Michiel Timmermans in Moskou, Rusland

Moskou was voor mij persoonlijk de meest fascinerende suggestie voor een semester in het buitenland. Ik kreeg enkele andere opties voorgeschoven, maar niks bleef me meer in mijn hoofd hangen dan het idee dat ik deze stad zou gaan verkennen. Het voelde gewaagd en ik kon mijn keuze aan iedereen uitleggen, met name aan mijn ouders, aangezien het eigenlijk een stad was waar ik me nauwelijks ‘werkelijke’ dingen voor kon stellen. Naast Poetin die in de dagelijkse krantenkoppen verschijnt en een shot vodka op ieder uur van de dag, kon ik me moeilijk bedenken hoe het er nou echt speelde daar, terwijl de stad en zijn regio aan bijna hetzelfde inwonerstal komt te zitten als dat van Nederland.

Natuurlijk, ik wist van de bijzondere Russische kunst en literatuur, de absurde historie en de parels die het land heeft, zoals het Baikal meer en de prachtige stad Sint-Petersburg. Maar toch, de gedachte dat een wereld zo groot als voor de mensen daar zo klein heeft kunnen zijn voor een Nijmeegse filosofie student als ik, heeft me bijzonder geprikkeld.

Toen ik aankwam in de winter was het -18, ik heb me daarop voorbereid met een normale winterjas, sjaal en schoenen, daarbij wel thermoskleding en een muts aangeschaft. Dat was goed te doen. De kou went enorm, vooral aangezien de wind meestal niet heel sterk is. Moskou meemaken in de winter is echt bijzonder. De eerste momenten dat ik liep door de breed neergelegde wegen en de pleinen met de kolossale gebouwen eromheen, en de sneeuw er doorheen zag razen, waren de beelden die me het sterkst zijn bijgebleven. De strenge kou doet iedereen naar beneden kijken en de sneeuw vertroebelt het uitzicht, wat een lyrisch straatbeeld doet opspelen. De omstandigheden klinken misschien minder aangenaam dan de indrukken die deze meegeven, maar ze maken deze stad onvergetelijk. Voornamelijk als je het Kremlin ‘s nachts tijdens de sneeuwval ziet, of de imponerende Stalin-torens. Wat ik wel vergat waren mijn zomerkleren. Nadat in april de sneeuw dooit, is het in mei al snel 25 a 30 graden.

Ik studeerde aan de Higher School of Economics, die naast een sterke economie en finance kant ook een goede humanities faculteit heeft (mocht je verder geïnteresseerd zijn in internationale politiek, vakken daarbinnen zijn er zeker aan te raden). De faculteiten zijn over verschillende gebouwen binnen het centrum gevestigd, waardoor je regelmatig in de stad bent en snel veel van de stad ziet. Binnen het onderwijs ligt de nadruk anders dan in de meeste Europese universiteiten. Zoals wij gewend zijn om kritisch te reflecteren op de stof, ligt in de Russische Universiteit de nadruk op presteren: actief meedoen tijdens de lessen en afsluiten met een middelgroot essay en een presentatie (schriftelijk tentamen vaak niet van toepassing). Het is niet pittig en voor internationale studenten wordt er soepel beoordeeld, maar de vakken leveren wel weinig ECTS (3  à 4). Wel worden er veel vakken in het Engels gegeven. Voor het Russisch worden er op meerdere niveaus taalcursussen aangeboden.

De HSE gaf me een plek in een dormitory. Grote kans dat je in de internationale dorm terecht komt, waarin het meeste afspeelt (raad maar). De studenten die er terechtkomen zijn afkomstig vanuit overal ter wereld: van Duitsland tot Zuid-Korea, van New York tot Slowakije, van Brazilië tot Myanmar. Je kon er sporten, koken en je had er Wifi, voor 20 euro per maand. Ja, per MAAND. Grote kans ook trouwens dat je je kamer moet delen met een ander persoon.

Het regelwerk van tevoren betreft natuurlijk het Visum, wat het meeste met zich meebrengt. Gelukkig heeft het International Office aan de HSE zeer efficiënte medewerkers, die precies alles weten te regelen en binnen 5 tellen antwoorden op je mail. Op aankomst kom je wel de bureaucratische gestoordheid van Rusland tegen, maar met een buddy wordt dit al een stuk handiger, en een stuk vermakelijker achteraf. Die buddy’s regelen overigens veel uitjes naar steden, expedities (bijvoorbeeld door verlaten metrolijnen) en feesten. Sowieso heeft Moskou heel veel verschillende, boeiende aspecten wat betreft nachtleven. Coole cocktailbars (NOOR bar), classy-ass skyline lounges (Sixties of White Rabbit), community bars (LGBT bar Propaganda is een must) en harde, maar sierlijke underground-parties (ARMA/Outline festival), die tot 32u lang door kunnen gaan. Het eten is er over het algemeen goedkoop, drinken iets minder: 3 gangen menu 8 à 10 euro, drankje 3 tot 6 euro.

Binnen en om Rusland zelf kun je ontzettend veel kanten op. Georgië en de Kaukasus leveren prachtige natuurervaringen op en laten je kennis maken met de etnische diversiteiten binnen Rusland en de voormalige Sovjet invloedssfeer. Sint-Petersburg is daadwerkelijk prachtig en een culturele verademing voor iedere Westerling in Rusland. Siberië een waanzinnige ontdekkingsreis, vooral met de Transsiberië Express (als je tijd hebt). Als je dichterbij wilt blijven zijn de steden binnen de Gouden Ring heel interessant en mooi, zoals Vladimir en Suzdal. Hierin zijn de kerken en Kremlins nog herkenbaar zoals uit de middeleeuwen.

Uiteindelijk heeft de stad me ontzettend veel geleerd. Over de Russische mensen en over mezelf (leer jezelf een stad van 13 miljoen maar eens eigen te maken). De medestudenten waren stuk voor stuk interessante mensen, net zoals veel Russen die ik heb leren kennen. Ik heb daarbij tot de laatste dag ontdekkingen kunnen doen in de stad waardoor ik versteld stond. Dus het was gewaagd, maar het was me op iedere manier waard.