Zoek in de site...

Uitgelicht: Intieme vreemden

Nighthawks ~ Edward Hopper

Het thema van de "Maand van de filosofie" 2022 is: Intieme vreemden.

"Soms wordt wat vertrouwd was vreemd. Omgekeerd kan wat vreemd was vertrouwd worden. We hebben vaak de afstand nodig om het bekende beter te begrijpen. Soms blijft de vervreemding bestaan en drijft het bekende onherroepelijk weg."

Een overzicht uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek.

De vreemdeling in onszelf.  Julia Kristeva; Vertaald uit het Frans door Irene Beckers.

Hoe staan wij - of dienen wij te staan - ten opzichte van de vreemdeling? Hoe kunnen wij een houding vinden die ons niet van onszelf vervreemdt en die tegelijktertijd rekening houdt met de vreemdheid van de ander? Kristeva vindt voor een antwoord inspiratie bij Freud, die er in zijn concept van de 'unheimliche Fremdheit' van uitging dat ieder mens in zijn onbewuste een vreemde is voor zichzelf.
Cultuurfilosofische studie over de plaats van de vreemdeling in de westerse samenleving.

CB1 c 68923

The animal that therefore I am. Jacques Derrida. Ed. by Marie-Louise Mallet ; transl. [from the French] by David Wills.

The book is at once an affectionate look back over the multiple roles played by animals in Derrida's work and a profound philosophical investigation and critique of the relegation of animal life that takes place as a result of the distinction-dating from Descartes-between man as thinking animal and every other living species. That starts with the very fact of the line of separation drawn between the human and the millions of other species that are reduced to a single the animal. Derrida finds that distinction, or versions of it, surfacing in thinkers as far apart as Descartes, Kant, Heidegger, Lacan, and Levinas, and he dedicates extended analyses to the question in the work of each of them.

B2430.D483 - A5513 2008

Alienation. Rahel Jaeggi. Translated by Frederick Neuhouser and Alan E. Smith, edited by Frederick Neuhouser.

The Hegelian-Marxist idea of alienation fell out of favor after the postmetaphysical rejection of humanism and essentialist views of human nature. In this book Rahel Jaeggi draws on the Hegelian philosophical tradition, phenomenological analyses grounded in modern conceptions of agency, and recent work in the analytical tradition to reconceive alienation as the absence of a meaningful relationship to oneself and others, which manifests in feelings of helplessness and the despondent acceptance of ossified social roles and expectations.


Éthique de la différence sexuelle. Luce Irigaray.

La différence sexuelle comme enjeu théorique et pratique est encore abandonnée aux sciences et techniques "secondes': médecines, arts, modes. Restaurations, reproductions, voiles, masques d'un original qui reste dans l’ombre, et qui vaut d'être interrogé avant d'être imputé à Dieu, ou quelque Autre qui nous fait loi.
Qui suis-je? Qui es-tu? En quoi consiste l'insurmontable de notre différence? Quelles sont nos conditions de possibilité de vie, de beauté, de raison commune? Ces questions s'imposent à notre époque. Mais elles suscitent les polémiques et les refus de qui se veut, se croit, ou s'ignore monopole d'une "philosophie première".

CB1 c 70709

Sex, or the unbearable. Lauren Berlant and Lee Edelman.

Sex, or the unbearable is a dialogue between Lauren Berlant and Lee Edelman, two of our leading theorists of sexuality, politics, and culture. In juxtaposing sex and the unbearable they don't propose that sex is unbearable, only that it unleashes unbearable contradictions that we nonetheless struggle to bear. In Berlant and Edelman's exchange, those terms invoke disturbances produced in encounters with others, ourselves, and the world, disturbances that tap into threats induced by fears of loss or rupture as well as by our hopes for repair.


Radical hospitality: from thought to action. Richard Kearney and Melissa Fitzpatrick.

