Onderzoekscentrum voor mystiek en spiritualiteit
Zoek in de site...

Vijfde deel Werken van Geert Grote in januari in de winkels

Datum bericht: 26 oktober 2021

‘Ik werk momenteel aan het vijfde deel van de serie waarin de werken van Geert Grote worden uitgegeven. Als alle zeven delen klaar zijn, heb ik alle Latijnse teksten van Geert Grote samengebracht in een editie van de teksten die zo dicht als mogelijk ligt bij de originele bedoeling van Geert Grote.’ Aldus TBI onderzoeker Rijcklof Hofman.

Het vijfde deel van de Werken van Geert Grote ligt in januari in de winkels.

Latijnse vertalingen Middelnederlandse teksten
‘Dit vijfde deel bevat Latijnse vertalingen die Geert Grote maakte van oorspronkelijk Nederlandstalige teksten van tijdgenoten. Geert Grote vertaalde rond 1380 Middelnederlandse teksten van  Jan van Ruusbroec en Godfried Wevel (Ruusbroecs leerling) en schreef de Latijnse vertalingen met de hand op. Mijn boek staat gepland voor 2022. Dan heb ik er ongeveer zes jaar aan gewerkt.’

Foutje, bedankt
‘Door de jaren heen werden Geert Grotes teksten gekopieerd. Dit gebeurde in kloosters ver voor de tijd van de boekdrukkunst (1455). De teksten werden met de hand gekalligrafeerd. Deze handschriften zijn niet altijd even leesbaar. En bij het overschrijven werden fouten gemaakt. Bij een volgende kopie werden deze fouten ook weer gekopieerd, enzovoort.’

‘Ik bestudeer en ontcijfer handschriften’
‘Er zijn helaas geen originele handgeschreven teksten van Geert Grote zelf bewaard gebleven. Die zijn verloren gegaan, weggegooid of vernietigd. Ik moet het doen met kopieën van anderen. Ik zit dus een belangrijk deel van mijn werkdag achter mijn bureau. Ik bestudeer en ontcijfer de handschriften en type de teksten in op de computer. Vervolgens ga ik op zoek naar andere kopieen van dezelfde tekst en kijk waar ze overeenkomen en verschillen. Dat breng ik allemaal in kaart, met als doel een reconstructie van de oorspronkelijke teksten te verzorgen die zo dicht mogelijk ligt bij de tekst zoals Geert Grote die bedoeld heeft.’

Hoe weet je wat Geert Grote bedoelde?
‘Door de jaren heen ben ik heel erg vertrouwd geraakt met de stijl van Geert Grote. Als je zoveel teksten hebt gelezen als ik van hem, dan krijg je vanzelf gevoel voor wat hij bedoelde.’

Monnikenwerk
Het overschrijven van de originele teksten in de kloosters indertijd, dat was letterlijk monnikenwerk. Het werk dat Rijcklof doet voor deze serie is ook monnikenwerk. Jaar in jaar uit, dag in dag uit, iedere dag zo’n vijf uur, is Rijcklof bezig deze teksten te ontcijferen, te digitaliseren, te vergelijken en te voorzien van commentaar.

In het straatje van Titus Brandsma zelf
‘Mijn werk is helemaal in het straatje van Titus Brandsma zelf. Geert Grote, de late Middeleeuwse vroomheid, het interesseerde ook Titus mateloos. Brandsma werd bij de stichting van de universiteit in 1923 aangesteld als hoogleraar filosofie, maar op zijn eigen verzoek is die leeropdracht uitgebreid met onderzoek naar ‘de laatmiddeleeuwse vroomheid, in het bijzonder in de Nederlanden’. En Geert Grote was de grondlegger van de religieuze vernieuwingsbeweging die bekend staat als de Moderne Devotie, vandaar dat Brandsma erg in hem geïnteresseerd was.’