‘Neem de toenemende hittestress of de opeenvolging van natuurrampen die samenhangen met klimaatverandering. Je kunt energie steken in mensen beter maken, en dat is goed, maar we moeten ook de achterliggende klimaatproblemen aanpakken.’ Dit zegt masterstudent Biomedische wetenschappen Niels Toussaint, een van de zeven studenten achter de Green Health Week op de medische faculteit. Met een lunchcollege en een expositie vragen de studenten aandacht voor de integratie van duurzaamheid en planetary health in het medisch onderwijs. ‘We praten almaar over de groeiende druk op het zorgsysteem’, benadrukt masterstudent Biomedische wetenschappen Aimée de Croon het belang van de week. ‘Maar om op termijn de druk te verlichten, is de aanpak van klimaatproblemen essentieel.’
Innovaties binnen de zorg zijn een hot topic, die met een keur van indicatoren worden beoordeeld. Wat Aimée betreft wordt duurzaamheid een indicator om vernieuwingen te wegen. De cijfers spreken boekdelen: het zorgsysteem is verantwoordelijk voor 7 procent van de CO²-uitstoot, slurpt in zijn eentje 13 procent op van de grondstoffen en produceert 4 procent van al het afval.
Het mooie is dat op de Nijmeegse campus het goede voorbeeld voor het grijpen ligt, zo wijzen de studenten op het Radboudumc, dat zich in den lande positief onderscheidt als duurzaam ziekenhuis. ‘Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat onze studenten daar binnenlopen om te leren van goede ervaringen. Er is zoveel laaghangend fruit om te plukken, maar het vele om trots op te zijn is bij veel studenten nog onbekend.’
Meer dan aandacht voor het klimaat
In 2021 hebben de zeven faculteiten in Nijmegen een convenant afgesloten, met de belofte dat alle studenten in hun studie leren over duurzaamheid. ‘Mogelijk dat er achter de schermen aan wordt gewerkt, maar van de belofte zien we in het onderwijs nog veel te weinig terug’, zegt Isa Witteveen, student Geneeskunde. ‘Het enige dat we hebben is een keuzevak Planetary Health. Fijn dat het er is, maar het is vrijblijvend.’ Als nieuwe impuls voor vergroening wijzen de studenten op de ‘green deal’ van het ministerie VWS, met de afspraak dat vanaf 2025 alle nieuwe studenten geneeskunde en verpleegkunde onderwijs krijgen in duurzame zorg.
De lijst met aandoeningen die samenhangen met het klimaat is lang. Student Geneeskunde Noa Kolpa wijst op hart- en vaatziektes, infectieziektes, de door hitte en luchtvervuiling aangewakkerde longziektes. Voor Noa gaat de bredere opdracht van het curriculum nog verder dan alleen de aandacht voor het klimaat. ‘Je moet niet vergeten dat klimaatrechtvaardigheid, de overtuiging dat iedereen recht heeft op een gezonde en veilige leefomgeving, ook een grote rol speelt in de ecologische crisis. Momenteel zijn de gevolgen van klimaatverandering ongelijk verdeeld en worden de kwetsbare groepen het zwaarste getroffen.’
Vandaar dat duurzaam onderwijs, gericht op de toekomst, ook aandacht moet hebben voor diversiteit, equity en inclusiviteit, aldus Noa: ‘Herkenning van huidziektes van mensen met een gekleurde huid vergt aparte aandacht, een van de aspecten van diversiteit die illustreren dat ons curriculum wel wat inclusiever zou mogen zijn.’
De expositie over de milieueffecten van de zorg is tot en met vrijdag 10 november te bezichtigen op de loopbrug van het Onderwijscentrum. Meer weten: mail naar greenhealthweek [at] gmail.com (greenhealthweek[at]gmail[dot]com)