Zoek in de site...

Ruimtebeheer & ruimteplanning

Het vertalen van instellingsdoelstellingen naar vastgoeddoelstellingen is bij organisaties lange tijd niet vanzelfsprekend geweest. Bij de meeste organisaties werd vastgoed gezien als een kostenpost, waarbij het beheer zich vaak beperkte tot het technisch beheer. Dit beeld is echter snel aan het veranderen. Vastgoed kan een meerwaarde opleveren. Afgezien van de basale functie "onderdak verschaffen" zijn er zes manieren waarop vastgoed een toegevoegde waarde voor de instelling kan creëren:

1. Productiviteitsverhoging
Een goede werkplekomgeving blijkt een rol te kunnen spelen in het leveren van betere producten (beter onderwijs en onderzoek): door werkplekinnovaties kan productiviteit verbeterd worden. Een goed gefaciliteerde werkomgeving gaat in de toekomst een belangrijkere rol spelen bij het vasthouden van professionals (talentvolle onderzoekers en docenten). Daarnaast blijkt dat ziekteverzuim gereduceerd kan worden door een betere werkplekomgeving. Kortom, vastgoed kan een belangrijke bijdrage leveren aan het primaire proces van onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening. 

2. Kostenverlaging
Werkplekkosten zijn vaak niet bekend en bovendien vaak niet onder controle. Kostenbesparingen op werkplekkosten van 15% tot 20% zijn in veel gevallen mogelijk gebleken, zonder daarbij essentiële kwaliteiten in te hoeven leveren. In dit perspectief is binnen de Radboud Universiteit Nijmegen het Gebruiker-Eigenaar-Model (GEM) geïmplementeerd en wordt bij nieuwbouw en renovatie in de programma's van eisen rekening gehouden met o.a. Duurzaam Bouwen, energie-efficiency (Meerjarenafspraak Energie-efficiency, Novem) en normatieve ruimtebehoefte.

3. Risicobeheersing
Risico's kunnen worden beheerst door inflexibiliteit in de vastgoedvoorraad te voorkomen. Inflexibiliteit uit zich in een slecht aanpasbaar gebouw of een slecht aanpasbare vastgoedvoorraad. Zorgvuldig een locatie kiezen kan bijdragen aan flexibiliteit, omdat dit de marktwaarde van vastgoed kan verhogen en de waardeontwikkeling kan beïnvloeden. In dit kader wordt ook het beheersen van ARBO-risico's genoemd: het creëren van goede werkomstandigheden is (gedeeltelijk) verplicht en kan bovendien bijdragen aan productiviteitsverbetering. 

4. Waardeverhoging vastgoed
Met het verhuren en afstoten van vastgoed - grond en gebouwen - kan geld verdiend worden. Het ruimteoverschot kan worden herontwikkeld (en worden verhuurd of verkocht).


5. Flexibiliteitsvergroting

Vaak wordt alleen naar de flexibiliteitsaspecten van gebouwen gekeken. In de spanning tussen gebouw en organisatie kunnen organisatorische en financiële maatregelen worden genomen. In gebouwontwerpen en verbetering van ruimtelijke structuren wordt hierop ingespeeld.

6. Cultuurverandering

Het veranderen van cultuur is in een organisatie één van de moeilijkste opgaven. Werkplekinnovaties en verhuizingen kunnen als instrument worden ingezet. Clustering van afdelingen binnen een instelling wordt vaak ook bevorderd door de fysieke relatie tussen deze afdelingen: huisvesting in de directe nabijheid of zelfs in één gebouw.