Over het KDC

Het KDC bewaart, ordent en ontsluit archieven, boeken, brochures, tijdschriften, beeld- en geluidsmateriaal dat afkomstig is van katholieke personen en instellingen in Nederland. Alle collecties hebben betrekking op het katholieke leven vanaf 1800.

Het KDC stelt zijn collecties beschikbaar voor onderzoek en geeft daarnaast informatie, zowel aan individuele vragenstellers als door mee te werken aan handboeken en encyclopedieën.

In het Collectie- en acquisitieprofiel van het KDC staat aangegeven wat de collectiecriteria zijn die het KDC hanteert, hoe de collectie is samengesteld en wat de kwaliteit ervan is.

Organisatie
Het KDC is een speciale afdeling van de Nijmeegse Universiteitsbibliotheek. De leiding over het KDC berust bij de directeur van de UB en bij de directeur van het KDC. Het KDC-beleid staat onder toezicht van de secretaris van het College van Bestuur.

Geschiedenis

Het initiatief voor de oprichting van het KDC werd in 1967 genomen door de Nijmeegse hoogleraar Nieuwste Geschiedenis dr. A.F. Manning (1929-1991). Een commissie van voorbereiding stelde vast dat de actuele ontwikkelingen in het Nederlandse katholicisme – de kerkelijke vernieuwingen zowel als de secularisatie en de ontzuiling – een bedreiging vormden voor archieven en bibliotheken. Er was alle reden om dit erfgoed te redden en bijeen te brengen.

In 1969 kon het Katholiek Documentatie Centrum van start gaan onder het directeurschap van dr. Jan Roes (1939-2003). Binnen enkele jaren genoot het KDC in katholiek Nederland bekendheid als dé instelling waar katholieke archieven konden – en hoorden – te worden ondergebracht.

In de daarop volgende decennia heeft het KDC zich gestadig uitgebreid. Vanaf 1980 was het KDC één van de eerste archiefinstellingen die overging op ontsluiting met behulp van de computer.

Vanaf 1990 begon het KDC bijzondere aandacht te besteden aan het verzamelen van beeldmateriaal: foto’s en fotoalbums, video’s, affiches en prentjes. Deze collecties waren tot dan veronachtzaamd, maar horen tegenwoordig tot de meest aansprekende onderdelen van de KDC-collectie.

Directeur Jan Roes werd in 1994 tevens hoogleraar Geschiedenis van het Nederlands katholicisme. In de daarop volgende jaren kon hij zijn ideaal: het KDC als laboratorium voor historisch onderzoek, zelf in de praktijk brengen. In 2003 overleed hij onverwacht.

Zijn opvolger dr. Lodewijk Winkeler trad in 2005 aan en bleef tot 2016 het hoofd van het KDC, dat in die jaren een integraal onderdeel werd van de Universiteitsbibliotheek. De rol van het KDC richtte zich minder op onderwijs en onderzoek en meer op het toegankelijk maken van de collecties. De meest geraadpleegde archieven en audiovisuele materialen werden gedigitaliseerd om toegankelijkheid voor onderzoekers te vergroten. Tevens speelde het KDC een actieve rol in het Platform Particulieren Archieven, waarbinnen gelijkgestemde instellingen hun kennis en expertise uitwisselen.

Inmiddels was de verschijningsvorm van het Nederlands katholicisme verschoven van 'cultuurkatholicisme' naar een individuele keuze voor een religie in een samenleving waarin verenigingen en organisaties steeds meer worden vervangen door 'online communities'. Daarmee nam de zichtbare vanzelfsprekendheid van het Nederlandse katholicisme af. Nieuwe invalshoeken zijn nodig.

Na Winkelers pensionering in 2017 volgde dr. Hans Krabbendam hem op als directeur om het KDC een belangrijke speler binnen de erfgoedwereld te maken en meer aansluiting te zoeken bij onderzoekspraktijken. Deze rol werd verwoord in de opnieuw geformuleerde missie, die hiernaast staat beschreven.

Meer weten?
Bent u als onderzoeker of student nieuwsgierig naar het KDC? Wil u graag weten wat wij voor uw onderzoek te bieden hebben? Neem dan gerust contact met ons op via het daarvoor bestemde formulier of loop tijdens bezoekersuren eens binnen bij onze studiezaal.

Onze missie

Het KDC heeft zich als doel gesteld om het erfgoed van het Nederlandse katholicisme (sedert 1800) vruchtbaar te laten zijn voor de vraagstukken van deze tijd en om die met betekenis te verrijken. Om deze missie te bereiken hebben wij vijf speerpunten geformuleerd:

Identiteit/rol: Wie zijn we, wat willen we zijn?
Het KDC is een kenniscentrum en ontmoetingsplek voor een breed scala aan onderzoekers, dat eigen bronnen en ideeën aanbiedt, samen met anderen nieuwe inzichten ontdekt en zo het gebruik van het katholiek erfgoed actualiseert.

Waarden en overtuiging: waarom doen we dit, was is onze motivatie? Professionele historische reflectie vormt het geheugen van de samenleving, waarin het besef van de rol van religie (in dit geval met name vanuit de katholieke traditie) bijdraagt aan de vorming van langetermijnperspectieven in een snel veranderende wereld.

Vermogens: hoe doen we dat?
Door zelf relevante bronnen voor toekomstig gebruik te verzamelen en deze collecties overzichtelijk en (digitaal) toegankelijk aan te bieden, onderzoekers deskundig te begeleiden en actief verbindingen aan te gaan.

Gedrag: wat doen we?
Door werkprocessen efficief in te richten, zichtbaar te zijn voor de buitenwereld en met een inclusief en rijkgeschakeerd team anderen uit te nodigen voor het verrichten van onderzoek.

Omgeving: waar doen we het, met en voor wie en wanneer?
Het KDC is een studie- en ontmoetingsplek in een universitaire setting, werkt met (internationale) wetenschappers en nieuwsgierige liefhebbers, maatschappelijke organisaties, kerken, partner-archieven, met oog voor de actualiteit gericht op de lange termijn.