Reacties op de uitslag
Meredig reageerde opgelucht. De winst van de AfD viel mee en bleef onder de gevreesde 25 procent. Toch noemde hij het zorgwekkend dat de partij door de inlichtingendienst wordt gecontroleerd vanwege rechtsextremisme. Vossen sloot zich hierbij aan en gaf aan dat hij vooraf voor deze uitslag zou hebben getekend, gezien de eerdere peilingen. Toch vond hij pessimisme gerechtvaardigd. "Duitsland is helemaal geen links land, ondanks wat vaak wordt gedacht," benadrukte hij. Een positief punt vond hij dat er nu een coalitie met twee partijen gevormd kan worden in plaats van drie.
Volgens Vossen is de opkomst van rechts-populisme een bredere trend. "Er heerst angst voor statusverlies en inkomensdaling, wat zich vertaalt in vrees voor immigratie," legde hij uit. Vooral in Oost-Duitsland is deze ontwikkeling sterker. Meredig bevestigde dit en voegde toe dat ook een reeks geweldsincidenten door immigranten de angst heeft vergroot. Daarnaast speelde onzekerheid over de toekomst een rol, evenals de onvrede over het vorige kabinet, een van de minst populaire ooit. "Veel kiezers moeten gedacht hebben dat alles beter was dan doorgaan met de oude regeringspartijen," concludeerde hij.
Toekomstangst bij kiezers
Vossen wees op de economische situatie in Duitsland als verklaring. "De cijfers zijn niet gunstig. Infrastructuur en digitalisering lopen achter," somde hij op. Hierdoor is de angst niet ongegrond. "Waar men vroeger op basis van identiteit stemde, zien we nu steeds meer zwevende kiezers," voegde hij toe, een trend die ook in Nederland zichtbaar is.
Volgens Meredig speelt de economische achterstand van Oost-Duitsland een grote rol. "Veel Oost-Duitsers ervaren de eenwording niet als een samenvoeging, maar als een overname door West-Duitsland," verklaarde hij. Dit gevoel van marginalisering draagt bij aan de onvrede. Verder noemde hij de ontvolking van dorpen en de vergrijzing als factoren. "Ook is het Oosten historisch minder gewend aan immigratie, waardoor multiculturalisme daar minder geaccepteerd wordt."
Speerpunten van CDU en Merz
Vossen verwacht dat Merz zal proberen leiderschap in Europa te pakken. "Er is nu een vacuüm, en hij heeft al een grote mond richting Amerika," merkte hij op. Tegelijk waarschuwde hij voor spanningen met de SPD, aangezien beide partijen door dominante leiders worden geleid. "Dat kunnen twee kapiteins op één schip worden," waarschuwde hij. Meredig wees op de economische verwevenheid tussen Nederland en Duitsland. "SPD en CDU hebben compleet verschillende visies op economie en buitenlands beleid, wat gevolgen kan hebben voor Nederland," stelde hij. Een kernvraag wordt of Duitsland de handel diversifieert of juist inzet op binnenlandse productie. Volgens Vossen speelt ook het handelsbeleid van de VS een rol. "Gisteren kondigde Amerika 25% importheffingen aan op Europese producten. Er zal een sterke reactie uit Europa moeten komen." Daarnaast wees hij op migratiebeleid: "SPD zal waarschijnlijk een streng beleid voeren, maar CDU moet daar hoe dan ook in mee."
Oppositierol AfD
Meredig noemde de oppositiepositie van de AfD een comfortabele uitkomst. "De vraag is of ze gematigder worden of radicaler nu ze een stevig mandaat hebben." Hij zag signalen in beide richtingen. Vossen wees op een andere uitdaging voor de partij: "Hun associatie met figuren als Musk, Trump en Poetin kan hen uiteindelijk schaden, zeker als geopolitieke tegenstellingen tussen Europa, de VS en Rusland toenemen."
Volgens Meredig is de AfD niet volledig vergelijkbaar met de PVV. "De PVV heeft geen leden, AfD wel. Ook is hun ontstaansgeschiedenis anders. Hij benadrukte dat de AfD geleidelijker naar rechts opschoof, terwijl de PVV vanaf het begin een uitgesproken rechtse partij was. Vossen voegde toe dat de AfD hierdoor onvoorspelbaarder is. "Die interne veelstemmigheid is precies wat Wilders in zijn partij heeft willen vermijden."
Duitslands rol in Europa
Merz wil Duitsland opnieuw als een leidende macht positioneren. Hij wil zich inzetten voor een sterke Europese defensie en als de stem van Europa optreden. Hoewel Merz zich niet direct van de VS zal afkeren, merkte Meredig op dat Trump en Vance Duitsland zo hebben vervreemd dat hij wellicht kansen ziet om afstand te nemen. "Het idee om minder afhankelijk te worden van Amerika leeft al langer in Duitsland," voegde hij toe.
Over Oekraïne waren SPD en CDU opvallend eensgezind. "Ze blijven onvoorwaardelijk achter Oekraïne staan," stelde Meredig. Wel benadrukte hij dat Duitsland een actievere rol moet nemen na het wegvallen van de VS. "Dat betekent meer investeringen, maar hoe dat eruitziet, is nog onduidelijk." Vossen vatte het bondig samen: "Het alternatief is met hangende pootjes naar het Witte Huis gaan. Dat is voor Merz geen optie."
