Bond van Rooms-Katholieke Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland

Archiefnummer: 853
Archiefnaam: RKOL
Sector: Cultuur en recreatie
Soort archief: Instellingsarchief
Datering: 1916-1962

NB: Het archief van H.M.A.M. Wouters bevat ook stukken betreffende de Bond van RK Openbare Leeszalen en boekerijen in Nederland.

Plaatsingslijst (pdf, 123 kB) vernieuwd januari 2016


Ten geleide

Bond van Rooms-Katholieke Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland (1916-1962)
In 1916 werd de Bond van Rooms-Katholieke Openbare Leeszalen en Boekerijen in Nederland (RKOLB) opgericht als een eigen bundeling van de katholieke leeszalen en bibliotheken. Als doel en taak van de Bond werd gezien: de oprichting van verdere bibliotheken, opleiding van bibliotheekpersoneel, aandeel in de voorlichting, representatie bij particuliere organisaties (als de Centrale vereniging voor openbare leeszalen en bibliotheken (CVOLB), opgericht in 1908) en bij overheden.
In 1951 ontstond de Katholieke Centrale voor Lectuurvoorziening in Nederland (KCVL), een bundeling van 11 provinciale organisaties. Hoofddoel hiervan was de verzorging van de vele honderden niet van rijkswege gesubsidieerde bibliotheken, vooral door deze bijstand te verlenen vanuit provinciale wisselbibliotheken, en verder de integratie van, althans het tot stand brengen van een zo nauw mogelijke samenwerking tussen alle bij de katholieke lectuurvoorziening betrokken instanties.
Beide verenigingen fuseerden per 15 november 1962 tot het Katholiek Bibliotheekcentrum (KBC).

In 1954 was de Vereniging Katholiek Lectuurcentrum (KLC) opgericht, bundeling van beide bibliotheekorganisaties, van de Vereniging van katholieke ambtenaren aan olb’s, van de informatiedienst over lectuur, van de katholieke uitgevers en boekverkopers en van een aantal organisaties op het gebied van onderwijs, van jeugd- en volwassenenvorming. Met het KLC werd bereikt dat er een duidelijke ontmoeting en dus gesprek en beraad over alle zaken betreffende de lectuurvoorziening en -voorlichting tussen alle belanghebbende partijen kwam.
Met het voortschrijden van de ontwikkeling en de groeiende homogeniteit – juist ook dankzij het KBC – werd de tijd rijp voor een volgende stap. KBC en KLC gingen per 13 februari 1968 in elkaar op onder de naam Vereniging Katholiek bibliotheek- en lectuurcentrum (KBLC).
Sinds 1937 werd de lectuurvoorziening van katholieke zijde verzorgd door de Stichting Informatiedienst inzake lectuur (IDIL). Zij werd mede gedragen door de wereld van de openbare bibliotheken en van de vorming. Ook hier kon het “katholieke lectuurbestel” komen tot concentratie en integratie. Per 13 februari 1968 werd de Stichting IDIL in zijn geheel opgenomen in het KBLC als een dienst.
In 1972 fuseerde het KBLC met onder meer de CVOLB. De nieuwe neutrale bibliotheekorganisatie kreeg de naam Nederlands bibliotheek en lectuurcentrum (NBLC) en is tot op de dag van vandaag het aanspreekpunt voor alle openbare bibliotheken in Nederland.
Aanbevolen literatuur:
Paul Schneiders, Lezen voor iedereen: geschiedenis van de openbare bibliotheek in Nederland, Den Haag 1990.
Clemon Tonnaer, Catholici non legunt: de Katholieke centrale vereniging voor lectuurvoorziening in Nederland (1951-1968) tussen ideaal en werkelijkheid, Den Haag 2000.

Literatuur van en over de Bond van R.K. Openbare Leeszalen kunt u vinden in RUQuest.