Wat is bewustzijn? Filosofen buigen zich sinds jaar en dag over deze vraag. Maar wat is de huidige stand van zaken in het denken over bewustzijn? Zullen we ooit gaan begrijpen hoe de elektrische activiteit in onze hersenen uiteindelijk onze volledige binnenwereld met al haar gevoelens, indrukken en ervaringen produceert? Of moeten we ons erbij neerleggen dat dit misschien wel voor altijd een raadsel blijft?
Oktober - december 2025 | Elinor Ostromgebouw | Radboud Reflects| Deze cursus is beoordeeld met een gemiddelde van een 8,0. Bekijk de aankondiging.
Gewoonweg mooie reeks lezingen met goede sprekers! Ik vond het super te zien dat de verhoudingen onderling zo vriendschappelijk en gelijkwaardig waren. Geweldig!
Kunnen we ooit greep krijgen op bewustzijn? De kern van bewustzijn bestaat uit subjectieve ervaringen. Daardoor kan de wetenschap, die de wereld objectief beschrijft, nooit grip krijgen op bewustzijn volgens sommigen. Dit wordt ook wel The hard problem genoemd. Maar aan de andere kant vergaren we wel steeds meer kennis over wat bewustzijn voor ons doet. Kan deze kennis uiteindelijk ook leiden tot kennis over wat bewustzijn is?
Nadat The hard problem is uitgelegd leer je als cursist wat verschillende vakgebieden te zeggen hebben over wat bewustzijn doet voor mensen, dieren, en wie weet zelfs machines. Hebben dieren bewustzijn en hoe verschilt dit van dat van mensen? Kun je bij robots van bewustzijn spreken en wat zouden daarvan de consequenties zijn? Hoe speelt ons idee over bewustzijn een rol in hoe we denken over psychiatrische aandoeningen? En wat kan de neurowetenschap ons leren over bewustzijn? Is bewustzijn meetbaar in de hersenen?
Aan het eind van de cursus maak je de balans op: zullen we ooit kunnen begrijpen wat bewustzijn is door in kaart te brengen wat bewustzijn doet? In het laatste college gaan alle docenten met elkaar en met de cursisten in gesprek over de vraag of het probleem van subjectieve ervaring – The hard problem – oplosbaar is.
Marc Slors is hoogleraar Cognitiefilosofie aan de Radboud Universiteit. Cognitiefilosofie onderzoekt de menselijke ‘geest’ en haar relatie tot het brein en gedrag. Het onderzoek van Marc Slors richt zich op de relatie tussen cognitie en cultuur. Zijn eerdere werk richtte zich op de filosofie van de neurowetenschappen, vrije wil, sociale cognitie en het zelf.
Bas van Woerkum-Rooker promoveerde in 2024 aan de Radboud Universiteit in de filosofie van dierlijke cognitie. In zijn proefschrift Ecologies of Animal Minds onderzoekt hij hoe we de intelligentie van niet-menselijke diersoorten kunnen begrijpen, zonder onze intuïties over menselijke cognitie als uitgangspunt te nemen.
Nina Poth is universiteit docent Filosofie van cognitie en taal aan de Radboud Universiteit. Haar onderzoek beslaat de filosofie van de cognitieve wetenschap, filosofie van de geest en epistemologie. Ze is in het bijzonder geïnteresseerd in het begrijpen van leren, redeneren en rationaliteit in menselijke, niet-menselijke en kunstmatige systemen.
Linde van Schuppen is gastonderzoeker bij de afdeling Filosofie van cognitie en taal aan de Radboud Universiteit. Haar onderzoek combineert (cognitieve) linguïstiek en narratieve theorie met cognitiefilosofie en de filosofie van de psychiatrie. Tijdens haar PhD traject onderzocht ze de verhalen van mensen met een schizofrenie diagnose.
Eelke Spaak is universitair docent bij het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. Hij doet onderzoek naar bewuste visuele waarneming en de neurale grondslagen daarvan. Hij gebruikt daarbij met name magneto- en elektrofysiologische experimentele technieken, geavanceerde (gedrags-)data-analyse en -modellen, en theoretische reflectie.
Wil je op de hoogte blijven van de activiteiten van Radboud Reflects? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.