Onderzoekscentrum voor mystiek en spiritualiteit
Zoek in de site...

Lezingenreeks ter nagedachtenis van Titus Brandsma

Deze lezingenreeks is reeds afgerond, op de hoogte blijven van evenementen en activiteiten? Hou de website van het TBI in de gaten of schrijf u in voor de nieuwsbrief.

Het Titus Brandsma Instituut organiseert dit voorjaar een viertal gratis online lezingen over Titus Brandsma.

Titus Brandsma werd op 23 februari 1881 geboren in Ugoklooster (nabij Bolsward) als Anno Sjoerd Brandsma. Titus werd zijn kloosternaam bij het intreden bij de orde der karmelieten. Brandsma had vele talenten. Hij doceerde jonge karmelieten in opleiding, was maatschappelijk actief in Oss en werkzaam als journalist bij De stad van Oss en de Gelderlander. Hiervoor schreef hij vooral artikelen over spiritualiteit.

Grote bekendheid verwierf Titus ook als hoogleraar Filosofie aan de in 1923 opgerichte Katholieke Universiteit van Nijmegen, waarvan hij bovendien een jaar lang rector magnificus was (1932/33). Verschillende middeleeuwse handschriften, later verloren gegaan in de oorlog, zijn dankzij initiatief van Titus als fotoafdruk bewaard; het fundament van het in 1968 opgerichtte Titus Brandsma Instituut.
> Wie is Titus Brandsma?

Programma lezingen:

---
Lezing 1: Persoonlijke getuigenissen Titus Brandsma door Dr. Anne-Marie Bos
Woensdag 2 maart, 15.30-17.00 uur (Zoom)

Titus Brandsma was een van de vele slachtoffers van het nazisme en het daaraan verbonden dictatoriaal regime. Na zijn overlijden op 26 juli 1942 in kamp Dachau werd zijn lichaam vernietigd. Dit is een voorbeeld van hoe dictatoriale regimes het persoonlijke van mensen proberen te vernietigen. De gedachtenis van Titus Brandsma bleef echter springlevend. Tot op de dag van vandaag leeft zijn getuigenis voort en spreekt hij mensen aan, wereldwijd. Dat laat ook zijn naderende heiligverklaring zien.

Aan de hand van divers materiaal uit het leven van Titus Brandsma – zoals foto’s, een video-opname, een geluidsopname, maar ook handgeschreven notities en een pagina uit zijn agenda – geeft Anne-Marie Bos een inkijk in hoe Titus Brandsma zich als persoon liet zien.

Na de lezing is er ruimte voor gesprek.

Anne-Marie Bos is zuster karmeliet en wetenschappelijk medewerker Titus Brandsma Instituut. Coördinator van het editieproject van de geschriften van Titus Brandsma.

Woensdag 2 maart, 15.30-17.00 uur |Dr. Anne-Marie Bos | Online (Zoom) | Taal: Nederlands | Gratis |

Lezing 2: Titus Brandsma over heiligheid door Prof. dr. Inigo Bocken
Woensdag 20 april, 15.30-17.00 uur

Titus Brandsma had vanaf zijn vroege jeugd belangstelling voor heiligenlevens en niet alleen uit persoonlijke devotie. Zelf schreef hij zijn hele leven heiligenlevens – niet alleen heiligen uit de traditie van de Karmel, maar ook veel breder. Het is opmerkelijk dat Brandsma's schrijven van een heiligenleven altijd gepaard ging met een bezinning op wat ‘heiligheid’ precies betekent. Ook in zijn filosofische beschouwingen speelde de vraag naar heiligheid een belangrijke rol. In dit opzicht droeg Brandsma bij aan de vernieuwing van het genre van de hagiografie zelf, een filosofie van heiligen.

Na de lezing is er ruimte voor gesprek.

Inigo Bocken is hoogleraar Mystieke Theologie aan de KU Leuven, senior fellow onderzoeker aan het Titus Brandsma Instituut Nijmegen en universitair docent aan de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen, Radboud Universiteit Nijmegen.