Radical Hospitality addresses a timely and challenging subject for contemporary philosophy: the ethical responsibility of opening borders, psychic and physical, to the stranger. Kearney and Fitzpatrick show how radical hospitality happens by opening oneself in narrative exchange to someone or something other than ourselves—by crossing borders, whether literal or figurative. Against the fears, dogmas, and demands for certainty and security that push us toward hostility, we also desire to wager with the unknown, leap into the unanticipated, and celebrate the new, a desire this book seeks to recognize and cultivate.


Refugees: towards a politics of responsibility. Nathan Bell.

There have never been more refugees, across the world from Myanmar to Syria, than at this moment. Many more millions of refugees are likely to be displaced by the effects of climate change. Why has politics failed to produce adequate responses to these challenges, and not heeded the lessons of refugee crises of the past? Are human rights and international law, or more radically, the case for 'open borders', sufficient to address them? Nathan Bell argues for nothing less than a new concept of the political: that societies (liberal or not, in the mode of the sovereign state or some other form) embrace an ethos of responsibility for others, where the right to seek asylum becomes foundational for politics itself.

JV6346 - .B45 2021

Staying with the trouble: making kin in the Chthulucene. Donna J. Haraway.

In the midst of spiraling ecological devastation, multispecies feminist theorist Donna J. Haraway offers provocative new ways to reconfigure our relations to the earth and all its inhabitants. She eschews referring to our current epoch as the Anthropocene, preferring to conceptualize it as what she calls the Chthulucene, as it more aptly and fully describes our epoch as one in which the human and nonhuman are inextricably linked in tentacular practices. The Chthulucene, Haraway explains, requires sym-poiesis, or making-with, rather than auto-poiesis, or self-making. Learning to stay with the trouble of living and dying together on a damaged earth will prove more conducive to the kind of thinking that would provide the means to building more livable futures.


Echte vrienden: intimiteit in tijden van Facebook, GeenStijl en WikiLeaks. Stine Jensen.

In dit essay voor de Maand van de Filosofie 2011 verkent Jensen het begrip 'intiem kapitaal' in drie domeinen: social media, journalistiek en overheid. Jensens zoektocht voert onder meer langs filosofen en (net-niet-echte) vrienden, om uit te komen op de term 'vertrouwen'. Kritische beschouwing over het tegenwoordige gebruik van social media op internet.

CB1 c 49010

Doodgewone vrienden: nadenken over vriendschap. Paul van Tongeren.

De geschiedenis van de filosofie kent veel lofredes op de vriendschap. De feitelijke praktijk van de vriendschap blijkt echter niet altijd even gemakkelijk te zijn: niet alle vriendschap is volmaakt. Filosofen onderscheiden verschillende soorten van vriendschap. Ze proberen te bepalen wat ware vriendschap is en hoe je die kunt verwerven. Daarbij dreigt de vriendschap nogal eens zo geïdealiseerd te worden dat ze zich van de levende werkelijkheid verwijdert – totdat alleen de dode vriend nog een ware vriend kan zijn.

B105.F75 - T66 2021

After marriage: rethinking marital relationships. Edited by Elizabeth Brake.

This collection of essays by liberal and feminist philosophers addresses the question of whether marriage reform ought to stop with same-sex marriage. Some philosophers have recently argued that marriage is illiberal and should be abolished or radically reformed to include groups and non-romantic friendships. In response, Simon May argues that marriage law can be justified without an illiberal appeal to an ideal relationship type, and Ralph Wedgwood argues that the liberal values which justify same-sex marriage do not justify further extension.


The purchase of intimacy. Viviana A. Zelizer.

In their personal lives, people consider it essential to separate economics and intimacy. We have, for example, a long-standing taboo against workplace romance, while we see marital love as different from prostitution because it is not a fundamentally financial exchange. In The purchase of intimacy, Viviana Zelizer mounts a provocative challenge to this view. Getting to the heart of one of life's greatest taboos, she shows how we all use economic activity to create, maintain, and renegotiate important ties - especially intimate ties - to other people. In everyday life, we invest intense effort and worry to strike the right balance.

