Zoek in de site...

Workshops

Workshops onderzoekend leren

1. Ik zie ik zie wat jij niet ziet, of niet: De werking van het oog en wat er mis kan gaan
Projectteam Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit

20150128 - Workshop 1 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 05Het oog is een ingewikkeld orgaan, waarin veel mis kan gaan. Bij oudere mensen is een veelvoorkomende aandoening aan het oog de aantasting van de gele vlek (macula lutea). De gele vlek is het deel van het netvlies waarmee we alles scherp zien. De wetenschappelijke term voor deze aandoening is 'leeftijdsgebonden maculadegeneratie' Onderzoekers Anneke den Hollander en Carel Hoyng hebben een belangrijke erfelijke oorzaak voor leeftijdgebonden maculadegeneratie gevonden.

In deze workshop leren deelnemers via activiteiten verschillende aspecten van de werking van het oog kennen. Ook ervaren ze hoe het is als er iets mis gaat met het oog. Hoe zien mensen met maculadegeneratie de wereld? En hoe gaan ze daarmee om? De activiteiten zijn direct geschikt voor in de klas.

2. Typisch Nederlands?! De Nederlandse nationaliteit in heden en verleden

Projectteam Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit

20150128 - Workshop 2 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 05Op koningsdag en als het Nederlands elftal speelt dan kleurt het land oranje. Dit zijn twee momenten waarop veel mensen zich Nederlander voelen. Maar waarom voelen wij ons Nederlander? Waar is dat gevoel ontstaan en waar in de geschiedenis zien we het terug? Lotte Jensen onderzocht de historische wortels van het Nederlanderschap en heeft laten zien dat elementen van de Nederlandse identiteit al veel langer bestaan dan veel mensen denken. Vooral in tijden van oorlog is het gevoel Nederlander te zijn extra sterk: samen tegen de vijand.

In deze workshop maken deelnemers via bronnenonderzoek kennis met het gevoel van Nederlanderschap in verschillende tijden. Ook wordt ervaren hoe het is als je als buitenlander Nederlander wilt worden. Wat wordt er van je verwacht? Wat vinden we blijkbaar zo typisch Nederlands dat mensen die erbij willen horen het moeten weten of kunnen? Herkennen we onszelf in dat beeld? De activiteiten zijn direct geschikt voor in de klas.

3. Hoe begrijpen we elkaar? De onderliggende principes van menselijke communicatie

Projectteam Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit

Bij communicatie denken we al snel aan taal. M20150128 - Workshop 3 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 06aar taal is slechts één van de vele manieren waarop wij elkaar begrijpen. Ook zonder taal kunnen we elkaar heel veel duidelijk maken: in een land waar je de taal niet spreekt kan je, door creatief gebruik van handen en voeten, iets te drinken bestellen of iemand uitnodigen om mee te eten. Er moet dus een onderliggend proces zijn van 'elkaar begrijpen'. Ivan Toni en zijn onderzoeksteam onderzochten hoe dit proces in het brein werkt en zij deden een interessante ontdekking: bij zowel degene die iets duidelijk probeert te maken als degene die dat probeert te begrijpen zijn dezelfde gebieden van het brein actief. Dat wijst erop dat we elkaar begrijpen door in ons brein een gedeeld kader te creëren.

In deze workshop zullen deelnemers via experimenten proberen elkaar iets duidelijk te maken, zonder gebruik te maken van bekende communicatiemiddelen als taal en gebaren. Door zo hun eigen systeem van communicatie vorm te geven, ervaren deelnemers wat de onderliggende principes van menselijke communicatie zijn. De activiteiten zijn direct geschikt voor in de klas.

4. ONDERZOEKEND excelLEREN: Kansen voor uitdagend onderwijs aan hoogbegaafden

Lana Goossens, Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit en Jo Verlinden, BCO Onderwijsadvies

Onderzoekend leren is een didactiek waarbij leerlingen op basis van hun eigen vragen een onderzoek opzetten en uitvoeren. Het past uitstekend bij de manier van denken (top-down redeneren, grote denkstappen nemen, dwarsverbanden zien) van (hoog)begaafde leerlingen.

