Zoek in de site...

Thema's met workshop en lezing

Tijdens de Winterschool 2023 werden er vijf verschillende workshops aangeboden. De bovenste drie workshops gingen over een wetenschappelijk thema en de vertaling daarvan naar de klas. De andere twee workshops behandelen een didactisch thema. De workshops met wetenschappelijk thema bestonden uit een lezing van dertig minuten, gevolgd door een actieve workshop van een uur waarin deelnemers hebben ervaren hoe je het thema in je klas kunt inzetten. Ga voor alle materialen die bij de workshops horen naar deze pagina.

Video opnames van de lezingen bij de wetenschappelijke thema's komen zo snel mogelijk online te staan op deze pagina.

Magnetische knopen

Naar supersnelle energiezuinige dataopslag

GV_2209A1032

Door dr. Johan Mentink en basisschool de Gazelle

Iedereen heeft wel ergens een magneetje liggen. Maar wist je dat voor het opslaan van foto’s ook magneten worden gebruikt? En veel ook! Voor een eenvoudige selfie, gemaakt met een telefoon, zijn al gauw 24 miljoen magneten nodig. Om al onze digitale gegevens op te slaan, gebruiken we enorme datacenters die samen het geheugen van ons internet vormen. En die zuigen energie. Er is dus behoefte aan kleinere, energiezuinige magneten.

Lezing

In zijn lezing legt dr. Johan Mentink, universitair docent natuurkunde, uit dat het helemaal niet zo simpel is om magneten kleiner en kleiner te maken. Hij laat zien hoe zijn onderzoek naar skyrmions, knopen in de structuur van een magneet, wellicht een oplossing kan bieden.

Workshop

logo de GazelleIn de aansluitende workshop doken deelnemers de escaperoom die dr. Johan Mentink samen met de leraren van basisschool de Gazelle heeft ontwikkeld. Wat is er eigenlijk nodig om een knoop in een magneet te leggen? En hoe kun je ervoor zorgen dat een slinger rechtop kan blijven balanceren? Tot slot hebben de leraren van de Gazelle hun ervaringen met het verloop van het project ‘Magnetische knopen’ in de klas gedeeld.

Koning en de monarchie

Tenminste houdbaar tot…?

GV_2209A1037Door prof. mr. Paul Bovend'Eert en basisscholen De Laarhorst en De Laarakker

Altijd al willen werken voor de overheid? Voor je in een overheidsfunctie aan de slag kunt, zul je eerst verkozen of benoemd moeten worden. Zo werkt dat in een parlementaire democratie. Toch is hier één uitzondering op. Willem-Alexander is namelijk aan zijn baan gekomen door erfopvolging. En na hem zal zijn dochter Amalia het stokje overnemen. En dat is niet de enige uitzonderingsregel die alleen voor de Koning geldt. Hij betaalt ook geen belasting en is niet zelf verantwoordelijk voor wat hij doet. Maar passen deze uitzonderingsregels nog wel binnen een moderne democratie?

Lezing

In zijn lezing vertelt prof. mr. Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatsrecht, over zijn onderzoek waarin hij uitzocht hoe het moderniseren van het koningschap er staatsrechtelijk uit zou kunnen zien. Ook beantwoordt hij de vraag of de term modernisering hier eigenlijk wel op zijn plaats is?

Workshop

Logo's Laarhorst_LaarakkerNa de lezing doken deelnemers tijdens een actieve workshop zelf in de Grondwet. Hoe ziet het dagelijks leven van de Koning er eigenlijk uit? En als de Koning zelf niet verantwoordelijk is, wie moet er dan voor hem of haar opdraaien? Tot slot deelden de leraren van basisscholen De Laarhorst en De Laarakker hun ervaringen met het verloop van het project ‘Koning en de monarchie’ in de klas.

Kinderen redden?

Duik de koloniale bronnen in

RSA21_Team Monteiro, Derksen, ReicheltDoor prof. dr. Marit Monteiro, dr. Maaike Derksen en Marleen Reichgelt MA en Daltonbasisschool De Borgwal

In de weeshuizen van Nederlands-Indië zaten veel lokale (Indische) kinderen die geen wees waren. Dit kwam voort uit het idee bij de kolonisator dat Nederlandse missionarissen in weeshuizen beter dan Javaanse ouders wisten hoe ze kinderen moesten opvoeden. Via de kinderen werd zo een ‘beschavingsoffensief’ ingezet. In Nederland, waar geld voor deze instituten werd ingezameld, werd dit als een vorm van liefdadigheid gepresenteerd. Hoewel de meeste Nederlanders hier nu anders over zouden denken, is er wel een verband te leggen met actuele discussies over adoptie, ontwikkelingshulp en liefdadigheid.