Soc.In 35956

The right to sex. Amia Srinivasan.

The right to sex: feminism in the twenty-first century is a provocation and a promise, transforming many of our most urgent political debates and asking what it might mean to be free.


Disentangling: the geographies of digital disconnection. Edited by André Jansson and Paul C. Adams.

Digital networking platforms like Facebook and Twitter have revolutionized everyday human interaction by facilitating the search for, and access to, information, entertainment, and social connection. But with the rise of digital surveillance and data extraction for profit, more people are seeking not just to disconnect from technology but to fully disentangle themselves from the widespread social, economic, and political networks of digital communications. Disentangling offers an interdisciplinary global analysis of this growing trend toward disconnection.


Een politiek van vijandschap. Achille Mbembe.

In een wereld waarin muren worden opgetrokken houdt Achille Mbembe ons een confronterende spiegel voor. Een zeer actueel boek van de meesterdenker van het postkolonialisme. Sinds de koloniale oorlogen gaan liberaal-democratische staten steeds vaker en makkelijker over tot het instellen van de uitzonderingstoestand waarin acties tegen vijanden niet meer gebonden zijn aan wettelijke beperkingen. Democratieën dreigen zo te verworden tot dictatoriale actoren. Achille Mbembe onderzoekt de gevolgen van deze verschuiving, analyseert de nieuwe relatie tussen geweld en wet, en tussen norm en uitzondering.

JC328.6 - .M34 2017

Geschiedenis van de seksualiteit. Michel Foucault. Vertaling: [uit het Frans] Jeanne Holierhoek.

In deel 1 wordt de theorie dat seksualiteit vanaf de 18e eeuw alleen maar stelselmatig werd onderdrukt, verworpen. Er werd juist een heel (wetenschappelijk) apparaat in gang gezet om over seksualiteit 'ware vertogen' en bekentenissen te produceren.
In deel 2 gaat Foucault terug naar het Griekenland van de 4e eeuw voor Christus. Hij maakt duidelijk dat voor de Grieken zelfbeheersing en beteugeling van de hartstocht elementen waren van een levenskunst waarin je soeverein over je zelf kunt zijn. HIj licht dit o.a. toe aan de hand van de 'regels' die golden voor pederastische relaties.
In deel 3 stelt hij dat in de Romeinse cultuur van de eerste twee eeuwen seks werd geproblematiseerd. Tegen de geslachtsdaad bestaat achterdocht en onthouding en matiging worden gepropageerd. De liefde voor knapen krijgt minder aandacht en verliest zijn pedagogische accent.

HQ12 - .F68129 2018

Vreemd gaan en vreemd blijven: filosofie van de multiculturaliteit. Rudi Visker.

'De angst van de multiculturalist die geconfronteerd wordt met de Ander, is dat hij zijn eigenheid zal verliezen. Hij houdt de ander dus op afstand door hem principieel gelijkwaardig te verklaren, maar keert hem in dezelfde beweging de rug toe en sluit zich in zichzelf op...'
Rudi Visker ontwikkelt aan de hand van het denken van onder anderen Levinas, Lyotard, Derrida en Foucault een boeiende filosofie van het zelf ten opzichte van de ander.

CB1 c 67699

Intieme vreemden. Lillian B. Rubin.

Een psychotherapeute beschrijft de conflicten die in een relatie tussen man en vrouw kunnen ontstaan, voortkomend uit een traditioneel rolpatroon.

390 c 295

Over normaliteit en andere afwijkingen. Paul Verhaeghe.