Woensdag 20 april, 15.30-17.00 uur |Prof. Dr. Inigo Bocken | Online (Zoom) | Taal: Nederlands | Gratis |

Lezing 3: Titus Brandsma over Middeleeuwse Filosofie /
Titus Brandsma on medieval philosophy (English)
door  Dr. Simon Nolan o.carm
Woensdag 4 mei, 15.30-17.00 uur (zoom)

Deze lezing zal een soort 'eerste blik' zijn op een artikel dat Titus Brandsma in 1931 publiceerde onder de titel 'Middeleeuwse wijsbegeerte in Nederland'. Dit was zijn bijdrage aan een samenwerkingsbundel, uitgegeven samen met zijn collega in de wijsbegeerte, Ferdinand Sassen. Sassen en Brandsma hadden de opdracht de ontwikkeling van de wijsbegeerte in de Middeleeuwen in de Nederlanden te onderzoeken op een wijze die de studie van haar kunst en literatuur zou aanvullen en completeren. In hun eigen woorden wilden zij een "overzicht geven van de ontwikkeling van het wijsgerig denken in de Nederlanden gedurende de Middeleeuwen, van zo'n groot belang voor het juiste begrip van onze kunst, onze literatuur, in één woord, van ons eigen geestesleven in die tijd".

De bijdrage van Titus Brandsma is veelzeggend voor zijn persoonlijkheid en zijn spiritualiteit, voor zijn inzicht in de verhoudingen tussen geschiedenis, filosofie en mystiek. Hij is zich bewust van zowel de voordelen als de valkuilen van het streven om de geschiedenis van de filosofie te schrijven, vooral langs nationale lijnen. Hij houdt vol dat filosofie meer is dan scholastiek. Titus Brandsma is ervan overtuigd dat de filosofie in Nederland historisch gezien met zijn kunst een levendig gevoel voor de alledaagse werkelijkheid heeft gedeeld, gecombineerd met een openheid voor het Goddelijke.

Na de lezing is er ruimte voor gesprek.

Simon Nolan is karmeliet en prior van Whitefriar Street Carmelite Church and Priorij in het centrum van Dublin City. Hij doceert aan het departement filosofie van de National University of Ireland, Maynooth en is medewerker van het Center for Carmelite Studies aan de Katholieke Universiteit van Amerika in Washington, DC. Hij heeft zich gespecialiseerd in de studie van de vroege Karmelieten aan de middeleeuwse universiteiten en heeft gepubliceerd over Karmelitaanse spiritualiteit, muziek en kunst.

Woensdag 4 mei, 15.30-17.00 uur |Dr. Simon Nolan O.Carm.| Online (Zoom) | Taal: Engels | Gratis |

Lezing 4: Titus Brandsma over nationaalsocialisme / Titus Brandsma on national socialism (English) door Prof. Fernando Millan Romeral, o.carm
Woensdag 11 mei, 15.30-17.00 uur

Titus Brandsma heeft zich bij verschillende gelegenheden uitgesproken tegen het nationaalsocialisme. In 1935 werkte hij mee aan een boek waarin verschillende Nederlandse intellectuelen er openlijk voor uitkwamen het niet eens te zijn met de rassenwetten die bekend staan als de Neurenberger Wetten. Ook in zijn colleges in Nijmegen ontmantelde Titus Brandsma de filosofische principes waarop het nationaal-socialisme was gebaseerd.

In deze lezing zal Fernando Millán Romeral enkele geschriften van Titus Brandsma bespreken waarin hij, direct of indirect, blijk geeft van zijn verzet tegen het nazisme. Deze geschriften (voordrachten, lezingen, homilieën) zijn niet onopgemerkt gebleven bij de bezettingsautoriteiten, die er in hun veroordeling van deze karmeliet naar verwezen.

Na de lezing is er ruimte voor gesprek.

Fernando Millán Romeral is karmeliet, hoogleraar aan de Jezuïetenuniversiteit van Madrid (U.P. Comillas) en directeur van het "Instituto de Espiritualidad" van deze universiteit.

Woensdag 11 mei, 15.30-17.00 uur |Prof. Dr. Fernando Millán Romeral O.Carm.| Online (Zoom) | Taal: Engels | Gratis |