Samen in de ruimte - Ecocentrisme en onze plaats in de natuur | Radboud Reflects @Schemerlicht door cultureel antropoloog Catrien Notermans en kunstenaar Xandra van der Eijk

Aankondiging

Is de mens het middelpunt van de natuur, of onderdeel van een groter geheel? Kom luisteren naar cultureel antropoloog Catrien Notermans van de Radboud Universiteit en ontdek hoe een ecocentrische blik onze relatie met de natuur kan transformeren. 

Verwantschap voorbij de mens

In het Westen zien we de mens vaak als heerser over de natuur. Dit idee dat de mens het middelpunt van het bestaan is, is niet een universeel wereldbeeld. Catrien Notermans deelt inzichten uit haar onderzoek over culturen die leven in harmonie met de natuur en een diep verwantschap ‘voorbij de mens’ ervaren.

Leren van andere perspectieven

Wat kunnen we opsteken van samenlevingen die de mens niet boven, maar naast andere levensvormen plaatsen? Door te leren van andere culturen die anders denken over de grenzen tussen mens en natuur, ontdekken we nieuwe manieren om onze omgeving te ervaren en verzorgen.

Ecologische kunst en ecokritiek

Na de lezing van Catrien Notermans sluit Xandra van der Eijk aan voor een gesprek. Hun praktijk bevindt zich op het gebied van ecologische kunst en ecokritiek, met een specifieke interesse in de invloed van de technosfeer op evolutionaire processen en methoden van aanpassing. In hun nieuwste werk Mother of Pearl staat de mossel centraal, die van vitaal belang is voor het ecosysteem van een rivier, omdat ze het water met een verbazingwekkende snelheid kunnen filteren. Hun werk vestigt de aandacht op parelvorming: het resultaat van de zelfverdedigingstactiek van de mossel. Wanneer ze worden binnengedrongen door een onbekende substantie, kapselen ze de indringer in een laag van parelmoer. Ze blijven dit doen totdat ze sterven, waarbij de vervuiler in de schelp wordt opgenomen.

Over de spreker

Catrien Notermans is universitair hoofddocent Culturele antropologie en ontwikkelingsstudies aan de Radboud Universiteit.  Bezorgd om de ecologische crises die wereldwijd de vitaliteit en duurzaamheid van mens en natuur bedreigen, onderzoekt Catrien Notermans nu vanuit een cultuur vergelijkend perspectief de mogelijkheid van ‘verwantschap voorbij de mens’: kunnen wij ons verwant voelen met niet-menselijke wezens zoals dieren, bomen, land of rivieren? En wat kunnen we leren van mensen elders? 

Xandra van der Eijk  is kunstenaar en onderzoeker. Hun interesse gaat vooral uit naar evolutionaire processen en methoden van aanpassing, in het bijzonder van materie en hun gesitueerde en genetwerkte levens.