Zodra er een ‘verwarde man’ in het nieuws opduikt staat er een leger aan journalisten en deskundigen klaar om hem psychologisch te duiden. Maar gaat het de tv-psychologen en -psychiaters eigenlijk om de verwarde, of om de ‘gewone man’? Ik ben toch niet gek?! Waar komt de angst voor het abnormale en irrationele vandaan? Vrezen we de ander, of worden we onzeker over hoe normaal we zelf eigenlijk zijn? In Geschiedenis van de waanzin (1961) wijst de Franse filosoof Michel Foucault de zeventiende en achttiende eeuw aan als het begin van de systematische bestudering van de waanzin.
Essay over de ontwikkeling van de psychiatrie sinds de Verlichting met een oorspronkelijke visie op de huidige blik op de mens die afwijkt van 'normale' patronen.

RC438 - .V466 2019

The cosmopolitan tradition: a noble but flawed ideal. Martha C. Nussbaum.

The cosmopolitan political tradition in Western thought begins with the Greek Cynic Diogenes, who, when asked where he came from, said he was a citizen of the world. Rather than declare his lineage, social class, or gender, he defined himself as a human being, implicitly asserting the equal worth of all human beings. Martha Nussbaum pursues this noble but flawed vision and confronts its inherent tensions. The insight that politics ought to treat human beings both as equal and as having a worth beyond price is responsible for much that is fine in the modern Western political imagination.


Migration in political theory: the ethics of movement and membership. Edited by Sarah Fine and Lea Ypi.

Written by an international team of leading political and legal theory scholars whose writings have contributed to shaping the field. Migration in political theory presents seminal new work on the ethics of movement and membership. The volume addresses challenging and under-researched themes on the subject of migration. It debates the question of whether we ought to recognize a human right to immigrate, and whether it might be legitimate to restrict emigration.


Integration requirements for immigrants in Europe: a legal-philosophical inquiry. Tamar de Waal.

Based on legal-philosophical research, and informed by insights gleaned from empirical case studies, this book sets out three central claims about integration requirements as conditions for attaining increased rights (i.e. family migration, permanent residency and citizenship) in Europe: (1) That the recent proliferation of these (mandatory) integration requirements is rooted in a shift towards 'individualised' conceptions of integration. (2) That this shift is counterproductive as it creates barriers to participation and inclusion for newcomers (who will most likely permanently settle); and is normatively problematic insofar as it produces status hierarchies between native-born and immigrant citizens. (3) That the remedy for this situation is a firewall that disconnects integration policy from access to rights. The book draws on perspectives on immigrant integration in multiple EU Member States and includes legal and political reactions to the refugee/migrant crisis.


Reset: over identiteit, gemeenschap en democratie. Mark Elchardus.

"Europa kende na de Tweede Wereldoorlog een periode van grote vooruitgang gekenmerkt door toenemende gelijkheid, stijgende productiviteit, expansie van het onderwijs en fundamentele wetenschappelijke en technologische doorbraken. Maar in de jaren zeventig begon het tij te keren. In de eerste periode was het beleid gericht op de gemeenschap; in de tweede was het (neo)liberaal. De productiviteit slabakte en de ongelijkheid en crisisgevoeligheid van de economie namen toe. Het nieuwe neoliberale regime droeg bij tot instabiliteit in Afrika en het Midden-Oosten, tot massale illegale migratie ook. In tal van westerse landen groeide de interne verdeeldheid. Sinds 2008 is dit regime in diepe crisis. De vertrouwde vormen van gemeenschapsdenken – christendemocratie en sociaaldemocratie – zijn inmiddels zodanig geliberaliseerd dat zij niet in staat blijken terug te keren naar een beleid gestoeld op gemeenschapsdenken.

HB95 - .E43 2021

Vreemde verwanten: de wereld buiten Europa 1400-1600. Ernst van den Boogaart.

Overzicht van de wijze waarop Europeanen in de vijftiende en zestiende eeuw tijdens ontdekkingsreizen kennismaakten met tot dan toe aan hen onbekende werelddelen (Afrika, Azië en Amerika), landen en volkeren met eigen zeden en gewoonten.

GT41 - .B66 2019