best studiegerelateerd zijn, zolang je maar zelf hiervoor kiest en het uit intrinsieke motivatie gebeurt.’ Tot slot raadt Geurts studenten aan om zich toch alvast tijdens hun vakantie ook voor te bereiden op het nieuwe collegejaar. ‘Denk na over vragen als: moet ik bepaalde literatuur bestellen? Hoe ziet mijn studiejaar eruit? Dit zorgt voor een zachtere landing in september en daarmee ook ruimte om de herstellende activiteiten van de vakantie, vast te houden.’
Ben je voor deze zomer nog op zoek naar inspirerende verhalen over wetenschap? Bekijk dan de Zomerspecial van Radboud Recharge.
Foto: Josh Rakower via Unsplash