ONDERZ20150128 - Workshop 4 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 14OEKEND excelLEREN is een nieuwe aanpak waarbij leraren differentiëren bij het onderzoekend leren op basis van de onderwijsbehoeften van excellente leerlingen. In deze aanpak wordt gekeken naar verschillen in vaardigheden bij de leerlingen (waaronder hogere-orde, creatieve en metacognitieve denkvaardigheden, onderzoeksvaardigheden, onderzoekende houding, leerstijl en leermotivatie. Hierdoor kunnen leraren maatwerk leveren aan de (hoog) begaafde leerlingen zodat deze leerlingen kunnen excelleren. De aanpak inzetbaar is bij wetenschap- en technologieonderwijs, thematisch werken en vakoverstijgend onderwijs waarbij basisvaardigheden geïntegreerd worden.

In de workshop willen we de deelnemers de didactiek van onderzoekend leren toelichten en laten zien welke mogelijkheden deze biedt voor (hoog)begaafde leerlingen en welke leerkrachtvaardigheden hiervoor nodig zijn. Door middel van een aantal werkvormen makende deelnemers aan deze workshop kennis met de aanpak ONDERZOEKEND excelLEREN.

Workshop 5. Leren Onderzoeken met Concept Cartoons

Ed van den Berg en Patricia Kruit, Hogeschool van Amsterdam

Met20150128 - Workshop 5 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 03 behulp van een conceptcartoon worden leerlingen (leeftijd 9 – 15) geconfronteerd met verschillende verklaringen van een alledaags verschijnsel. Na het verkennen van meningen en argumenten, blijken leerlingen zeer creatief te zijn in het bedenken van experimenten om het verschijnsel nader te onderzoeken. Maar hoe regel je een klas met 28 experimenterende kinderen? Hoe zorg je dat ze er wat van leren? Wat kunnen ze leren? Workshopdeelnemers doen eerst zelf onderzoek aan de hand van een cartoon. Vervolgens kijken we samen naar vakdidactische tools om deze activiteiten te begeleiden.

6. Onderzoekend leren rond maatschappelijke vragen

Roald Verhoeff, Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit en Elke Mulder, Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit

20150128 - Workshop 6 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 14Ontwikkelingen in de wetenschap hebben invloed op onze samenleving en ons dagelijks leven. Denk aan de plaatsing van windmolens, het gebruik van genetische (zelf)tests of luchtverontereining rond het schoolplein. Wat vinden we daar eigenlijk van? En wat vinden anderen daarvan? Om een standpunt in te kunnen nemen of met de klas een besluit te kunnen nemen over dergelijke maatschappelijke vraagstukken is niet alleen wetenschappelijke kennis belangrijk. Morele overwegingen en maatschappelijke belangen spelen ook een rol. In deze workshop staat de vraag centraal hoe de didactiek van het onderzoekend leren je kan helpen bij het behandelen van maatschappelijke vragen in de klas. Deelnemers kiezen gezamenlijk een controversieel thema uit en verkennen een plan om in de klas een besluit te nemen. De aanpak is gebaseerd op het Europees project PARRISE dat maatschappelijke vragen rond wetenschap en technologie vertaald naar het onderwijs (www.parrise.eu).

7. Creatief ontwerpen en taalgenres

Els van der Luit, Luit en duidelijk en Wetenschapsknooppunt Zuidholland

20150128 - Workshop 7 - Winterschool WKRU 2015 - Willem Melssen Fotografie - 03Ontwerpen; de eerste stap is met elkaar creatief te gaan denken! Maar hoe organiseer je zo’n creatieve sessie? Welke uiteenlopende creativiteitstechnieken zijn er voor leerlingen van groep vijf tot en met acht? Het Wetenschapsknooppunt Delft is geïnspireerd door de manier waarop TU-studenten worden opgeleid tot ontwerpers en heeft een methodiek voor creatief ontwerpen voor de basisschool ontwikkeld. Aan deze methodiek hebben wij het denken in taalgenres gekoppeld. Elke stap in het ontwerpproces vraagt specifieke taal, speciale woorden. Hoe werkt dit en wat kan de meerwaarde zijn voor de kinderen. De deelnemers ervaren in deze workshop hoe je kan ontwerpen vanuit een creatieve denksessie én hoe belangrijk “ontwerptaalgenres” hierbij zijn.