Anders denken over geld: lessen uit de koloniën | Lezing en gesprek met historicus Remco Ensel en econoom André van Hoorn

Aankondiging

Welke rol speelden onze westers economische denkbeelden in de koloniale onderdrukking? In de koloniën troffen we samenlevingen die niet gebaseerd waren op competitie en de maximalisatie van winst. Dat leidde tot de overtuiging dat de mensen er lui waren en niet wilden werken. Kunnen wij onze kapitalistische bril inmiddels afzetten, of zijn we er meer dan ooit mee versmolten? Kom luisteren naar historicus Remco Ensel en econoom André van Hoorn. Denk verder over kolonialisme en kapitalisme en hoe we kunnen leren van niet-westerse economische waarden. 

De homo economicus 

In zijn nieuwe boek Kennis die knecht beschrijft Remco Ensel hoe de tegendraadse econoom Julius Boeke in 1910 naar Indonesië gaat om daar de Javaanse homo ecomicus te vinden. Zijn ervaringen hebben een eeuwenlange invloed op de manier waarop er in Nederland aangekeken wordt tegen de inwoners van Indonesië: ze hebben geen arbeidslust, spaarzin en ondernemingsgeest. Er is maar weinig interesse voor het economische systeem van de kolonie zelf en de waarden waarop deze is gebaseerd. Welke economische ideeën waren er in de koloniën? En wat kunnen we daar nu van leren?

Niet-westerse economieën

Na zijn lezing gaat Remco Ensel in gesprek met André van Hoorn over de vraag welke invloed ons economisch systeem had en heeft op de manier waarop we naar anderen kijken: of het nu gaat om mensen, natuur of economie. Kom en stel ook je eigen vragen! 

Over de spreker

Remco Ensel is historicus aan de Radboud Universiteit, gespecialiseerd in cultuurgeschiedenis, wetenschap en collectieve ideeën over mens en samenleving. Een belangrijk deel van zijn onderzoek is gericht op de rol van cultuur in tijden van oorlog en massaal geweld. Daarnaast is hij senior onderzoeker op het gebied van antisemitisme bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Recent verscheen zijn boek Kennis die knecht – Indonesië en de koloniale wortels van wetenschap (2025). 

André van Hoorn is econoom aan de Radboud Universiteit en doet onderzoek naar ongelijkheid en sociaaleconomische interacties tussen verschillende sociale groepen. De focus ligt daarbij op mondialisering en identiteit, sociale normen en cultuur, en economische ontwikkeling.