Meerdere talkshows, de hele dag live-wedstrijden op tv en volop aandacht in de dagbladen. Deze zomer kon niemand om de Olympische Spelen heen. Hoe anders is dat bij de Paralympics: voor de live-wedstrijden zijn er livestreams en de NPO brengt op tv eenmaal per dag een programma, waarin binnen vijftig minuten de belangrijkste hoogtepunten voorbij komen. Worden Paralympische sporters daarmee tekort gedaan?
‘Media redeneren anders’, legt Hendriks Vettehen uit. ‘Zij bekijken het vanuit de vraag: voor hoeveel mensen is een gebeurtenis relevant? Maar tien procent van de Nederlanders heeft een beperking, fysiek of mentaal. Relatief is dat een kleine groep. Daar komt bij dat de reguliere Olympische Spelen uit verschillende sporten bestaan, waarbij de kans groot is dat veel Nederlanders één of meerdere ervan ooit zelf beoefend hebben. Dit brengt die sporten bij hen gevoelsmatig dichterbij: zij kunnen zich in de sporters verplaatsen. Dat is bijvoorbeeld bij rolstoelsporten niet het geval, omdat veel mensen die nooit zelf beoefend hebben.’
Sneller afhaken
Volgens Hendriks Vettehen is de afstand richting de sporten en de onbekendheid ervan één van de belangrijkste oorzaken dat er vanuit media minder aandacht voor is. ‘Veel Paralympische sporten zijn relatief klein en mensen kennen de spelregels niet. Bovendien zijn er op de Paralympics ook nog diverse sporten waarin er allerlei verschillende categorieën per beperking gelden. Je moet je er dus flink in verdiepen om het goed te kunnen volgen. Dat vraagt dan weer om een extra inspanning, waardoor mensen mogelijk sneller afhaken.’
Heeft de vaak genoemde reden, dat mensen niet graag naar een sporter met een zichtbare beperking kijken, daar ook nog invloed op? Hendriks Vettehen: ‘Zover ik weet, speelt dat geen rol. Wat we wel weten, is dat mensen aanslaan op datgeen dat uitzonderlijk is. Dus een hardloper met bijvoorbeeld een onderbeenprothese tijdens de Olympische Spelen trekt aandacht. Maar als tijdens de Paralympics alle wedstrijdhardlopers met zo’n blade lopen, dan valt dat weer minder op. Aandacht ontstaat namelijk voor iets dat contrasteert.’
Meer aandacht dan voorheen
Toch wijst Hendriks Vettehen op het feit dat media inmiddels meer aandacht aan de Paralympics besteden dan pakweg twintig jaar geleden. ’Dat komt doordat diversiteit, in zijn algemeenheid, in het publieke domein belangrijker is geworden. Ik kan me voorstellen dat de publieke omroep het daarom als zijn taak ziet om aandacht aan de Paralympics te besteden. En wat mogelijk ook geholpen heeft, is dat de Nederlandse Paralympiërs bij de laatste edities met veel medailles succesvol zijn geweest. Dat heeft wellicht de media-aandacht bevorderd.’
Verder verwijst Hendriks Vettehen naar een rapport van het Mulier Instituut, een kenniscentrum voor sport. Daaruit blijkt dat bij de vorige twee edities in 2016 en 2021 ongeveer de helft van de Nederlanders minimaal eenmaal per week aandacht voor de Paralympics had. En één op de vijf Nederlanders volgde het evenement zelfs eenmaal per dag. ‘Daar kun je uit opmaken dat er dus een groep is die hier belangstelling voor heeft.’
Toch betwijfelt Hendriks Vettehen of de media-aandacht voor de Paralympics nog verder zal toenemen. ‘Je kunt er natuurlijk aandacht voor blijven vragen, maar het lijkt me niet realistisch dat dit effect zal hebben. Bij media-aandacht speelt altijd dus de relevantievraag een rol. Naast de constatering dat Paralympics maar voor relatief beperkt publiek relevant is, leven we in een aandachtseconomie waarin allerlei nieuws en evenementen om onze aandacht strijden. Hoewel er zeker ruimte kan zijn voor niche-evenementen, is het echter vaak zo dat de aandacht van media en publiek zich gedurende een periode concentreert rondom één evenement dat al groot was, in dit geval de Olympische Spelen. En veel publieksaandacht voor een evenement zorgt ervoor dat er door media nog meer over dat evenement wordt bericht, en dat genereert weer nieuwe aandacht van het publiek; net zolang totdat er een soort verzadiging optreedt en er een nieuw evenement is dat veel aandacht trekt.’
Hardop brainstormend, kan Hendriks Vettehen maar één mogelijke verandering bedenken die eventueel voor de Paralympics tot meer media-aandacht zou kunnen leiden. ’Wellicht is het een idee om de Paralympics naar de oneven jaren te verplaatsen, dat zijn de jaren waarin er geen concurrentie van aandacht is voor de Olympische Spelen en grote voetbaltoernooien. Misschien zal dan de mediabelangstelling iets toenemen, maar binnen de huidige vorm zit de aandacht aan het plafond.’
Foto via Wikimedia Commons
.jpg){kind=link}