Onderzoekscentrum voor mystiek en spiritualiteit
Zoek in de site...

Edwin van der Zande

Datum bericht: 22 augustus 2021

Welke ambitie gaat er schuil achter nieuwe onderzoekers en vrijwilligers van het Titus Brandsma Instituut? In deel 2 van een nieuwe serie vertelt Edwin van der Zande over zijn streven om zich te laven aan de mystieke bronnen. “Ik heb heel lang op het grensgebied geleefd, als een vertaler voor de samenleving van de katholieke mystieke teksten en theologie. Het is dan zaak om niet vervreemd te raken van de bronnen.”

De rode draad in het werkzame leven van Edwin van der Zande is het vertalen. Als pastoraal werker in Houten vertaalde hij acht jaar lang katholieke bronnen in dialoog met de parochianen, voor catechese of in voorlichtingsbijeenkomsten. Aan de Hogeschool Utrecht, waaraan hij inmiddels ruim tien jaar is verbonden, is een van zijn hoofdtaken de coördinatie van de minor Filosofie. Wereldreligies. Spiritualiteit, goed voor zo’n 120 tot 150 studenten per jaar met uiteenlopende achtergronden. “Ook dít is een vorm van vertalen”, zegt Edwin. “Ik breng de studenten in contact met religieuze en spirituele wijsheidsbronnen, en ik begeleid hen bij het toepassen van die bronnen voor hun professionele handelen.”

Edwin actualiseert “de inhoud van de bronnen van waaruit hijzelf leeft”. Na een bijna twintig jaar durend werkzaam leven in parochie en onderwijs zocht hij een onderzoeksomgeving die zich specifiek toelegt op spirituele  bronnen. Die heeft hij nu gevonden binnen het TBI, met op zijn wensenlijstje een studie naar de verbinding van het werk van historicus-filosoof-psycholoog Michel de Certeau met de filosofie van Charles Taylor en Martin Buber, bronnen die voor hem een perspectief bieden voor een dialoog vanuit een spirituele bewogenheid. Binnen de onderzoekslijn Maatschappelijke Spiritualiteit zal Edwin zijn aandacht verdelen over onderzoek én onderwijs.

Een uitdaging
Het zal nog een hele kluif worden om de diverse rollen binnen het instituut te gaan vervullen, zo wijst Edwin op “de uitdaging” tussen het onderzoek dat hem wacht, in combinatie met – ook hier – de vertalersrol. “Hoe kan ik de aansluiting van het TBI versterken met groepen in de samenleving voor wie onze christelijke en spirituele teksten van betekenis kunnen zijn?” Als denkbare doelgroepen noemt Edwin geestelijk verzorgers, docenten, verpleegkundigen én de studenten van de universiteit. “Er valt hier genoeg op te schudden”, zo wijst hij op de banden die worden aangehaald met de Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Mogelijk is ‘zijn’ Utrechtse minor een inspiratiebron voor een minorprogramma in Nijmegen, overweegt hij. “Een droom is een geaccrediteerd onderwijsaanbod, in samenwerking met de faculteit.”

De groepen die gevoed kunnen worden met spirituele bronnen zijn veelomvattend, zegt Edwin. Keuzes zijn nodig, waarbij Edwin graag inzet op de docenten in het voortgezet en primair onderwijs. “Onderwijs is zoveel meer dan effectiviteit. Ik ga graag met de leerkrachten in dialoog, om hun inspiratie naar boven te halen: ‘Hierom ben ik docent geworden!’” Een ander veld is het bedrijfsleven, met name een netwerk van ondernemers die zijn geworteld in het katholiek-sociale leven. Met diverse van die organisaties heeft Edwin al contacten, ook hier weer om de bronnen in dialoog tot leven te wekken. “Het gaat mij niet om iets als mindfulness voor ondernemers, want dat kan snel een trucje worden. Nee, in zo’n dialoog wil ik de waardes zichtbaar maken. Wat beweegt jou in jouw bedrijf.”

Wroeten in een Engelse tuin
“Ik vind het heerlijk om als ontspanning met de handen in de grond te wroeten, even afstand te nemen, met een ander perspectief naar de wereld te kijken. Rondom ons huis hebben we een tuin aangelegd in de Engelse cottage-stijl. Je kunt erin dwalen, er zijn vijvertjes en een waterval, en het streven is voor elk seizoen nieuwe geuren en kleuren te scheppen. Ik leg de tuin niks op, maar probeer mee te bewegen met de natuur. Net als in mijn werk wil ik me laten verrassen door wat ik tegenkom.”

bol.com | Life Orientation for Professionals | 9789079578009 | Edwin van der Zande | Boeken

Edwin van der Zande (Wateringen, 1972) studeerde tussen 1990 en 1994 aan de HEAO Rotterdam, gevolgd door een opleiding aan de Katholieke Theologische Universiteit in  Utrecht (1995 – 2003). Gepromoveerd in 2018 (Universiteit Utrecht) op een onderzoek naar levensoriëntatie bij professionals. Werkte als pastoraal werker in parochie H. Paus Johannes XXIII in Houten (2003 – 2011), en sinds 2011 aan de Hogeschool Utrecht (verbonden aan het lectoraat Normatieve Professionalisering). Sinds februari dit jaar werkt hij halftijds aan de hogeschool, de andere helft aan het TBI.