Zoek in de site...

Activiteiten schooljaar 2024-2025

Lees hier meer informatie over alle W&T-activiteiten die door het WKRU worden aangeboden dit schooljaar. Op zoek naar lesmateriaal? Klik hier.

Alle scholen verzamelen!

> Dinsdag 12 november 2024

ASV Taal DetectivesHelpen jullie als 'Taal Detectives’ mee om te onderzoeken welke talen in de omgeving van jullie school te vinden zijn? Onderzoekers vanuit Nijmegen en Tilburg schakelen de hulp in van kinderen uit het hele land om samen een onderzoeksvraag op te lossen. In de rol van onderzoekers verzamelen de leerlingen gegevens die worden gebruikt voor echt wetenschappelijk onderzoek. Doen jullie mee? Inschrijven kan tot 11 oktober 2024.

Kinderlezing op de universiteit

> Donderdag 21 november 2024

Kom met de klas naar de universiteit en maak kennis met drie wetenschappers die een prijs (de Radboud Science Award) krijgen uitgereikt voor hun onderzoek. De Radboud Science Awards zijn prijzen die sinds 2010 jaarlijks uitgereikt worden voor de beste, belangrijkste en boeiendste wetenschappelijke onderzoeksresultaten van de Radboud Universiteit en het Radboudumc. Tijdens deze interactieve ochtend krijgen de leerlingen ruim de gelegenheid om vragen te stellen aan de onderzoekers. Dit jaar gaan de kinderlezingen over het slavernijverleden, zwarte gaten, en stress in het brein. De namen van de winnaars worden in september bekend gemaakt.

Radboud Science Awards

  • Verhalen uit de slavenregisters
    Ons slavernijverleden is door onderzoekers tot voor kort vooral beschreven vanuit westers perspectief. Om hier verandering in te brengen is deze onderzoeker de samenwerking aangegaan met historici, archivarissen en burgers uit Suriname, de Antillen en Nederland. Deze samenwerking heeft als doel om alle bevolkingsarchieven van Suriname en de Antillen online doorzoekbaar te maken. Zo ontstaat de mogelijkheid om het perspectief van mensen in slavernij zelf te onderzoeken. Voor nakomelingen betekent dit de mogelijkheid om het verhaal van hun voorouders vanuit eigen perspectief te vertellen. Dit alles heeft een grote rol gespeeld bij het ontstaan van een golf aan boeken, toneelstukken, podcasts en televisieseries waarin mensen verbinding zoeken met hun koloniale verleden. De databases van slavenregisters van Suriname en Curaçao zijn in 2023 zelfs uitgeroepen tot werelderfgoed.
  • De muziek van zwarte gaten
    Deze onderzoeker doet baanbrekend onderzoek naar zwarte gaten. Zwarte gaten zijn ontzettend moeilijk te onderzoeken omdat ze alles, dus ook licht, in de omgeving aantrekken. Je kunt ze daarom op geen enkele manier direct waarnemen. Om toch onderzoek te doen naar zwarte gaten wordt gemeten hoe de zwarte gaten hun omgeving beïnvloeden: hoe ze de beweging van sterren veranderen, hoe ze sterren ‘opeten’ en hoe het licht eromheen zich gedraagt. Als twee zwarte gaten samensmelten dan worden in dit proces zwaartekrachtgolven uitgezonden. De schoonheid van deze zwaartekrachtgolven is dat ze worden gekenmerkt door complexe frequenties (bekend als quasinormale modi of QNM's), die enigszins lijken op de muzikale tonen van muziekinstrumenten. Deze frequenties kunnen op aarde worden gemeten en vormen een belangrijke basis in het onderzoek naar zwarte gaten.
  • Stressdetectives: de speurtocht naar stress
    Stress is een groot maatschappelijk probleem. Te veel stress kan ziekmakend zijn, zeker langdurige stress. Maar wat stressvol is en wanneer stress echt problematisch wordt, verschilt per persoon. Het is daarom belangrijk te onderzoeken wat stress precies is. Deze onderzoeker onderzoekt hoe het brein zich kan aanpassen aan stressfactoren. Het onderzoek gaat zowel over acute effecten van stress op cognitie, geheugen, en aanpassingsvermogen, als over de gevolgen van blootstelling aan langdurige stress tijdens de ontwikkeling. De detectie van stress en het bevorderen van veerkracht staan centraal in het onderzoek, met als uiteindelijk doel om ziekte als gevolg van stress te voorkomen door persoonlijke behandeling en preventie. Het gebruik van aan smartphone gekoppelde draagbare meetapparatuur (wearables) zodat mensen (in de toekomst) zelf hun mentale gezondheid kunnen monitoren speelt daarbij een belangrijke rol.

Ieder van de winnaars van de Radboud Science Awards bedenkt samen met het WKRU een project voor het basisonderwijs. Daarbij laten ze kinderen op een actieve en onderzoekende manier kennis maken met hun onderzoek. De projecten die hieruit voort zijn gekomen zijn hieronder in het overzicht van activiteiten te vinden.

