Katholieke Radio Omroep

Archiefnummer: 872; 1200
Archiefnaam: KRO; KROB
Sector: Cultuur en recreatie
Soort archief: Instellingsarchief
Datering: 1921-2015

Voor inzage toestemming aanvragen via de archivaris

Het KRO archief is op dit moment in bewerking. Er zijn dan ook 2 plaatsingslijsten.

Voor het onbewerkte gedeelte zie: Plaatsingslijst KRO.

Voor het bewerkte gedeelte zie: Plaatsingslijst KROB inventaris geordend op rubriek en: Voorlopige Plaatsingslijst KROB (pdf, 5,9 MB)

Schoenmaker aan het werk met KRO-das, 1951

Ten geleide
Katholieke Radio Omroep (1921-2015)
Het ontstaan van de KRO
Als eerste echte Nederlandse radio-uitzending geldt die op 6 november 1919. Ingenieur Hanso Idzerda zond vanuit zijn Haagse woonhuis een ‘soirée musicale’ uit, die werd ontvangen door tweeduizend radioamateurs.
Het begin van de Nederlandse publieke radio ligt bij de Hilversumsche Draadlooze Omroep (HDO) die vanaf 1924 iedere avond uitzond via de zender van de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek (NSF). Philips stelde twee zendmasten ter beschikking. Ook in ambtenaren- en regeringskringen ging men ervan uit dat er een publieke, nationale omroep zou ontstaan zoals de BBC. De HDO richtte zich op amusement maar wilde ook plaats bieden aan de verschillende bevolkingsgroepen en geestelijke stromingen. Maar al spoedig kwam er verzet, eerst uit protestantse kring. Nog in hetzelfde jaar werd de NCRV opgericht. Deze kreeg een avond per week zendtijd via de NSF maar streefde naar een eigen radiofrequentie. De katholieken konden niet achter blijven, maar de meningen waren verdeeld. Sommigen, zoals notaris J.B. Luykx, hadden liever invloed op een publieke, door de regering bekostigde, omroep. Zo zou ook de wind uit de zeilen gehouden worden van de anti-papistische dominees en de SDAP. Luykx wilde sectarisme vermijden. Anderen wilden een eigen, apologetische radio. Geheel los hiervan was er een poging uit de pas opgerichte Nijmeegse universiteit om een Katholiek-wetenschappelijke Radio op te richten. Geschrokken van een radiovoordracht van de NCRV op Hervormingsdag kwamen er nu uit kerkelijke kring initiatieven tot een eigen radiovereniging als ‘'middel voor geloofsverdediging en -voorlichting''.  De Apologetische Vereniging Petrus Canisius , die niets minder wilde dan de bekering van Nederland, richtte een radiocommissie op. Drijvende kracht was Willem van Koeverden, seminarieleraar in Culemborg. Bij de regering, die liever een neutrale omroep wilde, kregen ze nog geen medewerking. Bovendien bleek nu dat de Amsterdamse pastoor L.H. Perquin, o.m. oprichter van De Bazuin, op eigen houtje maar gesteund door de bisschop van Haarlem, de Katholieke Draadlooze Omroep (KDO) had opgericht, die een volledig radioprogramma zou moeten brengen, niet alleen godsdienstige uitzendingen. De twee initiatieven moesten wel tot een vergelijk zien te komen. Resultaat was dat de KDO aan de minister vergunning vroeg voor een uitzendavond per week via de zender van de NSF. Hier kwam Luyckx tegen in verzet. Ook de aartsbisschop was voor een algemene omroep met katholieke invloed. Maar de protestanten hadden al vaste voet bij de enige zendmaatschappij. Die positie zouden ze natuurlijk niet opgeven. De regering zag het niet als haar taak de verhoudingen tussen de stromingen te regelen. Zo was de stand van zaken in 1925.
Uiteindelijk sloeg de weegschaal uit in de richting van aparte omroepverenigingen, wat de tegenstanders sectarisme noemden en wat later verzuiling zou gaan heten. Overleg met de NCRV en Colijn maakte de weg vrij. Van Koeverden kon nu het "Comité voor den RK Radio-omroep" oprichten. De regering van rechtse confessionelen stelde de commissie Ruijs de Beerenbrouck in die de omroepkwestie moest regelen, wat overigens nog jaren zou duren. (Zie ook het archief van C.J.M. Ruijs de Beerenbrouck in het KDC.) Er kwam in 1927 wel een tweede zender, waarop NCRV en KRO gingen uitzenden. In 1930 werd de zendtijd gelijk verdeeld over de vier zuilen: NCRV, KRO, VARA en AVRO. De laatste, die voortkwam uit de Hollandsche Draadlooze Omroep en het grootste aantal leden had, werd hierdoor benadeeld.
Bron: A.F. Manning Zestig jaar KRO : uit de geschiedenis van een omroep. Baarn, 1985

Literatuur van en over de Katholieke Radio Omroep (KRO) kunt u vinden in RUQuest.
- Bibliografie in: Bibliografieën Katholiek Documentatie Centrum
- Zie ook de biografie van W.G.J. van Koeverden via Biografisch portaal van Nederland

KDC - Knipselcollectie
De knipselcollectie bevat naast knipsels uit dag- en weekbladen diverse andere vormen van min of meer losbladige informatie, zoals persberichten van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP), overlijdensberichten, fotokopieën uit bio- en bibliografische naslagwerken enz. De knipsels over de Kath. Radio Omroep zijn beschikbaar in de studiezaal van het KDC.

KDC – Beeld en Geluid
De collectie Beeld en geluid kunt u doorzoeken via de Catalogus van het KDC. Door te zoeken op ‘KRO’ vindt u het bedoelde materiaal.