Lezing

Prof. dr. Marit Monteiro, dr. Maaike Derksen en Marleen Reichgelt MA, geschiedkundigen, doen onderzoek naar beschavingsoffensieven in voormalig Nederlands-Indië. In hun lezing vertellen zij over de internaten, weeshuizen en andere kindertehuizen waar kinderen, gescheiden van hun ouders en omgeving, werden opgevoed en onderwezen. Waarom mochten deze kinderen niet gewoon bij hun ouders opgroeien? Waarvan moesten deze kinderen ‘gered’ worden en welke gevolgen bracht dit met zich mee?

Workshop

Logo-DeBorgwal-transparantIn de aansluitende workshop doken deelnemers zelf de bronnen in. Ze maakten kennis met kinderen die opgroeiden in het Vincentius-gesticht op Java en onderzochten hoe hun dagelijks leven eruitzag. Vervolgens reflecteerden ze samen op de manier waarop deze kinderen zijn behandeld. Ter afsluiting deelden de leraren van Daltonschool De Borgwal hun ervaringen uit de klas met het project ‘Kinderen redden?’

Wetenschap en technologie combineren met taal, hoe doe je dat?

Door dr. Anna Hotze

foto Anna Hotze

Het integreren van taal- en W&T-onderwijs heeft tal van voordelen: het versterken van mondelinge taal bij W&T vergroot de woordenschat van leerlingen en met taal wordt het redeneren en begripsvorming bij W&T verdiept. Ook bij het koppelen van specifiek begrijpend lezen en W&T vullen de vakken elkaar aan; als leerlingen eerst een experiment bij W&T doen, zijn ze daarna gemotiveerd en geïnteresseerd om hier meer over te lezen.

In deze workshop hebben we gekeken hoe bij een W&T-les specifiek aan mondelinge taal gewerkt kan worden. Ook keken we naar voorbeeldlessen waarin begrijpend lezen en W&T gecombineerd worden en werden stappen gezet in het zelf ontwerpen van zo’n les.

De workshop sluit aan bij het didactische hoofdstuk van het twaalfde boek uit de reeks ‘Wetenschappelijke doorbraken de klas in’.

logo ipaboDr. Anna Hotze is Lector Wetenschap en Technologie en Manager Kenniscentrum bij Hogeschool IPABO en auteur van het boek “Wetenschap en technologie in de klas: Handvatten voor een succesvolle uitvoering” (Pica, 2022) dat dit najaar verschijnt.

Leerlijn onderzoeksvaardigheden

Welke doelen en vaardigheden komen in jouw onderzoekende les aan bod?

Door Jan van Baren-Nawrocka

Jan van Baren-Nawrocka- webDe workshop is gebaseerd op de Leerlijn onderzoeksvaardigheden van de Radboud Universiteit. Deze leerlijn, die loopt van kleuter- tot examenklas, is ontwikkeld in samenwerking met leraren. De leerlijn geeft houvast bij het ontwerpen en kiezen van lessen waarin leerlingen zelf onderzoek doen door leerdoelen te beschrijven en kort de begeleiding aan te stippen bij vijf vaardigheden: onderzoeksvraag formuleren, hypothese vormen, onderzoeksplan maken en uitvoeren, resultaten analyseren en concluderen en rapporteren.

In deze workshop gebruikten we de leerlijn om te kijken in hoeverre de verschillende vaardigheden al aan bod komen in de eigen lessen. Waar en hoe kunnen bestaande lessen worden verbeterd? Welke aanvullende lessen kunnen helpen de vaardigheden te ontwikkelen? We keken hierbij ook naar de opbouw van vaardigheden over de jaren. Dit deden we door kennis en ervaring met elkaar uit te wisselen, zowel onderling als met de workshopgever die meedacht vanuit de kennis en ervaring van het Wetenschapsknooppunt. Mocht je je in de leerlijn willen verdiepen: deze is hier online te vinden en gratis te bestellen.

Jan van Baren-Nawrocka is adviseur wetenschapseducatie bij het Wetenschapsknooppunt Radboud Universiteit (WKRU) en een van de auteurs van de leerlijn.