Stressdetectives: kom met de klas naar de universiteit

> Voorjaar 2025

Hoe kun je het best stress detecteren? Kom met je klas naar het breinlab op de universiteit voor een interactieve ochtend waarin jullie zelf stressreacties kunnen onderzoeken. Met behulp van een MRI-scanner kunnen de leerlingeMRI scannern zelfs een kijkje nemen in het brein!

Tijdens deze activiteit ga je met de klas op bezoek bij een prijswinnende wetenschapper die onderzoekt hoe het brein zich kan aanpassen aan stressfactoren. Het onderzoek gaat zowel over acute effecten van stress op cognitie, geheugen, en aanpassingsvermogen, als over de gevolgen van blootstelling aan langdurige stress tijdens de ontwikkeling. De detectie van stress en het bevorderen van veerkracht staan centraal in het onderzoek, met als uiteindelijk doel om ziekte als gevolg van stress te voorkomen door persoonlijke behandeling en preventie. Het gebruik van aan smartphone gekoppelde draagbare meetapparatuur (wearables) zodat mensen (in de toekomst) zelf hun mentale gezondheid kunnen monitoren speelt daarbij een belangrijke rol.

Deze toponderzoeker nodigt een aantal klassen uit om bij het Donders Instituut op de Radboud Universiteit langs te komen! Daar krijgen leerlingen een demonstratie van een hersenscan. Met behulp van een MRI-scanner wordt stress in het brein live zichtbaar gemaakt. Misschien is de leerkracht bereid om in de hersenscanner te gaan liggen? Leerlingen gaan ook zelf stressreacties onderzoeken. Daarbij maken ze onder andere gebruik van genoemde wearables om de fysieke stressreacties zoals hartslag en huidgeleiding (de mate waarin de huid door zweten elektriciteit kan geleiden) te meten.

Onderzoeker in de klas

> Voorjaar 2025

Basisschoolleerlingen en onderzoekers hebben zeker één ding gemeen: nieuwsgierigheid! Van wie kun je nou beter iets leren over een wetenschappelijk thema dan van de onderzoeker zelf? Tijdens 'Onderzoeker in de klas' verkennen de kinderen samen met de onderzoekers hun thema op een leuke, interactieve wijze.Drieluik OIK

Als je je klas aanmeldt voor Onderzoeker in de klas dan komt er een enthousiaste onderzoeker over haar of zijn eigen onderzoek vertellen. Deze onderzoeker is door het WKRU goed voorbereid op het bezoek en dus in staat om een interessante middag voor kinderen te verzorgen! Je krijgt van ons een les waarmee je het bezoek met de leerlingen kunt voorbereiden. Samen met de leerlingen bereid de onderzoeker een onderzoekje voor dat je met de leerlingen kunt uitvoeren. Het bezoek vindt plaats in het voorjaar (periode april-juni).

Elk jaar doen hier verschillende onderzoekers aan mee, die een leuke en diverse lijst aan interessante onderzoeksthema's met zich mee brengen, zoals:

  • Verhalen uit de slavenregisters *
    Bij het bezoek van deze onderzoeker aan de klas gaan leerlingen op speurtocht door verschillende bronnen (zoals krantenartikelen, weglopersberichten, politieberichten en slavenregisters) om zoveel mogelijk te ontdekken over de levens van mensen die tot slaaf waren gemaakt. Zo reconstrueren de leerlingen zelf de verhalen van individuen in slavernij en maken kennis met de onvoorstelbare omstandigheden waarin zij moesten leven. Onderweg leren ze ook de bronnen op waarde te schatten. Want hoewel ze op zoek gaan naar het perspectief van tot slaaf gemaakte mensen, zijn veel bronnen juist afkomstig van de personen en instellingen die de slavernij in stand hielden.

  • De muziek van zwarte gaten
    Bij het bezoek van deze onderzoeker aan de klas maken leerlingen op een actieve manier kennis met het onderzoek naar zwarte gaten. Op verschillende manieren onderzoeken leerlingen zowel zwaartekracht als objecten die ze niet direct kunnen waarnemen. In parallel met het onderzoek naar zwarte gaten bepalen ze op basis van de frequentie (toonhoogte) van niet-zichtbare objecten om welk object het gaat. Met behulp van fotografie nemen ze objecten indirect waar via hun schaduw. De onderzoeker zal ook vertellen over (het onderzoek naar) zwarte gaten en de vragen van de leerlingen beantwoorden.

  • Herinneringen aan de honger *
    Bij het bezoek van deze onderzoekers aan de klas gaan de leerlingen in verschillende bronnen duiken om meer te weten te komen over de Ierse hongersnood en de hongerwinter in Nederland. Zo onderzoeken de leerlingen zelf, aan de hand van deze bronnen, hoe het leven in tijden van hongersnood eruitziet. Ook zal aandacht worden besteed aan de rol die kunst kan spelen bij het herinneren van gebeurtenissen uit het verleden, zoals in dit geval hongersnoden.

Bij aanmelding voor Onderzoeker in de klas kan je voor één van de bovenstaande onderwerpen een voorkeur aangeven, maar het uiteindelijke aanbod zal nog veel breder zijn.

 Deze gastles zal plaatsvinden in het najaar van 2024. De andere lessen vinden plaats in het voorjaar (periode april-juni) van 2025.